Кіріспе

Жидачів (Жидачів) – Украинаның батысындағы Львов облысы, Стрий ауданындағы қала. Бұл қала Жидачів қалалық бірлестігінің (hromada) әкімшілік орталығы болып табылады, ол Украинаның бірлестіктерінің бірі. Жергілікті басқаруды Жидачів қалалық кеңесі жүзеге асырады. Халық саны шамамен.

Жидачів Стрий өзенінің жағасында орналасқан. Қалада екі мектеп және бір украин гимназиясы бар.

Атауы

Қаланың тарихында көптеген атаулары болған, оның күрделі өткенін көрсетеді, соның ішінде Żydaczów. Алғаш рет 1164 жылы Udech деген атпен айтылған. 14-17 ғасырлардағы құжаттарда қала Зюдех, Zudachiv, Sudachiv, Zidachiv, Sidachiv, Zudechev сияқты түрлі атаулармен кездеседі.

Тарих

Қала туралы алғашқы жазба 1164 жылы жасалған. Сол кезде қала Галиция Русінің құрамына кірген және Днестр өзеніне құятын Стрий өзенінің жанындағы маңызды сауда орталығы болған, онда Святой Николай шіркеуі орналасқан. Бұрын Удех деп аталған Жидахив, бір-бірінен 800 метр қашықтықта орналасқан екі елді мекеннен құралған. Үлкен батыс бекінісі қазіргі "Базыевка" тауының аумағын алып жатыр, ал шығыс бекінісі "Замок" ("Қала") тауында орналасқан. Сол кезден бастап (XIII ғасыр) қалада әлі күнге дейін сақталған Құдай ананың керемет иконасы пайда болды. Бұл екі бекіністің арасында алты бекініссіз елді мекен болған, олар да қала құрылымына кірген. Ескі өзен арнасындағы екі бекіністің арасында (Кораблище ауданы) өзен порты орналасқан болуы мүмкін, ал Болонья ауданы ежелгі Русь қаласының негізгі сауда орталығы болған деуге болады. 14 ғасырдың ортасында Жидахив, Галисиямен бірге Польша Корольдігінің басып алған, кейін біраз уақыт Венгрия Корольдігінің құрамына кірген, ал 1387 жылы Польшаның Ядвигасы оны қайтадан жаулап алған. 1434 жылдан бастап Жидахив Польшаның Русь воеводствосының құрамына кірді. 14 ғасырдың соңында екі қамал, төрт православие шіркеуі, бір рим-католик шіркеуі, базар алаңы және ағаштан салынған қала әкімдігі болған. 1393 жылы король Владислав Ягелло Магдебург құқықтарын және бірнеше жеңілдіктер берген, сондай-ақ рим-католик шіркеуін салған. Жидахив ғасырлар бойы жеке меншікте болған, оның ішінде асыл Ржевский отбасының иелігінде болды, қорғаныс қамалы болды және старостаның резиденциясы болды. 17 ғасырдың ортасында Жидахив халқы Богдан Хмельницкий басқарған азаттық соғысы, сондай-ақ Хмельницкий көтерілісіне қатысқан. 1772 жылы Габсбург империясы оны Австрияның Галисия бөлігі ретінде басып алды, ал 1800 жылы еврей раввиндік мектебі құрылды. 1918 жылдың 1 қарашасынан 1919 жылдың мамырына дейін Батыс Украина Халық Республикасы басқарды. Польша-Украина соғысынан кейін Жидахив Екінші Польша Республикасының құрамына кірді және Станиславов воеводствосындағы округтің орталығы болды. 1929 жылы Жидахивтің халқы шамамен 4200 адамды құрады, оның ішінде 1960 украинец, 1290 поляк және халықтың төрттен бірін (950 адам) еврейлер құрады. 1939 жылдың қыркүйегінде Жидахивті Қызыл Армия басып алды. Кеңес билігі поляктарды Сібірге жер аударды. 1941-1944 жылдары немістер қаланы басып алған кезде, еврейлерді геттода тұтқынға алды. 1942 жылдың қыркүйегінде оларды Бельжектен құрту лагеріне депортациялап, өлтірді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін қала Украина Кеңес Социалистік Республикасының құрамына кірді және сол кезден бастап индустрияландыру процесі басталды. 1951 жылы Жидахив Украинаның ең ірі целлюлоза-қағаз комбинатының орналасқан жері болды, ол украин қағазының 90% өндірді. Халық саны бес есе өсті. 1991 жылдан бері Жидахив тәуелсіз Украинадағы Львов облысындағы Жидахив ауданының орталығы болып табылады. 2020 жылдың 18 шілдесіне дейін Жидахив Жидахив ауданының әкімшілік орталығы болды. 2020 жылдың шілдесінде Украинаның әкімшілік реформасы аясында аудан таратылды, бұл Львов облысының аудандарының санын жетіге дейін азайтты. Жидахив ауданының аумағы Стрий ауданына біріктірілді.