Кіріспе

Христиан дінін ұстанатын күрдтер – Күрд христиандары христиан дінін ұстанатын күрдтер. Курдтардың көпшілігі 7-шы ғасырдағы ислам халифаттарының кеңеюі кезінде ислам дініне ауысса да, күрд христиандарының бір бөлігі сақталды. Дегенмен, қазіргі таңда күрд христиандарының көпшілігі евангелисттер, және Ирактың Курдистан аймағындағы Эрбиль, Селимани және Духук қалаларында, сондай-ақ Солтүстік және Шығыс Сирияның автономиялық басқару аймағындағы Хасаке, Камышлы, Кобани, Амуда және Африн (2018 жылға дейін) қалаларында евангелистік күрд шіркеулері құрылды.

Тарих

10 ғасырда әл-Жафари бекінісін иеленген күрд князі Ибн ад Дахак исламнан православиеге көшті, ал Византия оған жер және бекініс сыйлады. 927 жылы ол және оның отбасы Тарс қаласының мұсылман араб губернаторы Тамалдың шабуылы кезінде қаза болды. 11-ғасырдың соңы мен 12-ғасырдың басында Шейзар бекініс қаласының әскерінің бір бөлігі күрд христиан сарбаздарынан тұрды. 13 ғасырда солтүстік Арменияның бір бөлігін билеген және жаңа монастырлар құрып, интеллектуалдық қызметті қайта жандандыруға тырысқан Зәкәридтер-Мхаргрдзели – күрд тегіндес армян-грузин әулеті болды. Грузия патшалығының гүлдену кезеңінде бұл әулет біріккен армян-грузин армиясын басқарды. Осы әулеттің екі бауыры – Закаре мен Иван Мхаргрдзели 1199 жылы Аниде жеңіске жетті. Марко Поло өзінің кітабында Мосулдың таулы аймағында тұратын күрдтердің бір бөлігі христиан, ал қалғаны мұсылман болғанын жазды. Күрд христиандары көбінесе несториан шіркеуіне жатты. 1884 жылы Корольдік географиялық қоғамның зерттеушілері Сивастағы күрд тайпасының белгілі бір христиандық дәстүрлерді сақтайтынын және кейде христиан ретінде танылатынын хабарлады. Ирак Курдистанының көрнекті басшыларының бірі, Мұстафа Барзанидің ағасы шейх Ахмет Барзани 1931 жылы Ирак үкіметіне қарсы көтерілісі кезінде христиан дініне кіргенін мәлімдеді.

Қазіргі күрдтік мәсіхшілер

1856 жылы ағылшын тіліндегі Жаңа Өсиеттің бір бөлігі күрд тілінде алғаш рет қолжетімді болды. Мәсіхшілердің күрд шіркеуі (Күрдзман Мәсіхшілер шіркеуі) 2000 жылдың соңында Хевлерде (Эрбилде) құрылды және Силемани, Духок облыстарында бөлімшелері бар. Бұл Ирактағы алғашқы евангелистік күрд шіркеуі. Оның логотипі сары күн мен тау қатарының артында көтерілген айқыштан тұрады. Бір күрд айналған адамның сөзіне сәйкес, 2006 жылдан бері Күрдістан аймағында шамамен 500 күрд мұсылман жасы христиан дініне ауысты. Ирак армиясынан келген, жаппай қырып-жою қаруларын тасығандығын мәлімдеген күрд айналған адам Солтүстік Иракта (Ирак Күрдістанында) күрдтердің христиан дініне ауысу толқыны жүріп жатқанын айтты. Курдтар басқаратын Сирияның солтүстік және шығыс автономиялық әкімшілігіндегі Кобани қаласында соңғы кезде 80-100 христиан күрд дінін қабылдады.