Кіріспе

SLAP жыртылуы немесе SLAP зақымдануы – иық қанатындағы гленоид қуысы шетіне бекітілген фиброкартилягенді жиек – жоғарғы гленоидтық лабрумның жарақаттануы. Бұл жарақат лабрумның артқы бөлігінен басталып, бицепс бұлшығының ұзын басының бекітілу нүктесіне қарай созылады. SLAP – «Жоғарғы лабрумның алдыңғы және артқы» деген сөздердің аббревиатурасы. SLAP зақымданулары көбінесе қолдарымен зат лақтыратын спортшыларда кездеседі, бірақ орта жастағы жұмыс істейтін адамдар да зардап шегуі мүмкін. Олар иықтың созылмалы түрде шамадан тыс жүктелуінен немесе күрт созылуынан туындауы мүмкін.

Процедура

Тексеруден және зақымның ауқымын анықтағаннан кейін, лабрумның негізгі жөнделуі келесідей жүзеге асырылады. Гленоид пен лабрум тісқабырғалық бетін ұлғайту және қайта өсуді ынталандыру үшін кедір-бұдыр етіледі. Сүйек бекіткіштерінің орналасуы жыртылудың саны мен ауырлығына қарай таңдалады. SLAP және Bankart зақымдары бар ауыр жыртылуларға жеті бекіткіш қажет болуы мүмкін. Ал қарапайым жыртылуларға бір ғана бекіткіш жеткілікті. Гленоид бекіткішті орнату үшін тесіледі. Бекіткіштер гленоидқа енгізіледі. Имплантаттың тігіс бөлігі лабрум арқылы өткізіліп, лабрум гленоид бетімен тығыз жанасуын қамтамасыз ететіндей етіп түйіледі.

Хирургиялық оңалту

Хирургиялық оңалту маңызды, кезең-кезеңімен және бақылаумен жүргізіледі. Бірінші кезең ерте қозғалысқа бағытталған және әдетте операциядан кейінгі 1-3 апталарды қамтиды. Иық, шынтақ, қолдың алдыңғы жағы және білезік буындарының қозғалыс амплитудасы қалпына келтіріледі. Дегенмен, қанатты қабырғаны алға жылжыту, шынтақты созу, пронация және супинация үшін қолмен қарсылық жаттығулары ұсынылса да, бицепстің жирылуын тудыратындықтан және кем дегенде алты апта бойы лабральды тігісін қорғау қажеттілігінен шынтақ бүгуге қарсылық көрсетуден аулақ болу керек. Қажет болған жағдайда, ыңғайлы болу үшін қолға байлау салынды. 4-6 апталарды қамтитын 2-кезең күшті және қозғалыс амплитудасын арттыруды қамтиды, иық буынында бірте-бірте көтеруге және сыртқа бұруға ұмтылады. Әдетте 6-10 апталарды қамтитын 3-кезең шынтақ бүгуге қарсылық жаттығуларын жүргізуге мүмкіндік береді, енді лабраль жеткілікті түрде жазылғандықтан бицепстің қатысуына рұқсат етіледі, бұл жарақат алудың алдын алады. Содан кейін, операциядан кейінгі бағалау, күш және функционалдық қозғалыс амплитудасына сүйене отырып, толық белсенділікке оралуға бағытталған күшті арттыру үшін 10-12 аптадан бастап 16 аптаға дейін изокинетикалық жаттығулар басталуы мүмкін. Изокинетикалық кезеңдер кейде төртінші және бесінші кезеңдер деп аталады.