Чехиядағы неміс этностық тобы

Кіріспе

Чехияда неміс этникалық топтары бар (, Deutsche in Tschechien). 2004 жылы Еуропалық Одаққа қосылғаннан және Шенген аймағына енгеннен кейін, екі ел арасындағы көші-қон еркін ағынға түсті. Екі елдің 815 километрлік (506 миль) ортақ құрлық шекарасы бар.

Тарих

Неміс богемалары (Deutschböhmen und Deutschmährer, , яғни неміс богемалары мен неміс моравиялықтары), кейіннен Судет немістері (Sudetendeutsche, ) деп аталды, Чехословакияның ажырамас бөлігіне айналған Богемия тәжінің чех жерлерінде тұратын этникалық немістер болды. 1945 жылға дейін үш миллионнан астам неміс богемасы бүкіл ел халқының шамамен 23%-ын және Богемия мен Моравия халқының шамамен 29,5%-ын құрады. Орта ғасырлардан бері Богемия жерінде этникалық немістер өмір сүрген. 12-шы ғасырдың соңында және 13-шы ғасырда Пржемысл билеушілері өздерінің жерлерінің белгілі бір аудандарын Бавария, Франкония, Жоғарғы Саксония және Австрияның көршілес жерлерінен келген неміс қоныс салушыларымен Остзидлунг көші-қоны кезінде отарлауға ынталандырды. Австрия билігі кезінде қазіргі Чехияның көп бөлігі Венадан басқарылды, бұл 19-шы ғасырға дейін неміс қоныс салушыларының келуін күшейтті. 1848 жылғы төңкерістерден кейін және этникалық ұлтшылдықтың өркендеуі Австрия-Мажарстандағы этникалық шиеленістерге байланысты чехтер мен неміс богемалары арасындағы теңдікке әкелді. Бірінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуы көпұлтты Австрия-Мажарстанның тарихи құрамдас бөліктеріне бөлінуіне әкелді, олардың бірі – Богемия патшалығы, жаңа құрылған Чехословакияның батысын құрады. Чех саясаткерлері Богемия тәжінің дәстүрлі шекараларын uti possidetis juris қағидасына сәйкес сақтауды талап етті. Жаңа Чехия мемлекеті Германиямен қорғанылатын тау шекарасына ие болар еді, бірақ үш миллион неміс тұратын жоғары индустрияланған қоныс аудандары енді Австриядан бөлініп, чех бақылауына өтер еді. Көптеген судет немістері жаңа Чехия мемлекетіне қосылуға қарсы болды. 1918 жылдың 28 қазанында Чехословакия Республикасы жарияланғаннан кейін, неміс богемалары АҚШ президенті Вудро Вильсонның он төрт тармағына сәйкес өзін-өзі анықтау құқығын талап етіп, өздерінің отаны Австрияда қалуын талап етті, ол сол кезде Германияның Австрия Республикасына дейін қысқартылды. Неміс богемалары негізінен 1918 жылдың 31 қазанында басталған және 1919 жылдың 28 қаңтарында аяқталған чех әскерінің өздерінің отанына басып кіруіне бейбіт қарсылық көрсетті. Соғыс эпизодтық болды, нәтижесінде ондаған немістер мен чехтер қаза тапты. 1938 жылдың 13 наурызында үшінші рейх Аншлюс кезінде Австрияны аннексиялады. Судет немістері Австрияның аннексиясы туралы жаңалыққа қорқынышпен жауап берді, ал СДП-ның орталық қанаты күшейді. Бұрын Хенлейнді қолдаған неміс газеті «Богемия» СДП жетекшісін айыптады, оның Судет Аншлюсына шақыруы оның сайлаушылары мен жақтастарының тілегіне қайшы келеді деп мәлімдеді: «Оның қазіргі ирредентизмге шақыруы Судет немістерін мемлекетке опасыздық жасаудың барлық салдарымен жүктейді; мұндай шақыруға сайлаушылар оған дауыс беруге де, мандат беруге де тырыспады». 22 наурызда Густав Хакер басқарған неміс аграрлық партиясы СДП-мен бірікті. Чехословакиядағы неміс христиан социалистері 24 наурызда өз қызметін тоқтатты; олардың депутаттары мен сенаторлары СДП парламенттік клубына қосылды. Алайда, судет немістерінің көпшілігі Германияға қосылуды қолдамады. П. Э. Каке, әділ плебисцит болған жағдайда Судет аймағының көпшілігі Чехословакияда қалуға дауыс беретінін айтады. 1938 жылдың мамырындағы муниципалитет сайлаулары сайлаушыларды қорқытумен және көшедегі ұрыс-жандармен мазаланды. Ресми түрде СДП Судет дауысының 90 пайызын жеңіп алды, бірақ Судет немістерінің үштен бірі еркін дауыс беруден алыс қалды. Алайда, Чехословакияны нацистік Германия басып алғаннан кейін көптеген чех немістері нацистік Германияның экспансионизміне көмектесті. Нәтижесінде, Чехия үкіметі эмиграцияда және одақтас державалар Чехословакиядан немістерді қууға келісті, бұл қазіргі Германияға 2,4 миллионға жуық судет немісін депортациялауға әкелді.

German Bohemians (Deutschböhmen und Deutschmährer, , i. e. German Bohemians and German Moravians), later known as Sudeten Germans (Sudetendeutsche, ), were ethnic Germans living in the Czech lands of the Bohemian Crown, which later became an integral part of Czechoslovakia. Before 1945, over three million German Bohemians constituted about 23% of the population of the whole country and about 29.5% of the population of Bohemia and Moravia. There have been ethnic Germans living in the Bohemian crown lands since the Middle Ages. In the late 12th and in the 13th century the Přemyslid rulers promoted the colonisation of certain areas of their lands by German settlers from the adjacent lands of Bavaria, Franconia, Upper Saxony and Austria during the Ostsiedlung migration. Under Austrian rule, much of what is now modern day Czech Republic was administered from Vienna, which promoted an influx of German settlers into the 19th century. After the revolutions of 1848 and the rise of ethnic nationalism, nervousness about ethnic tensions in Austria Hungary resulted in a prevailing equality between Czechs and German Bohemians. The end of World War One brought about the partition of the multiethnic Austria Hungary into its historical components, one of them, the Bohemian Kingdom, forming the west of the newly created Czechoslovakia. Czech politicians insisted on the traditional boundaries of the Bohemian Crown according to the principle of uti possidetis juris. The new Czech state would thus have defensible mountain boundaries with Germany, but the highly industrialised settlement areas of three million Germans would now be separated from Austria and come under Czech control. Many Sudeten Germans were opposed to their inclusion into the new Czech State. After the Czechoslovak Republic was proclaimed on 28 October 1918, the German Bohemians, claiming the right to self determination according to the tenth of US President Woodrow Wilson’s Fourteen Points, demanded that their homeland areas remain with Austria, which by then had been reduced to the Republic of German Austria. The German Bohemians relied mostly on peaceful opposition to the occupation of their homeland by the Czech military, which started on 31 October 1918 and was completed on 28 January 1919. Fighting took place sporadically, resulting in the deaths of a few dozen Germans and Czechs. On 13 March 1938, the Third Reich annexed Austria during the Anschluss. Sudeten Germans reacted with fear to the news of Austrian annexation, and the moderate wing of SdP grew in strength. Hitherto pro Henlein German newspaper Bohemia denounced the SdP leader, arguing that his call for Sudeten Anschluss goes against the wish of his voters and supporters: "His present call to irredentism saddles the Sudeten Germans with all the consequences of treason to the State; for such a challenge the electors gave him neither their votes nor their mandate". On 22 March, the German Agrarian Party, led by Gustav Hacker, merged with the SdP. German Christian Socialists in Czechoslovakia suspended their activities on 24 March; their deputies and senators entered the SdP parliamentary club. However, the majority of Sudeten Germans did not support annexation into Germany. P. E. Caquet argues that in case of a fair plebiscite, a majority of the Sudetenland population would have voted to remain in Czechoslovakia. The municipal elections of May 1938 were marred with voter intimidation and street fighting officially the SdP won about 90 percent of the Sudeten vote, but about a third of Sudeten Germans were prevented from casting a free vote. However, after the annexation of Czechoslovakia by Nazi Germany, many Czech Germans assisted Nazi Germany's expansionism. As a result, the Czech Government in Exile as well as the Allied Powers agreed to the Expulsion of Germans from Czechoslovakia which resulted in the deportation of nearly 2.4 million Sudeten Germans into what is now modern Germany.

Білім

Deutsche Schule Prag - Прагадағы неміс халықаралық мектебі.