Кіріспе

Хокинсинурия – тирозин метаболизміне әсер ететін аутосомалық доминантты метаболикалық бұзылыс. Әдетте, тирозин аминқышқылының ыдырауы 4-гидроксифенилпируваттың 4-гидроксифенилпируват диоксигеназасы арқылы гомогентизатқа айналуын қамтиды. Бұл ферменттің толық жетіспеушілігі III тирозинемияға алып келеді. Дегенмен, сирек жағдайларда фермент 1,2-эпоксифенилқышқыл қышқылының реактивті аралық түрін өндіре алады, бірақ бұл аралықты гомогентизатқа айналдыра алмайды. Содан кейін аралық зат спонтанды түрде глютатионмен реакцияласып, 2L-цистеин S-ил 1,4-дигидроксициклогекс-5-ен-1-ил сірке қышқылы (хокинзин) түзеді. Науқастар өмірінің бірінші жылында метаболикалық ацидозбен және ана сүтінен бас тарту кезінде өсудің тоқтауымен көрінеді. Емдеуге фенилаланин мен тирозиннің төмен мөлшерін қамтитын диета кіреді. Бұл аминқышқылдарына төзімділік пациенттердің жасы ұлғайған сайын қалыпқа келеді. Кейіннен несептің хлорға ұқсас иісі ғана бұл жағдайдың бар екенін көрсетеді. Науқастар қалыпты өмір сүреді және оларға емдеу немесе арнайы диета қажет емес. Хокинзиннің өндірілуі – функцияның күшею мутациясының нәтижесі. Сондықтан, хокинсинурияның мұрагерлік түрі аутосомалық доминантты (геннің бір мутацияланған көшірмесінің болуы жағдайды тудырады). Зақымдалған ген – 4-гидроксифенилпируват диоксигеназасын кодтайтын HPD гені, ол 12q24 хромосомасында орналасқан. Бұл ерекше, себебі метаболизмнің басқа көптеген туа біткен бұзылыстары функцияның жоғалу мутацияларынан туындайды, сондықтан рецессивті мұрагерлікпен сипатталады (жағдай тек екі көшірме де мутацияланған болса ғана пайда болады).