Малайзияның екінші даму жоспары: экономикалық өзгерістер мен этникалық шиеленістер

Кіріспе

Екінші Малайзия жоспары (малай тілінде: Rancangan Malaysia Kedua) – Малайзия үкіметі қабылдаған экономикалық даму жоспары. Ол 1971 жылдан 1975 жылға дейін күшінде болды және Малайзия қоғамын "қайта құрылымдау", Малайзиялық қытайлар мен шетелдіктердің Малайзия экономикасындағы басымдығын төмендету және малайлардың экономикалық жағдайын жақсарту мақсатын көздеді. Бұл жоспар Бірінші Малайзия жоспарының жалғасы болды, ол да малайлар арасындағы кедейліктің мәселесін шешуге бағытталған еді. Бірақ Бірінші Малайзия жоспарының нәтижесі шектеулі болды, бұл 1969 жылы Куала-Лумпурда нәсілдік қақтығыстарға ұласқан 13 мамыр оқиғасының себептерінің бірі болуы мүмкін. Екінші Малайзия жоспары экономикаға малайлардың қатысуын арттыруға тым көп көңіл бөлгендіктен, жоспар аяқталғаннан кейін үкімет экономиканы қайта құруға баса назар аударды.

Өмірбаян

Малайлар Малайзия халқының көпшілігін құраса да, олардың экономикалық күші көбінесе оған сай келмейді. 1970 жылы Бумипутралар Малайзия экономикасының бар болғаны 1,9%-ын бақыласа, малай емес азаматтар (көбінесе қытайлар) 37,4%-ын иеленді, ал қалғаны шетелдіктердің қолында болды. Осы үлкен теңсіздікке байланысты Конституцияның 153-бабы үкіметке стипендиялар беру, мемлекеттік қызметке орналасу және т.б. үшін квоталар белгілеуді міндеттейді. Бұл шара малайлардың экономикалық жағдайын жақсартуға бағытталған. Алайда, Бірінші Малайзия жоспары, малайлардың «осы мүмкіндіктер мен қызметтерді пайдаланып, тиімді қолдануына» үміттенген тәсілімен, экономикалық теңсіздікті жоюға жеткіліксіз болды. Оның саясаты малай емес азаматтардың наразылығын тудырды, олар 1969 жылғы жалпы сайлауда Бумипутраларға жасалған артықшылықтарды азайту немесе тоқтатуды жақтаған оппозициялық партияларды қолдады. 1969 жылдың 12 мамырында оппозиция тарапынан ұйымдастырылған жеңіс шеруі, үкіметтік Альянс коалициясының ірі партиясы – Біріккен малайлар ұлттық ұйымының (ҰМНО) 13 мамырда өткізген қарсы митингісіне әкеп соқты. Алайда, митинг екі күнге созылған тәртіпсіздікке айналып, кейін «13 мамыр оқиғасы» деп танылды. Ресми мәліметтер бойынша, шамамен 200 адам қаза тапты, бірақ басқа дереккөздер одан да көп санды атады, мыңдаған адам үйсіз қалды, олардың көпшілігі – қытайлар. Төтенше жағдай жарияланды және Парламенттің жұмысы тоқтатылды. Ұлттық операциялық кеңес (ҰОК) 1971 жылға дейін, Парламент қайтадан жиналғанға дейін басқаруды жүзеге асырды. Екінші Малайя бесжылдық жоспары (1961–1965 жж.) Малайя үкіметі бастаған, ал Малайзия үкіметі (Малайя, Сингапур, Сабах және Саравактан құралған жаңа мемлекет) жалғастырған экономикалық даму жоспары болды. Бұл жоспар 1956 жылдан 1960 жылға дейін жалғасқан Бірінші Малайя бесжылдық жоспарынан кейін жасалды. Екінші Малайя бесжылдық жоспары ауыл шаруашылығы мен ауылдық аймақтарды дамытуға жұмсалатын қаражатты арттырды. Жерді игеру схемаларына, физикалық инфрақұрылымға және әлеуметтік қызметтерге қаржыландыру едәуір артты. Жоспардың мақсаты «ауыл тұрғындарына экономикалық және әлеуметтік әл-ауқатын жақсартуға мүмкіндік беру» болды. Кейбір сарапшылар жоспардың үлкен шығындарын басқарушы Альянс саяси коалициясының саяси қиындықтарымен байланыстырады; коалиция 1969 жылғы жалпы сайлауда ауылдық малай сайлаушыларының экономикалық прогреске қанағаттанбауы салдарынан аз айырмамен жеңіске жетті. ҰОК биліктің тізгінін ұстаған кезде, кедейлікті жою және «тез дамитын экономика» арқылы «жарыс пен экономикалық функцияның сәйкестігін» жоюды мақсат ететін Жаңа экономикалық саясатты (ЖЭС) әзірледі; ЖЭС 20 жыл ішінде Бумипутралардың экономикадағы үлесін 30%-ға жеткізуді көздеді. Ұлттық перспективалық жоспар да ЖЭС-ке ұқсас мақсаттармен бекітілді. ЖЭС және Перспективалық жоспардың мерзімі 1990 жылы аяқталуға тиіс болды, ал осы саясаттардың мақсаттарын іске асыру үшін Парламент Екінші Малайзия жоспарын қабылдады.

Although the Malays have nearly always comprised a majority of the Malaysian population, their economic power has rarely been commensurate. In 1970, the Bumiputra controlled only 1.9% of the Malaysian economy, while the non Malays (mostly Chinese) held 37.4%, with the rest in foreign hands. Due to this wide disparity, Article 153 of the Constitution requires the government to set quotas for the dispensation of scholarships, employment in the civil service, etc. targeted at improving the economic status of the Malays. However, the First Malaysia Plan—whose approach had been dependent on the Malays "availing themselves of these facilities and services and putting them to good use"—failed in addressing the economic imbalance. Its policies also resulted in discontent among the non Malays, who mostly supported the opposition parties that favoured reducing or eliminating affirmative action for the Bumiputra in the 1969 general election. A victory parade held on 12 May 1969 by supporters of the opposition led to a retaliatory rally on 13 May by the United Malays National Organisation (UMNO), a major party in the governing Alliance coalition. However, the rally soon turned into a riot which lasted two days, an incident later known as the 13 May Incident. Officially, around 200 people died—although others have given much larger estimates—with thousands left homeless, the majority of them Chinese. A state of emergency was declared, and Parliament was suspended. The National Operations Council (NOC) governed until 1971, when Parliament reconvened. The Second Malayan Five Year Plan (1961–1965) was an economic development plan launched by the government of Malaya, and continued by the government of Malaysia (a new nation comprising Malaya, Singapore, Sabah and Sarawak). This plan followed the First Malayan Five Year Plan, which ran from 1956 to 1960. The Second Malayan Five Year Plan increased expenditure for the development of agriculture and rural areas. Funding was markedly increased for land development schemes, physical infrastructure, and social services. The Plan's stated objective was "to provide facilities and opportunities for the rural population to improve its level of economic and social wellbeing." Some have attributed the greater expenditure of the Plan to the governing Alliance political coalition's political woes; the coalition had only narrowly won the 1969 general elections due to discontent among the rural Malay electorate over the lack of economic progress. While it held the reins of power, the NOC set out the NEP, with the ultimate aim of eradicating poverty and eliminating "the identification of race with economic function" through a "rapidly expanding economy"; the NEP aimed for a Bumiputra share of 30% of the economy within 20 years. The Outline Perspective Plan was also approved, with similar goals to the NEP. Both the NEP and the Outline Perspective Plan were set to expire in 1990, and the Second Malaysia Plan was passed by Parliament to implement the goals of these policies.

Экономикалық қайта құру

Екінші Малайзия жоспары экономикаға үкіметтің араласуын күшейтті, басты мақсаты – малайлардың экономикалық мүдделерін, әсіресе өндіріс және тау-кен өндірісі салаларында арттыру болды. Қытайлардың экономикалық мүдделеріне тікелей зиян келтірмеу үшін жоспар үлкен экономикалық өсуге бағытталды, мақсаты – малайлар мен малай емес азаматтардың экономикадағы үлесін абсолюттік шамада кеңейту, сонымен бірге малайлардың үлесін салыстырмалы түрде де арттыру еді. Екінші Малайзия жоспарына барлығы 7,25 миллиард доллар бөлінді. Бұл сома Бірінші Малайзия жоспарына бөлінген 10,5 миллиард доллардан кем болғанымен, Екінші Малайзия жоспары малайлардың жеке секторға қатысуын арттыруға және кедейлікті азайтуға үміттенді, осы үшін малайлардың жұмысқа орналасуына және экономикалық меншігіне көмектесетін жеке компанияларға белгілі бір шектеулер қойылды. Жоспар жарияланған кезде бір сарапшының айтуынша, малай емес азаматтар «жеке өнеркәсіптік және коммерциялық жұмыс орындарында дерлік монополияға» ие болған және қалалық аймақтарда шоғырланған. Алайда, заманауи өндірістердің көп бөлігі, соның ішінде өндіріс, банк, қаржы, каучук және қалайы өндірісі шетелдік капиталдың бақылауында болды. Малайлар негізінен күріш өсіру, балық аулау, резеңке және майлы пальма плантацияларын күту сияқты ауылдық шаруашылықпен айналысты. Олар тіпті кеңсе жұмысы сияқты ең төменгі деңгейдегі ақ жағалы жұмыстарда да көрінбеді, тек мемлекеттік қызметте ғана, онда барлық мемлекеттік қызмет орындарында 80% кепілдік берілді, олар иерархияның жоғарғы сатыларында өкілдік етті. Медицина және құқықтану сияқты мамандықтардың көп бөлігі малай емес азаматтардың қолында болды. Қызығы, 153-бапқа сәйкес үкіметтік саясат малайлардың жеке секторға қатысуына кедергі келтіргендей, оларға тек мемлекеттік секторда ғана артықшылық берді. Барлық нәсілдер арасында жұмыссыздық кең таралған, бұл нашар білім берудің салдарынан туындады, 1970 жылы жұмыссыздардың шамамен 70% -ы 15 мен 25 жас аралығында болды. Жаңа экономикалық саясат (NEP) және Екінші Малайзия жоспары осы жағдайды өзгертуге бағытталған.

The Second Malaysia Plan stepped up government involvement in the economy, with the main goal of increasing Malay economic interests, especially in the areas of manufacturing and mining. To avoid directly hurting Chinese economic interests, the plan focused on huge economic growth, with the goal of expanding both the Malay and non Malay shares of the economy in absolute terms, while increasing the Malay share in relative terms as well. A sum of M$7.25 billion in total was allocated for the Second Malaysia Plan. Although this constituted a decrease from the First Malaysia Plan's allocation of M$10.5 billion, the Second Malaysia Plan hoped to achieve greater reduction in poverty and increase the involvement of the Malays in the private sector by imposing certain restrictions on private firms that would benefit Malay employment and economic ownership. At the time the plan was announced, the non Malays had, in the words of one commentator, "a virtual monopoly of private industrial and commercial employment", and were concentrated in the urban areas. However, foreign interests controlled most modern industries, including manufacturing, banking, finance, rubber, and tin. The Malays were largely involved in rural occupations such as rice farming, fishing, tending to rubber or oil palm smallholdings, and so on. They were conspicuously absent from even minor white collar jobs, such as clerical work, and only in the civil service, where they were guaranteed 80% of all government jobs, were they present in the upper portion of the hierarchy. Most members of some professions, such as medicine and law, were non Malay. Ironically, government policies, such as those set out by Article 153, appeared to hinder Malay involvement in the private sector by giving them preference in only the public sector. Unemployment among all races was also rampant, largely due to poor education, with about 70% of the 275,000 unemployed in 1970 being aged between 15 and 25 years. It was all this that the NEP and the Second Malaysia Plan set out to change.

Индустрияландыру

Екінші Малайзия жоспарына дейін құрылған бірнеше мемлекеттік мекемелер Екінші Малайзия жоспары кезеңінде экономикаға қатысуын күшейтті. Осы агенттіктердің қатарында Малайзияның өнеркәсіптік даму басқармасы (MIDA) және Majlis Amanah Rakyat (MARA) бар. Жоспар аясында тағы бірнеше мекеме құрылды, олардың ішінде Perbadanan Nasional (PERNAS, немесе Ұлттық сауда корпорациясы), Мемлекеттік экономикалық даму корпорациясы және Қалалық даму басқармасы (UDA) кірді. PERNAS бизнесті сатып алу, жеке компаниялармен бірлескен кәсіпорындарға қатысу және малайлар жеткілікті капитал жинап, оларды өздеріне өткізуге дейін сенімді сақтау үшін жаңа өнеркәсіптерді дамыту мақсатында құрылды. Жоспардың аяқталуына қарай PERNAS сақтандыру, сауда, құрылыс, жылжымайтын мүлік, инженерлік, бағалы қағаздар және кен өндіру салаларындағы сегіз компанияның 100% үлесіне ие болды. Жеке сектормен бірлескен кәсіпорындар да құрылып, кен өндіру, контейнер тасымалы, туризм және консалтинг салаларын дамытуға бағытталды. Екінші Малайзия жоспарына дейін өнеркәсіп Малайзия түбегінің батыс жағалауында шоғырланған болатын. Сондықтан жоспар ауылдық жерлерден қалаға көшіп келуді азайту мақсатында шығыс жағалауда жаңа өнеркәсіптік аймақтар құруды көздеді, себебі шығыс жағалау батыс жағалауға қарағанда әлдеқайда аз урбанизацияланған. 1975 жылы өндірістік қызмет Малайзияның жалпы ішкі өнімінің (ЖІӨ) 16% құрады, бұл Екінші Малайзия жоспарының 17%-дық мақсатына бір пайыз жетпейді. 1975 жылы өндіріс өте аз өсті, үкімет бұл жағдайды сол жылы болған әлемдік экономикалық төмендеумен байланыстырды. Бұл 1974 жылы қол жеткізілген 15%-дық өсімге қарама-қарсы болды, ол Екінші Малайзия жоспарындағы жылдық 12,5%-дық өсім мақсатын асып түсті. Өңдеуші өнеркәсіптің көп бөлігін азық-түлік, ағаш өнімдері және химиялық өнімдер құрады. Осы кезеңде өңдеуші өнеркәсіптің айтарлықтай өсуі үкіметтің еркін сауда аймақтарын құруымен байланысты болды, онда әкелінген тауарлар кедендік баж салығынан босатылып, тауарларды шетелге еркін экспорттауға немесе басқа еркін сауда аймағына ауыстыруға болады. 1974 жылы Пенанг, Селангор және Малакка штаттарында мұндай аймақтар жарияланды. Бұл аймақтарда орналасқан өнеркәсіптердің көпшілігі электроника, резеңке және тоқыма өнімдеріне негіделген.

Several government agencies that had been established prior to the advent of the Second Malaysia Plan increased their participation in the economy during the Second Malaysia Plan. These agencies included the Malaysian Industrial Development Authority (MIDA) and Majlis Amanah Rakyat (MARA). Several more were also established under the plan, including the Perbadanan Nasional (PERNAS, or the National Trading Corporation), State Economic Development Corporation and the Urban Development Authority (UDA). PERNAS was established to purchase businesses and participate in joint ventures with private companies, as well as to develop nascent industries to be held in trust until the Malays held sufficient capital to take them over. By the end of the plan's tenure, PERNAS owned 100% of eight companies involved in insurance, trading, construction, properties, engineering, securities, and mining. Joint ventures had also been formed with the private sector to develop the mining, containerisation, tourism and consulting industries. Until the Second Malaysia Plan, industry was concentrated on the west coast of Peninsular Malaysia. The plan thus moved to establish new industrial estates on the east coast, in order to curb rural urban migration—the east coast was considerably less urbanised than the west coast. By 1975, manufacturing activities constituted 16% of the Malaysian Gross Domestic Product (GDP), one per cent short of the target of the Second Malaysia Plan. Manufacturing grew negligibly in 1975, attributed by the government to the global recession that year. This contrasted with the 15% growth achieved in 1974, which well exceeded the target of 12.5% growth per year during the Second Malaysia Plan. Food, wood products, and chemical products made up the majority of the manufacturing sector. The substantial growth in manufacturing during this period has been attributed to the government's establishment of free trade zones, where any goods brought in would not be subject to customs duties, and goods could be freely exported abroad or transferred to another free trade zone. In 1974, such zones were declared in the states of Penang, Selangor, and Malacca. The industries located in these zones were mostly electronics , rubber product and textile based.

Тау-кен өндірісі

1970 жылдардың соңына дейін Малайзия әлемде қалайының ең ірі өндірушісі болды, және коммунистік емес әлемнің қалайының шамамен 40% -ын қамтамасыз етті. Дегенмен, қалайы қоры азайып бара жатты; қалайы мен темір кенінің таусылуына байланысты Екінші Малайзия жоспары аясында кен өндірісінің ЖІӨ-ге үлесі 13% төмендеуі күтілді. Бірақ боксит пен мыс 1970 жылдардың басында тау-кен секторына үлес қосуын жалғастырды. Малайзиялықтардың кен өндірісіне қатысуы минималды болды, және индустрияның 70% -ы шетелдік бақылауда қалды. Бұл британдық отаршылдық дәуірінің салдары болды; 19 ғасырда Малайзияның минералды ресурстарын пайдалану үшін келген көптеген британдық фирмалар әлі кетпеді. Малайзиялықтардың кен өндірісіне қатысуы – әсіресе қалайыға қатысты – 19 ғасырда британдықтардың арзан қытай еңбек күшін тартуға бейімділігімен одан әрі қиындыққа тап болды; 1970 жылға дейін кен өндірісімен айналысатындардың көп бөлігі әлі де қытайлар болды. 1970 жылдары жаңа мұнай платформалары мен мұнай өңдеу зауыттары салынысымен мұнай немесе шикі мұнай Малайзия экономикасына маңызды үлес қоса бастады. 1975 жылы шикі мұнайдың жалпы өндірісі , оның көп бөлігі Shell компаниясымен өндірілді. 1974 жылы Малайзияда мұнайды меншікке алу, барлау және пайдаланудың эксклюзивті құқығы мемлекеттік кәсіпорын Petronas-қа берілді. Келесі жылы Petronas-қа барлық мұнай өнімдерін сату және тарату бойынша толық құқық берілді, сондай-ақ, меншік үлесін алмай, басқа компанияларды басқару құқығы берілді, Petronas-қа басқару үлестерін беру арқылы. 1970 жылдан бастап үкіметтің қайта құру саясаты күшіне енгеннен кейін кен өндірісі секторында жұмыс істейтін малайзиялықтардың саны күрт өсті. Екінші Малайзия жоспары басталған кезде кен өндірісінде 200 000-нан аз малайзиялық жұмыс істеді. 1990 жылға қарай олардың саны миллионға жуық болды, бұл бастапқыда белгіленген мақсаттан асып түсті. Кен өндірісіне лицензиялар малайзиялықтарға арнайы резервтелді, осылайша кен өндірісіндегі меншік үлесін арттыруға ұмтылыс жасалды. Үкімет сондай-ақ бірнеше бұрынғы шетелдік кен өндіру компанияларын мемлекеттік меншікке алу арқылы Бумипутраның меншігін арттырды – 1989 жылға қарай мемлекеттік корпорациялар кен өндірісінің 60% -ын бақылады. Сондай-ақ, мұнай кен өндірісіндегі басқа минералдардан озып кетті – Petronas мемлекеттік корпорация болғандықтан, ол Бумипутра кәсіпорны деп есептелді. Алайда, үкіметтің осы практикасы сынға ұшырады, себебі мемлекеттік меншікке айналған корпорациялар жалпы халыққа, Бумипутраға ғана емес, тиесілі болуы керек деп саналады.

Until the late 1970s, Malaysia was the world's foremost producer of tin, supplying roughly 40% of the non communist world's tin. Nevertheless, tin reserves were declining; mining's contribution to the GDP was projected to fall 13% over the course of the Second Malaysia Plan, due to the exhaustion of tin and iron reserves. However, bauxite and copper continued to contribute to the mining sector in the early 1970s. Malay participation in the mining sector was minimal, and as much as 70% of the industry remained under foreign control. This was a legacy of the British colonial era; many British firms, which had arrived in the 19th century to exploit Malaysian mineral resources, had not departed yet. Malay participation in the mining sector—especially in tin—was further hampered by the British tendency in the 19th century to bring in cheap Chinese labour; most of those employed in mining were still Chinese as late as 1970. Petroleum or crude oil began to significantly contribute to the Malaysian economy in the 1970s, as new oil rigs and refineries were set up. By 1975, total production of crude oil stood at , most of it produced by Shell. In 1974, the exclusive right to own, explore and exploit petroleum in Malaysia was vested in the government enterprise of Petronas. The following year, Petronas was granted sole rights over the marketing and distribution of all petroleum products and a provision to control other companies without taking an ownership stake in them, through the issuance of management shares to Petronas. The number of Malays employed in the mining sector soared from 1970 onwards, as the government's restructuring policies came into force. When the Second Malaysia Plan began, less than 200,000 Malays were employed in the mining industry. By 1990, they numbered nearly a million, well ahead of the target numbers originally outlined. Licences for mining operations were specially reserved for Malays as part of the drive to increase their ownership level in the mining industry. The government also ostensibly increased Bumiputra ownership by nationalising several formerly foreign mining companies—by 1989, state corporations controlled 60% of the mining industry. The government was also aided by the fact that petroleum soon eclipsed other minerals in the mining sector—as Petronas was a state owned corporation, it was also considered a Bumiputra enterprise. However, the government has been criticised for this practice, as it is argued nationalised corporations belong to the public at large, and not only to the Bumiputra.

Ауыл шаруашылығы

Екінші Малайзия жоспары бұрынғы бесжылдық жоспарлар, мысалы, Бірінші Малайзия бесжылдық жоспары бастаған бастамаларды жалғастырды. Басқа салаларды дамытуға жұмсалған қаржы 1 миллион долларға артты, бірақ ауылдық жерлерді дамытуға да қаржы көбейтілді. Екінші Малайзия жоспары Малайзияда өсірілетін егістерді әртараптандыруға бағытталды; 1974 жылғы «Жасыл кітап» бағдарламасы фермерлерді көкөніс, мысалы, ұзын бұршақ, перец және т.б. өсіруге, сондай-ақ мал шаруашылығын дамытуға ынталандыру арқылы Малайзияны азық-түлікпен өзін-өзі қамтамасыз етуге бағытталған. Тыңайтқыштар, көшеттер, инсектицидтер және гербицидтер субсидияланды. Дәнді екі рет өсіруге мүмкіндік берілді, яғни бір жылда екі рет егін жинап, өнімді екі есеге арттыруға болады. 1973 жылы Шаруалар ұйымы ауыл шаруашылығы кооперативтерін, фермерлер бірлестіктерін және мемлекеттік ауыл шаруашылығы агенттіктерін үйлестіру мақсатымен құрылды. Шағын ауыл шаруашылығының өсуі жұмыс орындарын құру және ауылдағы кедейлікті азайту үшін маңызды деп есептелді, ал FELDA (Федералды жерді дамыту басқармасы) сияқты мемлекеттік органдар өз даму бағдарламаларының ауқымын және көлемін ұлғайтты. RISDA (Rubber Industries Smallholder Development Agency) шағын шаруашылықтарды әртараптандыру міндетіне ие болды; RISDA Екінші Малайзия жоспары кезеңінде дамудың қарқынды өсуін мақсат етті. Басты мақсат – пальма майына көшу үшін пальма отырғызу арқылы әртараптандыру. Сол кезде Малайзия экономикасы каучукқа көп тәуелді болды – ең жоғары деңгейде Малайзия (жартылайаралдық Малайзия) ғана әлемдегі каучук өндірісінің жартысынан астамын өндірді. Бірақ, каучук бағасын төмендеткен Ұлы депрессия Малайзия экономикасына ауыр соққы берді. Малайзия үкіметі ауыл шаруашылығы саласын әртараптандыру арқылы мұндай жағдайдың қайта орын алуын болдырмауды көздеді. Алайда, RISDA жерді тым жылдам қайта иеленуге тырысты; Екінші Малайзия жоспары аяқталғанда барлығының жартысы ғана пальма майы алқаптарын құрады. Бірақ, жерді игеру және қоныс аудару саясаты ауылдағы кедейліктің азайтуына елеулі әсер етпеді. Үкімет ауыл шаруашылығымен айналысатын 535 мың отбасының кедейлік деңгейінде өмір сүргеніне қарамастан, барлығы 40 мың адамды ғана қоныс аударуға қол жеткізді. Бағдарламаның тиімсіздігіне байланысты қоныс аудару мен дамудан үлкен мұқтаж жандар әрқашан пайда тапқан жоқ. Кейбірлердің пікірінше, жаңа аумақтарды қоныстандыру мен дамытудың қиын процесіне тым көп көңіл бөлінген, ал қолдағы шаруашылықтардың өнімділігін арттыруға жеткілікті назар берілмеген. Конституция штаттарға жерді дамытуды бақылауға бергендіктен, федералды үкімет жеке штат үкіметтерімен келіссөздер жүргізуге мәжбүр болды. Сондай-ақ, Конституция малайларға жердің белгілі бір бөлігін қорғап бергендіктен және штат үкіметтері мұқтаж малай емес отбасыларды қабылдауға құлшынбағандықтан, малай емес ауылдық отбасылар да көп пайда көрмеді. Екінші Малайзия жоспары «дән пісіретін қазан» саналатын Кедах және Перлис штаттарын жақсы жаңғыртты – су бұқаларын тракторлармен алмастырып, дерлік жойды, бірақ көптеген шағын және жеке фермерлер технологиялық жаңалықтардан пайда таппады. Корпоративтік ауыл шаруашылығы секторында малайлардың үлесі тек 0,3% құрады, ал шетелдік капиталдың үлесі 70,8% болды. Корпорациялық емес секторда малайлардың үлесі 47,1% болды. Шектеулі капиталға байланысты көптеген малайлар Екінші Малайзия жоспары аяқталғаннан кейін де «өнімділігі төмен қызметтермен» айналысып жатты.

The Second Malaysia Plan continued the initiatives that previous five year plans, such as the First Malayan Five Year Plan, had taken. Although expenditure on other development increased substantially, by about M$1 million, funding for rural development was also increased. The Second Malaysia Plan focused on diversifying crops grown in Malaysia; the 1974 Green Book Program aimed to make Malaysia self sufficient in food production by encouraging farmers to grow vegetables, such as long beans, chilies, etc., and rear livestock—the Veterinary Department going as far as to distribute cattle. Fertilisers, seedlings, insecticides and herbicides were subsidised. Double cropping of rice was encouraged, so farmers could harvest twice in one year and effectively double their output. The Farmers' Organization Authority was established in 1973 with the goal of co ordinating agricultural cooperatives, farmers' associations, and government agricultural agencies. Growth in small scale agriculture was viewed as crucial to creating jobs and reducing rural poverty, and government agencies such as FELDA (the Federal Land Development Authority) vastly increased the scope and size of their development programs. RISDA (Rubber Industries Smallholder Development Agency) was given the task of diversifying smallholder estates; RISDA set itself the ambitious goal of developing during the Second Malaysia Plan. The main aim was to diversify into palm oil through the planting of oil palms. The Malaysian economy relied heavily on rubber at the time—at its peak, Malaya (Peninsular Malaysia) alone produced more than half of the world's rubber. However, the Great Depression, which depressed rubber prices, greatly set back the Malayan economy. The Malaysian government thus aimed to avert another incident by diversifying the agriculture sector. However, RISDA over reached itself in attempting to so quickly reappropriate land; by the end of the Second Malaysia Plan, only had been developed, with only half this number comprising oil palm estates. The land development and resettlement policies instituted by the government, however, failed to make an impact on rural poverty. The government managed to resettle only 40,000 people, despite an estimated 535,000 families engaged in agriculture living below the poverty level. Due to inefficiencies in the program, the beneficiaries of resettlement and development were not always those with the greatest need. It was also alleged by some that there had been too much emphasis on the difficult process of resettlement and development of new areas, instead of increasing productivity in existing farms. Matters were complicated by the Constitution, which gave the states much control over land development, and thus requiring the federal government to negotiate with individual state governments. Non Malay rural families also did not benefit much due to this, as the Constitution reserved portions of land for the Malays, and state governments were not anxious to receive destitute non Malays. Although the Second Malaysia Plan greatly modernised the "rice bowl" states of Kedah and Perlis—virtually eliminating the water buffalo by replacing it with tractors—most smallholders and individual farmers did not benefit technology wise. In the corporate agriculture sector, the Malays held only a 0.3% stake, as opposed to 70.8% held by foreign interests. In the noncorporate sector, the Malays held 47.1%. Due to limited capital, many Malays were still engaged in "lower productivity activities" as the Second Malaysia Plan ended.

Денсаулық

Екінші Малайзия жоспары тамақтану деңгейін көтерудегі бұрынғы бастамаларды бірқатар бағдарламалар арқылы жалғастырды. Оларға қоректі азық-түлік өсіруге ынталандыру, тамақтану және мәзірді жоспарлау бойынша оқыту, сондай-ақ нашар тамақтанғандардың ең көп саны тіркелген топтарды азық-түлікпен қамтамасыз ету кірді. Дегенмен, бұл бағдарламалардың тиімділігіне жеткілікті білікті медициналық қызметкерлердің жетіспеуі кедергі келтірді. Отбасын жоспарлау 1964 жылдан бері ұлттық мақсат ретінде белгіленгенімен, Екінші Малайзия жоспары аясында оны ілгерілетуге жасалған әрекеттер үкімет тарапынан қолдау таппады. Ұлттық отбасылық жоспарлау кеңесінің көптеген табыстары Бірінші Малайзия жоспары (1966–1970 жж.) кезеңіне жатады. Екінші Малайзия жоспары отбасылық жоспарлау әдістерін пайдаланатын 600 000 жаңа адамды тартуды көздеген, бірақ бұл мақсатқа жеткілікті құралдар мен персонал бөлінбеді. Үкімет бұл мәселені өте сезімтал деп санады, сондықтан отбасылық жоспарлауға көбінесе немқұрайлылық танытты. Қызығы, 1984 жылы Малайзияның премьер-министрі Махатхир бин Мохамад Ұлттық халық саясатын жариялап, отбасылық жоспарлауды үкіметтік саясаттан шығарып тастады. Бұл саясат 2100 жылға қарай халық санын 1984 жылғы 12,6 миллионнан 70 миллионға дейін жеткізуді мақсат етті.

Білім

Екінші Малайзия жоспарында білім беру әлеуметтік-экономикалық құрылымды қайта жаңарту бағдарламаларына басымдық берілгендіктен көбінесе назардан тыс қалды, бірақ оның ішінде бірнеше маңызды бастамалар іске асырылды. 1970 жылы малай тілі бастауыштан жоғары білімге дейінгі барлық деңгейде ағылшын тілінің орнына негізгі оқыту тіліне айналды. Британдық үлгідегі бірыңғай емтихандар жергілікті емтихандармен алмастырылды және жаңа малай тіліндегі оқулықтар енгізілді. Жоспар аяқталған кезде, бұрын ағылшын тілінде оқытқан мектептердің көпшілігі алғашқы төрт жылдық оқуды толығымен жаңа малай тіліндегі оқу бағдарламасына көшті. 1973 жылы Оқу бағдарламасын дамыту орталығы құрылды. Оның мақсаты – бұрын түрлі мемлекеттік департаменттер жүргізген оқу бағдарламасын реформалау жобаларын үйлестіру болды. Сондай-ақ, ғылым және математика пәндерінің оқу бағдарламасын жаңарту және әртүрлі әлеуметтік-гуманитарлық пәндердің оқу бағдарламаларын қарап шығу үшін жаңа бағдарлама басталды. Екінші Малайзия жоспары кәсіптік және техникалық білім берудің қолжетімділігін арттыруды көздеді. Бірқатар әрекеттерге қарамастан, оқу бағдарламасын жақсартуда үлкен прогресс болған жоқ, себебі ол жалпы білім беруге бағытталған және кәсіптік немесе техникалық даярлыққа жеткілікті орын бермеді. Екінші Малайзия жоспары шеңберінде бірнеше жаңа техникалық және кәсіптік мектептер салынды, олардың жетісі 1975 жылы аяқталды. Бұл, әсіресе жастар арасындағы жұмыссыздық мәселесін азайтуға көмектеседі деп күтілді.

Көлік

Екінші Малайзия жоспары Малайзия темір жолдарын жаңғыртуды мақсат етті, үкімет оны даму мен индустрия үшін өте маңызды деп есептеді. Барлық пойыз дизель отынына ауыстырылды, бұл отын тиімдірек, сондай-ақ үкімет темір жол инфрақұрылымын күтуге және жаңғыртуға қаражатты арттырды. Ерекше назар қолданыстағы вагондарды, жол төсектерін және жөндеу мекемелерін жаңартуға бөлінді. Жоспар аясында әуе тасымалы да кеңейтілді, барлық жағдай мен түнгі уақыттағы қозғалысты басқару жабдықтары сатып алынды, сондай-ақ осы жабдықтарды пайдалануға қызметкерлерді оқыту жүргізілді. Екінші Малайзия жоспары Малайзия-Сингапур әуе компаниясының Малайзия әуе компаниясы жүйесі (MAS) және Сингапур әуе компаниясы (SIA) болып бөлінуіне де әкелді. Сондай-ақ, Малайзияда тасымалды жеңілдету үшін контейнерлік тасымалдау енгізілді. Жоспарда ішкі тасымалды жүзеге асыратын ұлттық жүк тасымалдау компаниясын құру көзделді; 1971 жылдың тамызында үкімет Kontena Nasional Berhad (National Containers Limited) компаниясын құрды. Желтоқсан айында M. V. Benavon кемесі Малайзияға, Порт Клангтың солтүстік терминалына келген алғашқы контейнер тасымалдаушы кеме болды. Екінші Малайзия жоспары кезінде Малайзияда бар болғаны екі теңіз порты болды: біреу Пенангта, екіншісі Клангта. Жоспарда Малайзия түбегінде екі жаңа порт салу қарастырылды: біреу Джохорда, екіншісі Паханг штатының ірі қаласы Куантанда. Бұл жобалардың басты екі мақсаты – теңіз арқылы жүк тасымалына деген сұраныстың өсуін қанағаттандыру және дамымаған штаттарды дамыту болды. Жохор порты 1977 жылы, ал Куантан порты 1984 жылы толыққанды жұмыс істеуге кірісті.

Мұра

Екінші Малайзия жоспарының соңында кедейлік деңгейі 49%-дан 43%-ға дейін төмендеді. Жұмыссыздық деңгейі 7,5%-дан 7,4%-ға дейін жақсарды. Алайда, жеке секторда Бумипутралардың қатысуын арттыруда үлкен қадамдар жасалды. Бумипутралардың жұмыспен қамту деңгейі өндірістік секторда 29%-дан 33%-ға дейін, ал коммерциялық секторда 24%-дан 34%-ға дейін өсті. Бумипутраның меншік үлесі 3%-дан 7,8%-ға дейін екі еседен астамға өсті. Дегенмен, бұл көптеген адамдар үшін қанағаттанарлықсыз болды, әсіресе, осы ілгерілеудің көп бөлігі мемлекеттік кәсіпорындардың сенімгерлікпен меншікті ұстауымен байланысты болды. Жоспар бастапқыда жылына 12,5% ЖІӨ өсуін мақсат еткенімен, орташа есеппен 11%-ға ғана қол жеткізілді. Өсім өте теңсіз болды: 1973 жылы ЖІӨ 27% өссе, 1975 жылы әлемдік рецессияға байланысты бар болғаны 3% өсті. Үкімет жұмыссыздықпен күресу үшін 600 000 жаңа жұмыс орнын құрса да, 1970 мен 1975 жылдар аралығында жұмыссыздар саны өсті: 1970 жылы 275 000 адам жұмыссыз болса, 1975 жылы бұл көрсеткіш 324 000-ға жетті. Екінші Малайзия жоспары күтпеген мәселеге – инфляцияға да тап болды. 1972 мен 1975 жылдар аралығында тұтыну бағасының индексі (ТБИ) күтпегендей 40% өсті. 1974 жылы инфляция деңгейі орташа есеппен 18% құрады, бірақ 1975 жылы 7% дейін төмендеді. Үкімет осы қиын жағдайды ескере отырып, Үшінші Малайзия жоспарын (1976–1980 жж.) жасады. Екінші Малайзия жоспарының тағы бір маңызды салдары – егіс шаруашылығын әртараптандыруға жасаған күш-жігері болды. RISDA өз мақсаттарына жете алмаса да, Малайзиядағы пальма майы өнеркәсібі өсуін жалғастырды. 1998 жылы пальма майы Малайзияның ЖІӨ-сіне екінші орынды иеленді, одан тек электроника тауары ғана жоғары тұрды. Жалпы алғанда, Екінші Малайзия жоспары экономикадағы теңсіздікті азайту жолында алдыңғы жоспардан гөрі айтарлықтай үлкен қадам жасады. Алайда, малайлардың әлеуметтік жағдайын жақсартуға баса назар аудару малай емес азаматтарды алаңдатты. Сондықтан Үшінші Малайзия жоспары басталғанда, үкімет оң іс-қимыл туралы риторикасын жұмсартып, барлық азаматқа пайда әкелетін экономикалық өсімге баса назар аударды.

At the end of the Second Malaysia Plan, the poverty rate was found to have declined from 49% to 43%. Unemployment improved slightly, decreasing from 7.5% to 7.4%. Great strides were made in increasing Bumiputra involvement in the private sector, however; the employment rate of Bumiputra in the manufacturing sector increased from 29% to 33%, and from 24% to 34% in the commercial sector. Bumiputra equity ownership more than doubled from 3% to 7.8%. However, this was considered unsatisfactory by many, especially as much of the progress had been made by government enterprises holding the equity in trust. Although the plan had initially targeted a GDP growth rate of 12.5% a year, only an average of 11% was managed. The growth was extremely uneven; while in 1973 GDP grew by 27%, in 1975, it grew a paltry 3% due to the global recession at the time. Despite the government's efforts to tackle unemployment, creating 600,000 new jobs during the Second Malaysia Plan, the number of unemployed actually increased between 1970 and 1975; in 1970, there were 275,000 unemployed, but by 1975, the number stood at 324,000. The Second Malaysia Plan was also forced to confront an unexpected problem: inflation. Between 1972 and 1975, the consumer price index (CPI) unexpectedly increased by 40%. In 1974, the inflation rate averaged 18%, although it was reduced to 7% by 1975. This new conundrum was therefore considered by the government when it set out the Third Malaysia Plan (1976–1980). Another overarching consequence of the Second Malaysia Plan was its efforts in crop diversification. Despite RISDA failing to meet its targets, the palm oil industry in Malaysia continued to grow. By 1998, palm oil was the second largest contributor towards Malaysia's GDP, second only to electronics products. Overall, the Second Malaysia Plan made much more substantial progress towards reducing the inequity in the economy than its predecessor had. However, the emphasis on improving the lot of the Malays greatly worried the non Malays, and when the Third Malaysia Plan was launched, the government toned down its rhetoric on affirmative action and emphasised greater economic growth, which would benefit all.