Кіріспе
Заңдық аутсорсинг, сондай-ақ заңдық процестерді аутсорсинг (LPO) деп аталады, заң фирмасының немесе корпорацияның заңдық қолдау қызметтерін сыртқы заң фирмасынан немесе заңдық қолдау қызметтерін ұсынатын компаниядан (LPO провайдері) алу практикасын білдіреді. LPO провайдері басқа елде орналасқан жағдайда, бұл практика офшоринг деп аталады және жеке қатысу немесе байланыс талап ететін жағдайларды қоспағанда, кез келген қызметті аутсорсингке беруді қамтиды, мысалы, сотта пайда болу және тікелей келіссөздер. LPO провайдері сол елде орналасқан болса, аутсорсинг практикасына агенттік жұмысы және сотқа бару сияқты физикалық қатысуды қажет ететін басқа да қызметтер кіреді. Бұл процесс аутсорсингке қарайғы үлкен қозғалыстың бір бөлігі болып табылады. Көбінесе ұсынылатын қызметтерге агенттік жұмысы, құжаттарды қарау, заңдық зерттеулер мен жазу, талап арыздар мен шағымдарды дайындау және патенттік қызметтер жатады. Аутсорсинг басқа елдердегі, әсіресе экономикалық қиындықтарға тап болған мемлекеттердегі адамдар үшін жұмыс орындарын құруға мүмкіндік береді. Бұдан бөлек, ол компанияларға қаражатты үнемдеуге көмектеседі, соның салдарынан ішкі экономикаға да пайдасы тиеді. Аутсорсинг – жобаны орталық компаниялардың атынан жүзеге асыру үшін сыртқы провайдерге тапсыру болып табылады. Бұл құбылыс 1950 жылдардан бері заң тәжірибесінің бір бөлігі болып келді, бірақ бастапқыда патенттермен ғана шектелген. Кейіннен фирмалар кейбір қызметтерді басқа фирмаларға (back door firms) тапсыра бастады. Заңдық процестің бір бөлігін басқа елдерге аутсорсингтеу процесі дамудың басында, бірақ нарықта тұрақты өсім байқалады. Заңдық процестерді аутсорсингтеу көбінесе бизнес процестерді аутсорсингтен пайда көрген елдерге жүзеге асырылады. LPO провайдерлері Канада, Үндістан, Филиппин, АҚШ, Израиль және Латын Америкасында бекініп алды.
Legal outsourcing, also known as legal process outsourcing (LPO), refers to the practice of a law firm or corporation obtaining legal support services from an outside law firm or legal support services company (LPO provider). When the LPO provider is based in another country, the practice is called offshoring and involves the practice of outsourcing any activity except those where personal presence or contact is required, e. g. appearances in court and face to face negotiations. When the LPO provider is based in the same country, the practice of outsourcing includes agency work and other services requiring a physical presence, such as court appearances. This process is one of the incidents of the larger movement towards outsourcing. The most commonly offered services have been agency work, document review, legal research and writing, drafting of pleadings and briefs, and patent services. Outsourcing gives a perfect job environment for the people in other nations and significantly the states with the economic issues. Additionally, it would aid the companies to save more cash. Therefore, it can also aid the interior economy. Outsourcing is explained as turning over a project to an exterior provider that will execute the project on behalf of the central companies. This phenomenon has been a part of the legal experience since the 1950s, where it was restricted only to patents. Later, firms began to contract certain services to back door firms. The process of subcontracting part of the legal process to different countries is at a nascent stage, with relatively consistent market growth. Legal process outsourcing has predominantly been to countries that had previously taken advantage of the business process outsourcing wave. LPO providers have established themselves in Canada, India, the Philippines, the United States, Israel, and Latin America.
Шолу
Заң процестерін аутсорсингтеу тұжырымы заң фирмаларында кең таралған еңбек бөлінісі принципіне негізделген, онда уақытты көп алатын және жауапкершілікті талап ететін, мысалы, тиісті зердесалдық сияқты процестер заңгерлерге, құжаттарды тексерушілерге немесе стажерлерге жүктеледі. Бұл фирмаға күнделікті туындайтын түрлі құқықтық мәселелерді шешуге және өнімділікті арттыруға мүмкіндік береді. Процесс екі фирма арасында мұқият қарастырылған шарт жасасуды қамтиды. Процесті бастаудың әртүрлі жолдары:
Тікелей шарт – Бұл байланыс орнатудың ең оңай жолы. Құқықтық қызметтерге мұқтаж фирма тікелей заң процестерін аутсорсингтейтін қызмет көрсетушіге жүгінеді. Басқарылатын аутсорсинг – Бұл фирма заң процестерін аутсорсингтейтін қызмет көрсетушімен байланыс орнатып, қызмет көрсетушінің қызметін үйлестіру және сапаны бақылау үшін дәстүрлі заң фирмасын тартатын жағдай. Міндетті аутсорсинг – Бұл аутсорсинг түрі фирманың шығындарды азайту немесе заң талаптарын орындау үшін заң процесінде аутсорсингтің белгілі бір деңгейін міндетті түрде енгізуімен байланысты. Көп көзді аутсорсинг – Бұл тәуекелді азайту және әрбір қызмет көрсетушінің артықшылықтарын пайдалану үшін LPO провайдерлеріне жүктелген жұмысты бөлуді қамтиды. Бұл тәсіл сот құзыреті және мәселенің мәні бойынша сараптама қажет болған жағдайларда тиімді. Бірнеше қызмет көрсетушінің болуы қызмет алушыға қолайлы баға алуға мүмкіндік береді. Алайда, көп көзді аутсорсинг басқа тәсілдерге қарағанда күрделірек болуы мүмкін. Бірнеше бәсекелес қызмет көрсетушілерді табысты басқару үшін күшті және тиімді басқару процедуралары қажет.
Себептері
Бұл процестің негізгі жақтаушылары заң шығындарының өсуіне алаңдаған корпоративтік клиенттер болды. Корпорациялардың заң департаменттері осындай қызмет провайдерлерін пайдалана бастады. Көп ұзамай, бұл корпорациялар шығындарды төмендету үшін өздерінің заң өкілдеріне белгілі бір заң процестерін аутсорсингке беруге басым жасады. Батыс фирмаларының заң жұмысын аутсорсингке тапсыруының ең басты себебі – шығындарды үнемдеу. Үндістанның заң қызметтері кеңінен қолжетімді, тиімді және, ең бастысы, білікті деп есептеледі. Үндістанда аутсорсингтелген заң жұмысы үшін АҚШ фирмасы АҚШ-та осы жұмыс үшін төлейтін соманың төрттен бірін немесе бестен бірін ғана төлейді.
Артықшылықтар
Көптеген фирмалар мен корпорациялар аутсорсингті негізінен ақша үнемдеу үшін пайдаланады, және бұл заңдық аутсорсингтің ең басты артықшылығы болып саналады. АҚШ сияқты ірі заң нарықтарындағы адвокаттар қарапайым жұмыстар үшін сағатына 150-ден 500 долларға дейін ала алады, ал заң процестерін аутсорсингтейтін фирмалар мұндай бағаның аз бөлігін ғана талап етеді. Бұл ірі корпорацияларды өздерінің заң департаменттерінен тыс нақты жұмыстарды аутсорсингке беруге ынталандырды. Аутсорсингке бағытталған көптеген елдер жаһандық қаржылық дағдарыстан кейін көбейген банкроттықтар мен сот істерінен пайда тапты. ABA Journal басылымында хабарланғандай, «Үндістанда аутсорсингтік заң қызметтері нарығы өркендеп келеді. Заңгерлер онда көптеген стандартты жұмыстармен қатар, кино және телешоу өндірушілеріне арналған жұмыстар сияқты қызықты заңдық мәселелермен де айналысады». USA Today газетінде келтірілгендей, «Бұл жағдайды "Аутсорсинг 2.0" немесе тіпті "3.0" деп атауға болады. Қазір фирмалар тәжірибелі білікті пайдалануға тырысуда», – дейді Пенсильвания университетінің бизнес мектебінің доценті Саикат Чадхури. Заңдық аутсорсинг «өте жылдам өсіп жатыр».
LPO индустриясы және әлемдік қаржы дағдарысы
Үндістанның LPO фирмалары рецессияға байланысты сот процестерінің көбеюі және АҚШ-та шығындарды үнемдеу қажеттілігінің артуына байланысты жылдық 200% өсімді күткен. Бірақ олардың күтілгені орындалмады. Бұл себебінің бастысы – АҚШ-тың өзіндегі заңгерлер рецессия мен жұмыс орындарының азаюына байланысты жаңа төлем жүйелерін қарастыра бастады. Кері соққыларға қарамастан, соңғы жыл ішінде LPO индустриясы шамамен 40-60% өсті. Рецессия салдарынан жылжымайтын мүлік сияқты кейбір салалар күрт құлдыраса да, сот ісі, құжатты қарау және корпоративтік нормаларға сәйкестік сияқты салалар дамыды, нәтижесінде Үндістандағы LPO фирмаларына тапсырыстар көбейді.
Сындар
Аутсорсингке қатысты басты мәселелердің бірі – клиенттердің құпиялылығын бұзу мүмкіндігі. Сот процестерін аутсорсингке беру кезінде клиенттің құпиялылығы мәселесі ерекше маңызға ие. Адвокат-клиент құпиясы – адвокат пен оның клиенті арасындағы барлық ақпараттың жоғары деңгейде құпия сақталуын қамтамасыз ететін құқықтық принцип. Бұл ақпарат тіпті сотта да жарияланбайды. Дегенмен, тараптардың бірі құпия ақпаратты үшінші тарапқа немесе қарсы тарапқа жариялаған жағдайда, бұл құпиялылықтан бас тартқан болып есептеледі. Сот процестерін аутсорсингке берудің бастапқы жылдарында көптеген заң фирмалары өз жұмыстарын аутсорсингке беруден тартынды. Сыншылар мен қарсыластар, ақпарат АҚШ-тан басқа елге жіберілетіндіктен, құпиялылық бұзылады және адвокат-клиент құпиясынан бас тартылған деп мәлімдеді. Алайда, 2008 жылы Америка Адвокаттар Ассоциациясы (ABA) бұл мәселені түсіндіріп, сот процестерін аутсорсингке берудің дамуына жол ашты. Тағы бір сын – заңдық жұмысты атқаратын адамдар қажетті этикалық стандарттарды сақтамауы мүмкін. Заңдық аутсорсинг процесі Америка Адвокаттар Ассоциациясының (ABA) Үлгілік Мінез-Құлық Кодексіне қайшы келеді. Бірақ, түрлі жергілікті адвокаттар ассоциациялары (Нью-Йорк, Сан-Диего) және соңғы кезде Америка Адвокаттар Ассоциациясы этикалық заңдық аутсорсинг және оны қалай жүзеге асыруға болатыны туралы пікір білдірді. Дегенмен, заңдық аутсорсингті пайдалану ABA-ның 5.4-тарауындағы ережені бұзады деген сын бар. Бұл ереже адвокаттардың адвокат емес адамдармен гонорарды бөлісуіне және шетелдік адвокат емес адамдардың заңгерлік қызметпен айналысуына тыйым салады.
Жаңа шекаралар
Үндістан қолжетімді ағылшын тілді заңгерлердің болуына, олардың кейбіреулері Ұлыбританияда және/немесе АҚШ-та білім алған, сондай-ақ ағылшын ортақ құқығына негізделген құқықтық жүйеге байланысты заңгерлік аутсорсинг үшін маңызды бағыт саналады. Жақында клиенттер нарығына жақын географиялық аймақтарда заңгерлік аутсорсингтің жаңа мүмкіндіктері пайда болды. Аргентина, Австралия, Қытай, Франция, Филиппин, Сингапур және Оңтүстік Кореяда да басқа белгілі LPO провайдерлерін табуға болады, олардың әрқайсысы ерекше географиялық орналасуы, тілдік қабілеттері және аймақтық тәжірибесімен байланысты бірегей артықшылықтар ұсынады. Үндістанның ең ірі заң фирмаларының бірі AZB & Partners басқарушы серіктесі Зия Моди: «АҚШ және басқа дамыған елдермен салыстырғанда, әсіресе сот процестерін басқару саласында, Үндістандағы талантты және төмен құнды мамандар арасында табиғи арбитраж бар» деп санайды. Мысалы, Аргентина АҚШ клиенттері үшін батыс жарты шардағы орналасуы, уақыт белдеуінің ұқсастығы және мәдени байланыстарының арқасында LPO орталығы ретінде күнделікті танымал болып келеді. Шри-Ланка, мысал ретінде, британдық құқықпен танысу, мықты экономикалық инфрақұрылым, онлайн еркіндік және үндістандық саясаткерлердің маркетингі арқасында табысқа жеткен үндістандық бәсекелес болып табылады. Үндістандағы және осы жаңа аймақтардағы LPO провайдерлері аутсорсинг ұсынысының бөлігі ретінде АҚШ және Ұлыбританияның лицензияланған адвокаттарын көбірек пайдалануда, бұл сапаны жақсартуға, қызметтерді кеңейтуге және клиенттердің құпия деректерін этикалық түрде өңдеуге сенімділікті арттыруға мүмкіндік береді.