Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Лион тақташасы – Рим императоры Клавдийдің айтқан сөзінің жазылған мәтіні бар ежелгі қола тақташа. Тақташаның сақталған төменгі бөлігі 1528 жылы Францияның Лион қаласында, Кроу Роусс төбесіндегі (Үш Галл ғибадатханасы орналасқан жерде) жүзім бағында бір киім сатушы тауып алған. Қазіргі уақытта ол Лион қаласындағы Галло-рим мұражайында сақталуда. Клавдийдің Лугдунуммен (Лион) ерекше байланысы болды. Ол сол жерде дүниеге келген, және қала Императорлық культ орталығына ие болған: император және қаланың «туған жері» ретінде, ол қаланың қамқоршысы ретінде қарастырылған болуы мүмкін. Ол 48 жылы Рим Сенатының алдында бұл мәтінді жариялаған. Бұл – байлыққа ие, алыс Галлиядан келген азаматтарға, қажетті деңгейдегі байлыққа жеткеннен кейін сенаторлық сыныпқа, сонымен қатар Сенатқа кіруге рұқсат беру туралы ұсыныс болды. Оның сөзі өз отбасының сабин тегі, Клавдий руы және Gallia Narbonensis азаматтарының сенаторлық шенге жақында көтерілуі туралы айтты. Мәтін Клавдийдің мінез-қалпы және Сенат пен император арасындағы қарым-қатынас туралы маңызды мәліметтер береді. Клавдий Римнің ерте тарихы туралы ұзақ әңгімелейді, бұл оның тарихшы Ливийдің тәрбиесінің нәтижесін көрсетеді. Мұндай педантизм Клавдийге тән, ол бірден сөйлеушіні анықтайды. Сенаторлардың араласуы да жазылған, олар көбінесе Клавдийді мәселеге көшуге шақырады. Сөйлеудің стилі мен мазмұны Клавдийдің өзін білімді, педантикалық, төзімді, ежелгі сенаторлық құқықтар мен құндылықтарын сақтаушы ретінде жариялауға дайын екенін көрсетеді, сондай-ақ лайықты провинцияларға да сол артықшылықтарды беруге құштар екенін көрсетеді. Сөйлеуде Клавдийдің билігі кезінде болған басқа да оқиғалар туралы сілтемелер бар, мысалы, Клавдий айыптаған Валериус Азиятиктің құлауы. Кейінірек, Тацит өзінің «Анналдарында» сөйлеудің басқа нұсқасын келтіреді, ол әртүрлі дереккөздерге – соның ішінде сенаторлық жазбаларға, оның жеке байқауларына және кейіннен жасалған талдауға негізделген болуы мүмкін. Оның мәтіні негізінен бірдей қорытындыларға келеді, бірақ Лион тақташасында ұсынылған нұсқадан айтарлықтай ерекшеленеді, онда көптеген егжей-тегжейлі мәліметтер бар және ол түпнұсқа Сенат құжатынан сөзбе-сөз алынған болуы мүмкін. Ұсыныс Сенат тарапынан қабылданды. Лугдунум элитасы жаңа мәртебелерін тойлау және олардың алғыстарын білдіру үшін тақташа жасаған болуы мүмкін. Клавдийдің 43 және 47 жылдары қалаға келгені белгілі.
The Lyon Tablet is an ancient bronze tablet that bears the transcript of a speech given by the Roman emperor Claudius. The surviving bottom portion of the tablet was discovered in 1528 by a draper in his vineyard on Croix Rousse Hill (on the site of the Sanctuary of the Three Gauls) in Lyon, France. It currently resides in the Gallo Roman Museum of Lyon. Claudius had particular affinities with Lugdunum (Lyon). He was born there, and it housed the Imperial cult centre: as both Emperor and a "native" of the city, he was probably seen as its patron. He made the inscribed speech before the Roman Senate in 48 AD. It was a proposal to allow monied, landed citizens from further Gaul to enter the Senatorial class, and thus the Senate itself, once they had reached the necessary level of wealth. His argument evoked the Sabine origins of his own family, the gens Claudia, and the recent promotion to senatorial rank of men from Gallia Narbonensis. The text gives important insight into both the character of Claudius and Senate emperor relations. Claudius goes into a long winded digression on the early history of Rome – one which shows the effect of his tutelage under the historian Livy. This kind of pedantry is characteristic of Claudius and immediately identifies him as the speaker. Several interjections by senators are also recorded, mostly urging Claudius to get to the point. The style and substance of the speech suggest that Claudius was willing to publish himself as a scholarly, pedantic, tolerant upholder of ancient senatorial rights and values, eager to extend the same privileges to worthy provincials. The speech also contains references to other events during Claudius' reign, such as the fall of Valerius Asiaticus, whom Claudius singles out for condemnation. In his Annals, the later historian Tacitus reports a different version of the speech, probably based on various sources – including senatorial records – coupled with his own observations and the analysis of hindsight. His text broadly reaches the same conclusions but otherwise differs considerably from the version presented in the Lyon tablet, which includes many circumstantial details and may have been a verbatim transcript from an original Senate document. The proposal was carried by the Senate. The elite of Lugdunum may have had the tablet made to celebrate their new status and as a demonstration of their gratitude. Claudius is known to have visited the city in 43 AD and in 47 AD.