Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Mantispidae, әдетте mantidflies, mantispids, mantid lacewings, mantisflies немесе mantis flies деп аталатын, Neuroptera тобына жататын кішкентай және орташа мөлшердегі жәндіктер туысы. Әлем бойынша, әсіресе тропиктер мен субтропиктерде 400-ге жуық түрі бар көптеген туыстар кездеседі. Еуропада тек бес Mantispa түрі таралған. Аталған атауларынан көрініп тұрғанындай, бұл топқа жататын жәндіктердің алдыңғы аяқтары тілекке келгендей тұрып қоятын мантистің аяқтарына ұқсас, бұл конвергентті эволюцияның мысалы.
Family of insects
Mantispidae, known commonly as mantidflies, mantispids, mantid lacewings, mantisflies or mantis flies, is a family of small to moderate sized insects in the order Neuroptera. There are many genera with around 400 species worldwide, especially in the tropics and subtropics. Only five species of Mantispa occur in Europe. As their names suggest, members of the group possess raptorial forelimbs similar to those of the praying mantis, a case of convergent evolution.
Сипаттамасы мен экологиясы
Мантидфлайлардың ұзындығы шамамен алғанда, ал қанаттарының ені - 2 метрге жетеді. Кейбір түрлері, мысалы Climaciella brunnea және Euclimacia nodosa, бұзауларды (wasp) еліктейді, бірақ көпшілігі қоңыр түсті болып, жасыл, сары және кейде қызыл реңдерге ие. Олардың жергілікті және ғылыми атаулары мантис сияқты көрінісінен шыққан, себебі олардың тікенді, "рапториалдық" алдыңғы аяқтары кішкентай жәндіктерді ұстауға бейімделген және мантистердің алдыңғы аяқтарына өте ұқсас (айырмашылығы – оларда аяқ жағы жоқ және олардың көмегімен жүрмейді). Ересек мантидфлайлар – жыртқыш жәндіктер, көбінесе түнде белсенді болады және кейде веранда шамдарына немесе ультракөк шамдарға тартылады. Олар әдетте жасыл, қоңыр, сары, кейде қызғылт түсті болып келеді және төрт қанаттары мөлдір болады, бірақ кейде (әсіресе бұзауларды еліктейтін түрлерде) өрнектерге ие болуы мүмкін. Ересек мантидфлайлар мантистер сияқты, лайықты өлшемдегі жәндіктерді аулайды. Дегенмен, олжаны ұстау механизмі мантидфлайларда және мантистерде әртүрлі. Мантидфлайлар белсенді аңшылар, бірақ басқа нейроптералар сияқты, олардың ұшуы да қиын. Symphrasinae личинкалары – ара, бұзау немесе кекірек личинкаларының тұрақтанған паразиті. Calomantispinae личинкалары кішкентай бунақденелілердің жыртқыштары, және кем дегенде бір түрі жылдамды. Mantispinae личинкаларының дамуы барлық зерттелген мантидфлайлардың ішінде ең мамандандырылған (Drepanicinae-нің өмірлік циклы әлі белгісіз): олардың campodeiform личинкалары әйел жәндіктерді немесе олардың жұмыртқалық қаптарын іздеп табады, содан кейін олардың ішіне кіреді; ал скарабейформ личинкалары жәндік жұмыртқаларымен қоректенеді, өзгертілген жауыры мен жоғарғы жақ сүйектерінен құралған тесу-сору түтігі арқылы жұмыртқаның құрамын сорып алады және жұмыртқалық қаптада қуыршаққа айналады.
About long and with a wingspan of , some mantidflies such as Climaciella brunnea, Euclimacia nodosa are wasp mimics, but most are brownish with green, yellow and sometimes red hues. The vernacular and scientific names are derived from their mantis like appearance, as their spiny "raptorial" front legs are modified to catch small insect prey and are very similar to the front legs of mantids (the only difference is that the pincers lack footpads and are not used for walking at all). The adults are predatory insects that are often nocturnal, and are sometimes attracted by porch lights or blacklights. They are usually green, brown, yellow, and sometimes pink, and have four membranous wings which may sometimes be patterned (especially in wasp mimicking species) but are usually clear. Adult mantidflies are predators of suitably sized insects, which they catch as mantids do. However, the underlying mechanisms for the prey capture behavior are different in mantidflies and mantids. Mantidflies are active hunters, but as with other Neuroptera, they are cumbersome fliers. Symphrasinae larvae are sedentary parasitoids on bee, wasp or scarab beetle larvae. Larvae of the Calomantispinae are predators of small arthropods, and in at least one species they are mobile. Mantispinae have the most specialized larval development among all mantidflies studied to date (the life history of the Drepanicinae remains unknown): their campodeiform larvae seek out female spiders or their egg sacs which they then enter; the scarabaeiform larvae then feed on the spider eggs, draining egg contents through a piercing/sucking tube formed by modified mandibles and maxillae, pupating in the egg sac.
Жүйелілік
Невроптералар (оның ішінде қайың қанаттылар мен совылар) арасында мантидтер Дилардалар (жағымды қайың қанаттылар), тікенді (Rhachiberothidae) және бұрандалы қайың қанаттылар (Berothidae) тұқымдастықтарымен ең жақын туыс. Олар және тарихи Mesithonidae тұқымдастығы, табиғи топ емес, парафилетикалық жиынтық болып саналады және Mantispoidea суперотбасын құрайды. Көптеген мантидтер төрт кіші тұқымдастың біріне жатқызылады, олардың ішінде Symphrasinae ең ерекше, ал Mantispinae ең дамыған. Алайда, көптеген таксондарды осы жіктемеде орналастыру қиын, сондықтан олар қазіргі уақытта incertae sedis ретінде қарастырылады. Кейбір авторлар, Креда кезеңінің қазбаларынан белгілі жойылған екі қанатты Диптероманиспидтерді Мантиспидтердің кіші тұқымдастығы ретінде қарастыруды ұсынады. Бұл, Джепсонның 2015 жылғы және одан кейінгі әдебиеттеріндегі жойылған таксондарға негізделген.
Among the Neuroptera (which includes lacewings and owlflies), mantidflies are apparently most closely related to the Dilaridae (pleasing lacewings) and the thorny (Rhachiberothidae) and beaded lacewings (Berothidae). These and the prehistoric Mesithonidae probably a paraphyletic assemblage rather than a natural group form the superfamily Mantispoidea. Many mantidflies are placed in one of the four subfamilies, of which the Symphrasinae are probably the most distinct and the Mantispinae are the most advanced. But a considerable number of taxa cannot be easily accommodated in this layout, and are therefore better treated as incertae sedis at present. Some authors have suggested that the extinct two winged Dipteromantispidae known from Cretaceous fossils should be treated as a subfamily of Mantispidae. and extinct taxa based on Jepson, 2015 and subsequent literature.