Кіріспе
66-шы АҚШ тас жолы (US 66, Route 66) – Калифорния штатындағы бұрынғы АҚШ нөмірленген тас жолының бір бөлігі. Ол Тынық мұхитындағы Санта-Моника қаласынан басталып, Лос-Анджелес және Сан-Бернардино арқылы Аризона штатының шекарасындағы Нидлс қаласына дейін созылған. 1964 жылғы қайта нөмірлеу кезінде ұзақтығы қысқартылып, 1974 жылы жол белгілері алынып тасталды. Бүгінде бұл тас жолдың орнына Лос-Анджелестегі бірнеше көшелер, 2-ші мемлекеттік тас жол (SR 2), SR 110, SR 66, Сан-Бернардино округінің 66-шы тас жолы (CR 66), 15-ші мемлекетаралық тас жол (I 15) және I 40 тас жолдары пайдаланылады.
U. S. Route 66 (US 66, Route 66) is a part of a former United States Numbered Highway in the state of California that ran from the west in Santa Monica on the Pacific Ocean through Los Angeles and San Bernardino to Needles at the Arizona state line. It was truncated during the 1964 renumbering and its signage removed in 1974. The highway is now mostly replaced with several streets in Los Angeles, State Route 2 (SR 2), SR 110, SR 66, San Bernardino County Route 66 (CR 66), Interstate 15 (I 15), and I 40.
Тарих
US 66-ға 1926 жылдың қарашасында Америкалық мемлекеттік автомобиль жолдары қауымдастығы тағайындап, 1928 жылы Оңтүстік Калифорния Автомобиль клубы бекіткен; алайда, тарихи US 66 белгілері және тіпті қазіргі US 66 белгілері сақталған. US 66 1974 жылға дейін Пасаденаның шығысында белгіленген, содан кейін алынып тасталды, ал қалған бөлек бөлігі SR 66 атанды. 1977 жылы "Hotel California" әнінің кіріспе жолдары Route 66-ға сілтеме жасады: "Қараңғы шөлдегі жолда, шашыма салқын жел тиді, ауада көтеріліп келе жатқан колиталардың жылы иісі, алда, қашықтықта жарқыраған жарық көрдім, басым ауырлап, көзім нашарлап, түнеуге тоқтауға тура келді". Eagles тобының гитарисі Дон Фельдердің айтуынша, "Барлығы Лос-Анджелеске бұрынғы 66-шы бағытпен кірді. Түнде шөлді кезіп өтетін кезде Лос-Анджелестің жарығын жүз шақырымнан көруге болады. Жақындаған сайын, әртүрлі суреттерді көре бастайсың, Голливуд бульварының жұлдыздары, киножұлдыздар, пальма ағаштары, жағажайлар және бикинидегі қыздар – бәрі де санаңа сіңіп кетті". Ұлттық деңгейде Route 66 1985 жылдан бері қолданыстан шығарылған, Аризона штатындағы Уильямс қаласынан өтетін соңғы бөлігі 1984 жылы I 40 жолымен айналып өтті. Жолды картаға "Тарихи Route 66" деп қайта қосуға жасалған алғашқы әрекеттер 1987 жылға және Анхель Дельгадильоның Аризона тарихи Route 66 қауымдастығына қатысты. Бұл бастама көп ұзамай АҚШ-тың 66 штатының сегізінде, соның ішінде Калифорнияда да қолға алынды. Калифорния тарихи Route 66 қауымдастығы, 1990 жылдың желтоқсанында Калифорниядағы тарихи Route 66-ны сақтау, қалпына келтіру және дамыту мақсатымен құрылды, ол сегіз штаттық деңгейдегі Route 66 қауымдастықтарының ең жасы. Лос-Анджелестегі (Сан-Бернардинодан Санта-Моникаға дейінгі) тарихи Route 66 бөлігі әлі де қалалық көшелер ретінде сақталғандықтан, ол Route 66-ның ең көп пайдаланылатын және трафигі жоғары сегменті болып табылады. Алайда, осы бөліктердегі жоғары трафик және кейінгі тарихи емес құрылыстардың салдарынан, Route 66 энтузиастары бұл жолдарды сирек пайдаланады. Тарихи Route 66-ны қалай жүруге болатынын сипаттайтын қазіргі заманғы жол көрсеткіштерінде Сан-Бернардиноға шығыстан келген энтузиасттар Санта-Моника маңынан шығатын бұл сегменттерді айналып өту үшін 10-шы тас жолға түсуі және бүгінгі күнгі соңғы нүктесін көруі ұсынылады. 2018 жылы АҚШ велосипедтік 66-шы бағыты құрылды, ол Калифорниядағы және елдің басқа аймақтарындағы тарихи Route 66-ның бөліктерін ұстанады.
Ескі жол тас жолы
Сан-Бернардинодан Аризона штатының шекарасына дейін US 66 ескі Ұлттық ескі жол тас жолымен өтті. Ескі тас жол Викторвилл мен Барстоу арасында I 15-тен бұрылып, Оро-Гранде, Хелендейл және Ленвуд арқылы темір жолды жалғастырады. Барстоу қаласынан өтетін бұл – Бас көше. Барстоудан шығысқа қарай Ұлттық ескі жол автожолы теңізшілер корпусының базасынан өтеді, бұл халыққа қолжетімділікті шектейді және көлікті I 40-қа бағыттайды. Даггеттен бастап тарихи 66 жолы I 40-тан шығып, Бағдад, Амбой және Эссекс қалалары арқылы өтетін бұрылыстар жасаудан бұрын оны үш рет кесіп өтеді. 1935 жылға қарай Калифорния штатындағы US 66 жолының барлық бөлігі асфальтталды. Бұл аймақ шөлді; Амбой сияқты қалалар Атлантика және Тынық мұхиты темір жолының аялдамалары ретінде пайда болды және «Ана жолдың» гүлденген кезінде 66-шы бағыттың қозғалысы арқасында дамыды, бірақ I 40 оларды солтүстікке айналып өткеннен кейін көшіп кеткен қалаларға айналды. Эссекс қаласынан тас жол 1931 жылға дейін Гоффс арқылы Гоффс жолы болды, содан кейін I 40 автожолына қосылды. Кейінірек салынған бағыт қазіргі уақытта Эссекс қаласының шығысындағы I 40 шоссесі болып табылады. Алғашқы тас жол Идлс аймағында I 40 айналасында, Колорадо өзенінен Аризона штатына дейін созылады.
Санта-Моникадан Сан-Бернардиноға
66-шы маршруттың батыс аялдамасы Лос-Анджелес қаласының орталығында 7-ші көше мен Бродвей даңғылының қиылысында орналасқан. 1935 жылы маршрут Санта-Моникаға дейін ұзартылды. Санта-Моникада US 66 Линкольн мен Олимпиада бульварларының қиылысынан басталады. 66-шы маршрут Линкольннен солтүстікке қарай жүріп, кейін Санта-Моника бульварына шығысқа бұрылады. Бұл Санта-Моника қаласының Лос-Анджелес қаласындағы шекарасынан бастап 101-ші АҚШ тас жолына дейінгі бөлігі, 1964 жылғы қайта нөмірлеу кезінде SR 2-ге қосылды және 1936 жылға дейін осы атпен танылды. Бүгінгі күні бұл маршрут Санта-Моника бульварымен шығыс аялдамасына дейін созылады, содан кейін оңтүстік-шығысқа қарай Сансет бульвары арқылы Голливуд (101) тас жолымен қиылысатын Аройо-Секо (110) тас жолына дейін жалғасады. Содан кейін магистраль Лос-Анджелестен Пасаденадағы Колорадо бульварына дейін SR 110 арқылы солтүстікке қарай өтеді. Арройо Секо тас жолы ашылғанға дейін US 66 Бродвейде солтүстікке қарай басталып, шығысқа қарай Mission Avenue-де аяқталады. Тас жол Mission көшесімен солтүстікке қарай жалғасады, ол Huntington Drive-ге айналады, содан кейін солтүстікке Fair Oaks Avenue-ге бұрылып, Колорадо бульварымен кездескенше жүреді. Санта-Моникаға дейін ұзартылғаннан кейін, маршрут Арройо Секо ашылғанға дейін Сансет бульварынан Колорадо бульварына дейін Фигероа көшесіне көшті. Пасаденаның орталық бөлігінен шоссе Колорадо бульварымен шығысқа қарай жалғасады. Аркадияда Солтүстік Болдуин даңғылын кесіп өткенде Колорадо бульвары Колорадо көшесіне айналады, ал 0,3 мильден кейін ол қайтадан Колорадо орнына өзгереді. Содан кейін автомобиль жолы Хантингтон Драйв ретінде шығысқа қарай Аркадия, Монровия және Дуарте қалалары арқылы жалғасады. Жол Сан-Габриэль өзенін атсып Ирвиндейлге өткеннен кейін, 9 км-ден кейін Футхилл бульвары болады. Азусада тас жол Футхилл бульварынан бұрылып, Алоста даңғылына айналады. Глендора қаласы Алоста даңғылының бөлігін 66-шы маршрут деп атады; Сан-Димасқа кірген кезде тас жол қайтадан Футхилл бульвары деп аталады. Футхилл бульвары Ла Верндегі Футхилл (210) тас жолымен қиылысынан бастап Сан-Бернардиноға дейін SR 66 болып саналады, онда ол Бесінші көшеге айналады. SR 66 Сан-Бернардинодағы I 215 тас жолымен қиылысатын 5-ші көшеде аяқталады.
Сан-Бернардинодан Аризона штатының шекарасына дейін
US 66 бастапқыда Сан-Бернардинодан Вернон тау даңғылы мен Кэйджон бульвары арқылы шығып, Кэйджон асуына дейін жалғасты. US 66 бастапқыда 7-ші көше және D көшесі арқылы Викторвилл қаласынан өтіп, содан кейін Барстоу, Калифорния арқылы Ұлттық ескі жол автожолымен ("Басты көше" деген атпен белгілі болды) және Мохаве шөлі арқылы Нидлс қаласына дейін созылды. US 66 Нидлс қаласынан Бродвей көшесі арқылы өтіп, содан кейін Аризонаға Трейлс Арк көпірі (1916-1946) немесе Ред-Рок көпірі (1946 жылы теміржол көпіріне айналдырылды, 1966 жылы қолданудан шығарылды, 1976 жылы құлатылды) арқылы кірді. 1964 жылға қарай, осы маршруттың көп бөлігі немесе барлығы үш Interstate тас жолымен алмастырылды, алғашқысы I 215, ол 1964 жылы I 15 деп аталды. Ол I 215 тас жолымен SR 66-дан бастап I 15-ке дейін жүрді. I-15-тен кейін тас жол I-40 тас жолымен Аризона штатымен шекараға дейін, Нидлс қаласына дейін созылды.
Ресторандар
Ройдің мотели мен кафесі бір кезде қазіргі Калифорния штатындағы Амбой шөлдік қалашығындағы ең ірі жол бойындағы кәсіпорын болған. Мотель көп жылдан бері жабық, себебі Калифорниядағы 40 тас жолы трафикті он шақырымға солтүстікке бұрғаннан кейін қала тоқырап қалды. Амбой, құрған қала ретінде, түрлі фильмдерді түсіру орны ретінде пайдаланылған. Соңғы кезде Ройдің жанармай құю станциясы мен кафесі осы тарихи ескерткішті туризм үшін сақтап қалу мақсатында белгілі бір уақыт аралығында жұмыс істеп тұрады. 1928 жылы Кахон өткелінің шыңында орналасқан Summit Inn аспаздық станциясы мен жанармай құю бекеті, 1952 жылы тас жолдың бағыты өзгергенде Калифорния штатындағы Оук Хиллз қаласына көшірілді. Оның қонақтарының бірі – Элвис Пресли, ол джукбоксты тепкілеп, таңдаулардың арасында өзінің пластинкаларын таба алмағаннан кейін тамақтанбай кеткен. 2016 жылдың 16 тамызында ғимарат "Көк кесім" деген өрттен қирады. Қазіргі иелері мейрамхананы өртенгенге дейін болған түріне келтіруді жоспарлап отыр.
Лагерьлер, автокөлікпен жүретін алаңдар және мотельдер
66-шы бағдарлама Ұлы депрессия дәуірінен бері кемпинг жасаушыларға тартымды болды, онда "Жүзімнің ашуы" романы Аризонадан Калифорнияның Нидлс қаласына келгендегі алғашқы көріністердің бірі ретінде үлкен, бірақ қарапайым өзен жағалауындағы кемпингті сипаттайды. Кейін Нидлс қаласы Джон Фордтың 1940 жылғы "Жүзімнің ашуы" фильмінде қысқаша көрінген Carty's Camp кабиналарының орны болды (қазір бұл уақытта құлдырап бара жатқан, көрікті туристік орын) және оған жақын орналасқан 66 Motel (қазір тек ұзақ мерзімге жалға беріледі). 1924 жылы Монровиядағы Ацтек қонақ үйі, Сан-Габриэль аңғарындағы ұлттық тарихи ескерткіш, Майя стиліндегі архитектурасымен ерекшеленеді. Сан-Бернардинодағы Риальтоның жанындағы үш қайта жаңартылған Вигвам мотельінің бірі жүргізушілерге қызмет көрсетеді. Бұрын патенттелген ерекше архитектураға негізделген бұл туристік орындарда әрбір кабина жеке тұрған бетон вигвам болып табылады. Бұл мотельдер тобы "Cars" (фильм) мультфильміндегі "Cozy Cone Motel" үшін шабыт көзі болды.
Мұражайлар
Калифорния ескі 66-шы маршрут тарихына арналған екі мұражайға ие: Викторвиллдегі бұрынғы Red Rooster кафесінде орналасқан Калифорния 66-шы маршрут мұражайы және Барстоу қаласының бұрынғы Харви Хаус теміржол депосындағы Barstow Route 66 "Ана жолы" мұражайы.