Кіріспе

Үшінші айналма жол немесе Үшінші айналма (Тре́тье тра́нспортное кольцо́, немесе Тре́тье кольцо́, немесе ТТК; транслитерация: Tretye Transportnoye Koltso, немесе Tretye Koltso, немесе TTK) – Ресейдің орталық Мәскеу қаласының айналасындағы айналма жол, қала орталығындағы Сады айналмасы мен Мәскеу айналма автожолының (МКАД) аралығында жатыр.

Бағыт

Үшінші сақинаның ұзындығы 35 шақырым, яғни диаметрі шамамен 10 шақырымды құрайды. Қатарлар саны үштен бесе дейін өзгереді. Мәскеудің маңызды жолдарының бірі ретінде Үшінші айналма жолы ауыр көлік кептелісіне тап болады. Мәскеу айналма жолы мен Үшінші айналма арасында Төртінші айналма жолын салу жоспарлануда. Үшінші сақина арқылы Сокольники паркі сияқты аудандардан қаланың екінші жағындағы Қарғалы төбелеріне дейін жетуге болады. Бұл жолды Мәскеу облысында тұратын көптеген москвишілер қала орталығын айналып өту үшін пайдаланады. Үшінші айналма жолы 2004 жылы Лефортово туннелінің салынуымен аяқталды, ол Еуропадағы бесінші ең ұзын қалалық туннель болып табылады (Мадридтегі М30 айналма жолындағы туннельдерден, Прагадағы Бланка туннель кешенінен, Стокгольмдегі Södra länken және Дублин порты туннелінен кейін). Үшінші айналма жолы Мәскеу халықаралық бизнес орталығына (МХБО) басты автомобильдік қатынас жолы болып табылады, ол үшінші айналманың батыс бөлігінде, Мәскеу өзенін кесіп өтетін заманауи көкжайлар орналасқан.

Кіру мүмкіндігі шектеулі автомобиль жолы

Үшінші айналма жолдың шектеулі кіруге арналған автокөлік жолының учаскелері белдеу жолының солтүстік бөліктерінде орналасқан. Осы типтегі автокөлік жолы ретінде солтүстік бөліктерді жақын жердегі мүлікке қолжетімділіктері мен көптеген көшелермен қиылысулары арқасында анықтауға болады. Бұл учаске Беговой ауданындағы Беговая көшесімен қиылысынан басталып, Басманный ауданындағы Лефортово туннеліне дейін шығысқа қарай созылады. Беговая көшесімен қиылысы – бағытталған Т-тәрізді қиылыстың бір түрі, ал 1905 жыл көшесі осы қиылыста аяқталады. Белдеу жолымен және қиылыстың кейбір пандустарымен қиылысатын Поликарпова және Беговая көшелерімен екі қиылыс бар. Содан кейін белдеу Беговая-лейн, Боткинский драйввейі және Проектируемьи драйввейімен қиылысады. Үшінші айналма жол 12 қатарлы Ленинградский даңғылының астынан өтеді, бұл алмасты алмасудың бір түрі болып табылады және бірнеше эстакадаларды қамтиды. Содан кейін белдеу Петровское Разумовский шоссесімен қиылысады және солтүстікте Савьоловский ауданымен шектес, Нижняя Масловка көшесінен өтеді, ол көше пандус ретінде қызмет етеді. Содан кейін белдеу Башиловская көшесі, Расковой көшесі, Нижний Масловский шоссесі, Вятская көшесі және Правды көшесімен қиылысады. Үшінші айналма жол Бутырская және Новослободская көшелерімен гибридті, бүктелген паркло алмасты алмасу арқылы қиылысады, содан кейін Мариина Роща ауданына кіреді. Содан кейін белдеу Савеловский шоссесі, Тихвинская көшесі, Двинцев көшесі, Новосущевская көшесі және Вышеславцев көшесімен қиылысады. Үшінші айналма жол Шереметьево және Октябрьская көшелерінен алмаз тәрізді қиылыс арқылы өтеді, содан кейін бірнеше метр шығысқа қарай Мариной Рощин көшесімен қиылысады. Кейін белдеу Рижская алаңы, Мира даңғылы, Болшая Переяславская көшесі, Рига теміржол станциясының жанындағы бірнеше теміржол және Сокольничий Вал көшесінен өтеді, осылайша Басманный ауданына жетеді. Үшінші айналма жол Рыбинская көшесімен қиылысады, Лобачика көшесі мен Митковская теміржолынан туннель арқылы өтеді, Русаковская даңғылы мен Краснопрудная көшесінен алмаз тәрізді қиылыс арқылы және тағы бір теміржолдан өтеді. Содан кейін белдеу Новая Переведенновская көшесімен қиылысады және Бакунинская көшесімен бүктелген алмаз тәрізді қиылыс арқылы Лефортово туннеліне кіреді. Осымен Үшінші айналма жолдың шектеулі кіруге арналған автокөлік жолының учаскесі аяқталады.

Бақыланатын кіру жолы

Үшінші айналма жолдың бақыланатын кіруге арналған автокөлік жолының бөліктері белдеу жолының шығыс, оңтүстік және батыс бөліктерінде орналасқан. Бұл учаскелерді осы типтегі автокөлік жолы ретінде анықтауға болады, себебі олардың жанындағы жерлерге тікелей кіру жолы жоқ және көшелермен қиылыспайды; алайда, кейбір ерекшеліктер бар. Бұл бөлік Лефортово ауданындағы Лефортово туннелінен басталып, Беговой ауданындағы Беговая көшесімен қосылатын жерге дейін оңтүстікке қарай созылады. Үшінші айналма жол Лефортово ауданындағы Лефортово туннелінен шығып, Энтузиастов тас жолымен – яғни, Энтузиастар тас жолы деп те аталатын – үш жапырақты алмасуға ұласады. Содан кейін белдеу жолы теміржолдан өтеді және Нижегородская даңғылымен гибридтік алмасу құрайды, қазір батысында Таганский ауданы, ал шығысында Нижегородский ауданы орналасқан. Үшінші айналма жол оңтүстік-батысқа бұрылып, бірнеше теміржолдан өтеді және Остаповский тас жолы мен Волгоградский даңғылымен гибридтік алмасу құрайды. Содан кейін белдеу жолы Мәскеу метросының 14-желісі ретінде белгілі Мәскеу орталық шеңберінің (МКК) оңтүстік-шығыс бөлігіне жақындайды. Кейін Үшінші айналма жол Южнопортская көшесімен гибридтік алмасу құрайды, ал белдеу жолы МКК желісін медиандық жолақ ретінде пайдаланады. Содан кейін белдеу жолы Велозаводская көшесінен өтіп, Даниловский ауданына жетеді. МКК желісі кейін Үшінші айналма жолдың оңтүстік қатарларын басып өтеді, осылайша медиандық жолақ ретіндегі қызметін аяқтайды. Белдеу жолында Трофимова көшесіне апаратын рампа да бар. Үшінші айналма жол Автозаводская көшесімен алмасу құрайды, содан кейін Ленинская Слобода көшесімен және Автозаводская көшесінің оңтүстік бөлігімен қиылысады. Белдеу жолы кейіннен Москва өзенінен Автозаводский көпірі арқылы өтеді, соның арқасында белдеу жолы Донской ауданына жетеді.

Кеңес дәуірі (1935-1993)

1935 жылы Үшінші айналма жол Мәскеудің Бас жоспарында "негізінен Колледждік палатаның Вал" жолын пайдаланатын "жаңа бульварлық айналма" ретінде қарастырылған. 1960 жылы Беговая көшесінен Ригаға дейін айналма жолдың құрылысы басталды. Құрылыс солтүстік бөлігінде шығысқа қарай жүргізілді. 1961 жылы Ленинградский даңғылының астындағы туннель аяқталып, пайдалануға берілді. Сол жылы Автозаводский көпірі салынды. 1965 жылы Савеловская теміржол станциясы маңындағы эстакада аяқталды. Эстакадаға темір жолдан және Бутырская мен Новослободская көшелерінен өтетін айналма жол кіреді. 1975 жылы Рига теміржол станциясы маңында көпір салынды. Бұл көпір Мира даңғылы мен тағы бір темір жолдан өтеді. 1984 жылы Русаковская даңғылындағы эстакада салынып, пайдалануға берілді. Митковская теміржолының астындағы туннель жолдың солтүстік және солтүстік-шығыс тармақтарын жалғады. Қазір Үшінші айналма жолтың төрттен бірі құрылып бітті, ал батыс, шығыс және оңтүстік тармақтарын салу қажет еді. Алайда, сол кездегі экономикалық қиындықтар айналма жолдың құрылысын тоқтатты және он жылдан астам уақыт бойы ешқандай ілгерілеу болмады.

Қазіргі заман (1993-қазіргі уақыт)

1990-шы жылдардың басында Кеңес Одағы мен РСФСР тарағаннан кейін, сақина жолының құрылысы жалғасты, бастапқыда оңтүстік-батыс бөліктерінде, бас мердігері – «Трансстрой» корпорациясы. 1998 жылдың 28 қазанында Бережковский көпірі салынды және ашылды. Көпір Мәскеу өзені арқылы Дорогомилово және Хамовники аудандары арасында орналасқан. 1999 жылдың 10 мамырында Лужнецкая тас жолынан Комсомольск даңғылына дейінгі эстакада ашылды. Ескі эстакаданы жаңасымен алмастыру жоспары бекітіліп, құрылыс басталды. Жаңа эстакаданың бірінші кезеңі 31 тамызда, ал екінші кезеңі 4 желтоқсанда аяқталды. Жеті күннен кейін Бережковский көпірінен Кутузовский даңғылына дейінгі бөлік аяқталды, даңғылдың астында туннельдік қиылыс жасалды. 2000 жылдың күзінде Хамовники ауданындағы Комсомольск даңғылынан Донской ауданындағы Ленинский даңғылына дейінгі бөлік аяқталып, ашылды, арасында Мәскеу өзенін кесіп өтетін Андрей көпірі орналасқан. 30 желтоқсанда Дорогомилово ауданының Кутузовский даңғылы мен Пресненский ауданының Шмитовский даңғылы арасындағы бөлік салынды және ашылды, оған екі ауданның арасында және Мәскеу өзені арқылы орналасқан Дорогомиловский көпірі кірді. Дорогомиловский көпірінен өткеннен кейін Мәскеу өзенінің солтүстігіндегі сақина жолының шығыс бөлігі МИБК аймағына айналды. 2001 жылдың 28 тамызында Савиолоски ауданындағы автомобиль жолының солтүстік бөлігінде, сақина жолының астында Нижняя Масловка көшесіндегі туннельдік қиылыс салынды және ашылды. Ленинский даңғылы арқылы өтетін қиылыс Гагарин алаңының астындағы Гагарин туннелі деп аталды. Ол 12 желтоқсанда қайта жаңартылған Автозаводский көпірімен бірге Мәскеудің оңтүстік-шығыс орталық бөлігінде Волгоград даңғылына дейінгі бөліммен бірге салынды. Сол жылы Шмитовский даңғылы мен Звенигород тас жолы арасындағы бөлік аяқталды, бірақ нақты күні белгісіз. 2002 жылдың 6 қарашасында сақина жолының батыс бөлігінде Звенигород тас жолы мен Беговая көшесі арасындағы бөлік аяқталды және ашылды, солтүстік сақинаны батыс және оңтүстік сақиналармен байланыстырды. Остаповский даңғылы мен Нижний Новгород көшесі арасындағы сақина жолының шығыс бөлігіндегі бөлік те сол уақытта салынды және ашылды. 2003 жылдың 1 қазанында Басманный ауданында Спартаковская көшесі мен Яуза өзенінің бойындағы Красноказарменная жағалауы арасындағы аймақ аяқталды. Сол уақытта Нижний Новгород көшесі мен Энтузиастов тас жолы арасындағы бөлік аяқталды. Бір айдан кейін Лефортово туннелінің құрылысы аяқталып, ашылды, ол Басманный ауданындағы үшінші сақина жолының бөлімдерін жалғастырды, сақина жолын жауып, аяқтады. 2005 жылдың 4 қарашасында төрт қиылыс қайта жаңартылды: үшінші сақина жолының үстіндегі Ленинградский даңғылы (даңғылды 12 жолақты тас жолға айналдыру және кеңейту), Шереметьево көшесі мен Октябрьская көшесі сақина жолының үстіндегі алмастырушы қиылысқа айналдырылды, ал Звенигород тас жолы сақина жолының үстіндегі алмастырушы қиылыстың нұсқасына айналдырылды. Сақинадағы қозғалыс үздіксіз болды, 2016 жылдың 15 маусымына дейін сақинада ешқандай светофор болған жоқ, онда үшінші сақина жолы мен Ленинградский даңғылына баратын пандус арасындағы қиылысқа светофор мен жол белгілері орналастырылды.