Кіріспе
Мандарин тілінің негізгі тармағы – Оңтүстік-батыс мандарині, сондай-ақ Жоғарғы Янцзы мандарині деп те аталады. Бұл мандарин қытай диалектісі Қытайдың оңтүстік-батыс бөлігінде, ішінде Сычуань, Юньнань, Чунцин, Гуйчжоу, Хубэйдің көп бөлігі, Хунаньның солтүстік-батыс бөлігі, Гуансидің солтүстік бөлігі және Шаньси мен Ганьсудың кейбір оңтүстік бөліктерінде таралған. Оңтүстік-батыс мандаринінде шамамен 260 миллион адам сөйлейді. Бұл диалектілердің қалыптасуы Мин және Цин династиялары кезеңіне дейін барып тіреледі. Олар салыстырмалы түрде жақында дамығандықтан, қазіргі стандартты мандаринге қарағанда кантон және хоккьин сияқты қытай тілінің басқа түрлерімен көбірек ұқсастықтарды көрсетеді. Мысалы, Оңтүстік Қытай диалектілерінің көпшілігі сияқты, Оңтүстік-батыс мандаринінде стандартты мандариннің ретрофлекстік дыбыстары (zh, ch, sh, r) жоқ, бірақ оның көптеген түрлерінде оңтүстік диалекттеріне тән тексерілген тон болмайды. Чэнду, Чунцин және Хубэй диалектілері Мин дәуірінде қолданылған мандарин тілінің ерекшеліктерін сақтап қалған деп саналады. Дегенмен, кейбір ғалымдар оның шығу тегі Төменгі Янцзы мандариніне жақын болуы мүмкін деген пікірде. Мандарин тілінің бір бөлігі болғанымен, Оңтүстік-батыс мандарині стандартты мандариннен көптеген айқын ерекшеліктерге ие, сондықтан 1955 жылға дейін ол кантон және у тілімен бірге қытай тілінің дербес саласы ретінде қарастырылған. Оңтүстік-батыс мандарині Солтүстік Мьянмадағы Коканг ауданында кеңінен таралған, онда тұрғындардың көп бөлігі – кокангтар. Сонымен қатар, Оңтүстік-батыс мандарині Мьянмадағы танылмаған автономиялы мемлекет – Ва штатының екі ресми тілінің бірі болып табылады (екіншісі – ва тілі). Ва тілінде жазба тіл болмағандықтан, қытай тілі Ва штаты үкіметінің ресми жұмыс тілі ретінде қолданылады. Оның кейбір сөйлеушілері, чин хау тайпасының өкілдері, Таиландта тұрады. Бұл диалект Солтүстік Вьетнамның кейбір аймақтарында да қолданылады. Вьетнамның Лао Кай провинциясындағы этникалық азшылықтар өзара түсініспейтін жағдайларда Оңтүстік-батыс мандаринін қарым-қатынас құралы ретінде пайдаланған. Оңтүстік-батыс мандарині Юньнань және Гуйчжоу провинцияларындағы түрлі этникалық топтар арасында да қолданылады.
Southwestern Mandarin , also known as Upper Yangtze Mandarin , is a Mandarin Chinese dialect spoken in much of Southwestern China, including in Sichuan, Yunnan, Chongqing, Guizhou, most parts of Hubei, the northwestern part of Hunan, the northern part of Guangxi and some southern parts of Shaanxi and Gansu. Southwestern Mandarin is spoken by roughly 260 million people. and Qing Dynasties. Because of the comparatively recent move, such dialects show more similarity to modern Standard Mandarin than to other varieties of Chinese like Cantonese or Hokkien. For example, like most Southern Chinese dialects, Southwestern Mandarin does not possess the retroflex consonants (zh, ch, sh, r) of Standard Mandarin, but most varieties of it also fail to retain the checked tone that all southern dialects have. The Chengdu Chongqing and Hubei dialects are believed to reflect aspects of the Mandarin lingua franca that was spoken during the Ming. However, some scholars believe its origins may be more similar to Lower Yangtze Mandarin. Though part of the Mandarin group, Southwestern Mandarin has many striking and pronounced differences with Standard Mandarin such that until 1955, it was generally categorized alongside Cantonese and Wu Chinese as a branch of Chinese varieties. Southwestern Mandarin is commonly spoken in Kokang district in Northern Myanmar, where the population is largely Kokang. Southwestern Mandarin is also one of two official languages of the Wa State, an unrecognized autonomous state within Myanmar, alongside the Wa language. Because Wa has no written form, Chinese is the official working language of the Wa State government. Some of its speakers, known as the Chin Haw, live in Thailand. It is also spoken in parts of Northern Vietnam. Ethnic minorities in Vietnam's Lào Cai Province used to speak Southwestern Mandarin to each other when their languages were not mutually intelligible. Southwestern Mandarin is also used between different ethnic minorities in Yunnan, Guizhou
Сызықтар
Оңтүстік-батыс мандарин диалектілері стандартты мандариннің кері тілдік дауыстарын қамтымайды, бірақ мандариннің көптеген басқа да фонетикалық ерекшеліктерін бөліседі. Көптеген диалекттер мұрындық және бүйірлік дауыстар, сондай-ақ мұрындық соңғы буындар арасындағы айырмашылықты жоғалтқан. Мысалы, "ла" және "на" дыбыстары көбінесе ерекшеленбейді, ал "фен" және "фенг" дыбыстары үшін де осы жағдай орынды. Кейбір түрлерінде эриндер-тістік және көмекейлік дауыстардың арасында да айырмашылық жоқ.