Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сатьяжит Рай (1921–1992), Үндістаннан шыққан бенгалдық кинорежиссер, бенгал әдебиетіне қосқан үлесімен әйгілі. Ол "Фелуда" детективі және "Профессор Шанку" ғалымы есімдерімен танымал екі кейіпкерді жасады. Ол осы екі кейіпкерге негізделген бірнеше повестьтер мен әңгімелер жазды. Оның көркем туындылары көбінесе жас оқырмандарға арналған, бірақ балалар мен ересектердің арасында да кең танылды. Оның бенгал тіліндегі көптеген повестьтері мен әңгімелері Калькуттадағы "Ананда Publishers" баспасынан жарық көрді. Ал көптеген сценарийлері жақын досы Нирмалья Ачарья бас редакторлық еткен "Экшан" әдеби журналында бенгал тілінде жарияланды. 1990 жылдардың ортасында Райдың кино эсселері мен әңгімелер жинағы Батыс елдерінде де жарық көрді. Көптеген әңгімелер ағылшын тіліне аударылып, жарияланды.
Satyajit Ray (1921–1992), a Bengali film director from India, is well known for his contributions to Bengali literature. He created two of the most famous characters in Feluda the sleuth and Professor Shanku the scientist. He wrote several short novels and stories in addition to those based on these two characters. His fiction was targeted mainly at younger readers, though it became popular among children and adults alike. Most of his novels and stories in Bengali have been published by Ananda Publishers, Kolkata; and most of his screenplays have been published in Bengali in the literary journal Ekshan, edited by his close friend Nirmalya Acharya. During the mid 1990s, Ray's film essays and an anthology of short stories were also published in the West. Many of the stories have been translated into English and published.
Профессор Шанкудың әңгімелері
Профессор Шанку (Профессор Шонку) немесе Трилокешвар Шанку – ғылыми фантастика кітаптарының бірнеше сериясында кездесетін ойдан шығарылған ғалым. Ол Усри өзенінің жанындағы Жиридих қаласында тұрады. Оның Прахлад есімді ер адам қызметшісі және Ньютон есімді мысығы бар. Ол бала кезінен дарынды болған және көптеген академиялық жетістіктерге қол жеткізген. Оның үйінде жеке зертханасы бар, онда ол көптеген жаңа және фантастикалық өнертабыстарды зерттейді. Ол осы алуан түрлі өнертабыстарымен әлемге әйгілі. Профессор Шанкудың шытырман оқиғалары әлемнің әртүрлі елдерінде өрбиді.
Professor Shanku (Professor Shonku), or Trilokeshwar Shanku, is a fictional scientist appearing in a series of science fiction books. He lives in Giridih beside the river Usri. He has a male servant named Prahllad and a cat named Newton living in the house. He was a child prodigy and achieved several academic distinctions. He has his own laboratory in his house, where he does research for many new and fantastic inventions. He is world renowned for the armory of these diverse inventions. The adventures of Professor Shanku are set in several countries throughout the world.
Тарини хору әңгімелері
Тарини хуро (Тарини аға) – өмір бойы үйленбеген, қызықты әңгімелер айта алатын қарт. Оның көптеген әңгімелері қорқынышты немесе үрейлі болып келеді, ал кейбіреулері Тарини хуроның ептілігі мен жылдам ойлау қабілетін көрсетеді.
Tarini khuro (Tarini Uncle) is an aged bachelor (khuro is an old Bengali term meaning uncle) who can tell interesting stories based on his weird experiences. Many of these stories border on being horror stories or spooky stories, while some of the stories depict the smartness and quick wit of Tarini khuro.
Банкубабур Банду
Банкубабур Банду (Банку Бабудың досы немесе Банку мырзаның досы) – 1962 жылы Рэйдің Sandesh, Рэй отбасы журналы үшін жазған бенгалдық ғылыми-фантастикалық әңгіме. Ол 1960-шы жылдардың басында бенгалдықтар арасында кең танымал болды. Банкубабур Банду бұрынғы ғылыми-фантастикалық туындылардан ғарыштан келген шетелдіктің мейірімді, ойнақы, сиқырлы күшке ие және балалармен тілдесе алатын жаратылыс ретінде бейнеленгенімен ерекшеленеді. Ал бұрынғы ғылыми-фантастикалық шығармаларда ғарыштан келгендер көбінесе қауіпті жандар ретінде суреттелген. Осы әңгімеден шабыттанған ғылыми-фантастикалық фильмдердің қатарында Рэйдің өзінің "The Alien" (кейін 1960-шы жылдардың соңында жобасы тоқтатылған) сценарийі, Стивен Спилбергтің "Жақын кездесулер үшінші түрі" (1977) және "E.T. жерден тыс" (1982) фильмдері, сондай-ақ Ракеш Рошанның "Koi Mil Gaya" (2003) фильмі бар. Одан кейін бұл фильм Индонезияның "Si Yoyo" телесериалына әсер етті. Банкубабур Банду әңгімесі 2006 жылы Сатьяжиттің ұлы Сандип Рэй және Каушик Сеннің бірлескен жұмысымен телефильмге көшірілді.
Bankubabur Bandhu (Banku Babu's Friend or Mr. Banku's Friend) was a Bengali science fiction story Ray had written in 1962 for Sandesh, the Ray family magazine, which gained popularity among Bengalis in the early 1960s. What differentiated Bankubabur Bandhu from previous science fiction was the portrayal of an alien from outer space as a kind and playful being, invested with magical powers and capable of interacting with children, in contrast to earlier science fiction works, which portrayed aliens as dangerous creatures. Several science fiction films were inspired by the story, including Ray's own script for The Alien (which was eventually cancelled in the late 1960s), Steven Spielberg's Close Encounters of the Third Kind (1977) and E. T. the Extra Terrestrial (1982), and Rakesh Roshan's Koi Mil Gaya (2003), which itself inspired the Indonesian television series Si Yoyo. The story of Bankubabur Bandhu itself was eventually adapted into a television film by Satyajit's son Sandip Ray alongside Kaushik Sen in 2006.
Басқа да әңгімелері
Сатьяжит Рай белгілі кейіпкерлерге негізделмеген көптеген әңгімелер жазды. Бұрын он екі әңгімеден жинақ болып жарияланған бұл әңгімелер көбінесе қалалық өмірге арналған және соңғы жолға немесе соңғы абзацқа дейін өте жай көрінетін, бірақ сонда оқырманды таң қалдыратын жаңа ашылу болатын. Көптеген әңгімелерде шағын оқиғалардың адам өмірін қалай өзгертетіні көрсетілсе, ал кейбіреулері қорқынышты оқиғалар еді. Әңгімелердің тілі өте түсінікті және анық болды. Рай сонымен қатар ағылшын тілінен бірнеше әңгіме (көбінесе оқиғалар) аударды және "Brazil er Kalo Bagh" атты әңгімелер жинағы жарық көрді. Ол Рэй Брэдберидің "Марс хроникасынан" алған "Үшінші экспедициясын" "Монгол мен Шорго" (Марс – жұмақ) деп аударды.
Satyajit Ray penned many short stories not based on any famous characters. These stories, which used to be published as collections of twelve stories, were mostly urbane and were very unassuming until the very last line or last paragraph, where suddenly a new revelation left the reader amazed. Many of these stories dealt with the way trivial incidents change the course of one's life, while some other stories were chilling horror stories. The language of the stories was very straightforward and lucid. Ray also translated some short stories (mostly adventure stories) from English and a collection of stories named Brazil er Kalo Bagh was published. He also translated Ray Bradbury's 'Third Expedition' from Martian Chronicles as 'Mongol i Shorgo' (Mars is Heaven).
Поэзия
Сатьяжит Рей бірнеше лимерикаларды аударған және жазған, олар "Торай Бандха Гхорар Дим" (Ат жұмыртқаларының шоғы) атты жинақта жарық көрген. Ол сонымен қатар Льюис Кэрроллдың "Жабервоки" өлеңін аударған. Аудармада бұл өлең "Жоборхаки" деп аталған.
Satyajit Ray translated and wrote some limericks that were published in a collection–Toray Bandha Ghorar Dim (A bunch of Horse Eggs!). He was also the translator of Lewis Carroll's Jabberwocky. In translation, the poem is renamed 'Joborkhaki'.
Мулла Насируддин
Мулла Насируддинге (Орта Шығыстан шыққан, өткір әзіл-қалжыңға толы ойлы кейіпкер) негізделген өте қысқа әңгімелер жинағын Сатьяжит Рей жинап, «Мулла Насируддин Галпо» (Мулла Насируддин әңгімелері) деген атпен жариялады.
A collection of very short stories based on Mullah Nasiruddin (a fictional character from the Middle East known for his witty and comic character) was collected by Satyajit Ray and published as Mullah Nasiruddiner Galpo (Stories of Mullah Nasiruddin).
Фатик Чанд
Фатик Чанд – Калькутталық ұрланған оқушының басынан өткен оқиғалар туралы бенгал тілінде жазылған драматикалық детектив. 1983 жылы осы кітаптан "Фатик Чанд" деген фильм түсірілді.
Fatik Chand is a dramatic mystery about the adventures of a kidnapped Calcutta schoolboy, written in Bengali. The book was made into a film in 1983 entitled Phatik Chand.
Басқалар
Сужан Харбола (Сужан Мимик) – әңгімелер жинағы. "Екей Боле Шутинг" – Сатьяжит Райдің фильмдерін түсіру кезіндегі тәжірибесі мен ой-толғамдарының жинағы. "Жахон Чото Чилам" – балалық шағы туралы естеліктер. "Біздің фильмдер, олардың фильмдері" – кинотанулық сын-пікірлер жинағы. "Бишой Чалачитро" – Райдің фильмдер туралы тағы бір кітабы.
Sujan Harbola (Sujan the Mimic) is a collection of fables. Ekei Bole Shooting is a collection of Satyajit Ray's experiences and reflections during the making of his films. Jakhon Choto Chilam is a memoir dealing with his childhood days. Our Films, Their Films is an anthology of film criticism. Bishoy Chalachitro is another book by Ray on films.