Туфа Угу: Оңтүстік Лянның негізін қалаушысы

Кіріспе

Сянбей әміршісі, Оңтүстік Лянның негізін қалаушы (397–399 жж.) Туфа Вугу (; 399 ж.т.), ресми атағы Уувей ханзадасы (武威武王), Қытайдың Сянбей басшылығымен құрылған Оңтүстік Лян әулетінің негізін қалаушы ханзада. Ол бастапқыда Кейінгі Лян императоры Лю Гуанның қарауында болған, бірақ Лю Гуанның халқын дұрыс басқара алмағанын көріп, 397 жылы тәуелсіздік жариялады. Ол тек екі жыл ғана биледі, содан кейін аттан құлап жарақат алғаннан көз жұмды.

Билік

Туфа Вугудың басты мақсаты – Кейінгі Лянды әлсірету және, әрі қарай, оның астанасы Гузанды (姑臧, қазіргі Уувей, Ганьсу) басып алу болды. 397 жылы Кейінгі Лянның бүлікші генералы, пайғамбар Гуо Нэн (郭黁), Лью Гуанның ұлы Лю Цзюаньның шабуылына ұшырап, одан көмек сұрағанда, Туфа Вугу өзінің бауыры Туфа Лилугуды Гуоға көмекке жіберді. Бірақ Гуо кейін Батыс Циньге мойынсұнды. 398 жылы тағы екі Кейінгі Лянның бүлікші генералы Ян Гуй (楊軌) және Ван Циджи (王乞基) Туфа Вугуға бағынды. Сол жылы Туфа Вугу күшті Цян басшысы Лиан Цзиді (梁饑) жеңіп, жеңісінен кейін Хунчи тауының (洪池嶺, қазіргі Уувейде) оңтүстігіндегі Цян және Сюньну тайпаларының барлығы оған бағынды. Жыл соңында ол өзінің атағын Шипин ханзадасынан Вувей ханзадасына өзгертті, бұл, әлдебір, Гузанды басып алу жоспарының белгісі болуы мүмкін. 399 жылдың көктемінде Туфа Вугу астанасын Ледуға (樂都, қазіргі Хайдун префектурасы, Цинхай) көшірді. Ол сол кезде талантты адамдарды тануда өте шебер болды және оның бағыныштылары хан немесе басқа ұлттан болса да, оларды олардың қабілеттеріне сәйкес дұрыс лауазымдарға тағайындады. Сонымен қатар, ол кімге бірінші шабуыл жасау керектігі туралы кеңес сұрады: Батыс Циньге, Кейінгі Лянға, әлде Солтүстік Лянға? Янг Тонгтың (楊統) ұсынысы бойынша, Лью Гуанның қабілетсіз екені және оның ұлдарының бір-біріне сенімсіздікпен қарауы, Туфа Вугудың әскерлеріне Кейінгі Лянның шекараларын мазалауға және соңында оны жаулап алуға рұхсат беруі керек еді. Сол жылы Лью Гуанның ұлдары Лю Шао мен Лю Цюань Солтүстік Лянға шабуыл жасағанда, Туфа Вугу Солтүстік Лянның князі Дуан Еге көмекке барып, Кейінгі Лянның шабуылын тойтарып беруге көмектесті. Кейін сол жылы Туфа Вугу мас күйінде аттан құлап, кеудесіне ауыр жарақат алды. Ол күлімсіреп: «Мен Лью Гуан мен оның ұлдарын қуанттымын!» деді. Денсаулығы нашарлаған сайын, ол өзінен кейін үлкен кісінің билікке келуін бұйырды, сондықтан оның ақсүйектері оның бауыры Туфа Лилугуды жаңа ханзада (Кан ханзадасы) етіп тағайындады.

The major aim for Tufa Wugu was to weaken Later Liang and eventually capture its capital Guzang (姑臧, in modern Wuwei, Gansu), and later in 397, when Later Liang's rebel general, the prophet Guo Nen (郭黁), under attack by Lü Guang's son Lü Zuan, sought help from him, he sent his brother Tufa Lilugu to relieve Guo, although Guo later submitted to Western Qin. In 398, two other Later Liang rebel generals Yang Gui (楊軌) and Wang Qiji (王乞基) submitted to Tufa Wugu, and later that year Tufa Wugu defeated the powerful Qiang chief Liang Ji (梁饑), and after his victory, the Qiang and Xiongnu tribes south of the Hongchi Mountain (洪池嶺, in modern Wuwei as well) all submitted to him. Late in the year, he changed his title from Prince of Xiping to Prince of Wuwei, perhaps signifying his eventual design on Guzang. In spring 399, Tufa Wugu moved his capital to Ledu (樂都, in modern Haidong Prefecture, Qinghai). It was described that, around this time, he was very effective at judging talent, and regardless of whether his subordinates were Han or of other ethnicities, he put them all in the right positions in accordance with their talent. He also sought advice on whom to attack first, among Western Qin, Later Liang, or Northern Liang. Pursuant to suggestions by Yang Tong (楊統), who pointed out that Lü Guang was incompetent and that his sons were distrusting of each other, and that Tufa Wugu should let his troops harass Later Liang's borders and eventually conquer it. When Lü Guang's sons Lü Shao and Lü Zuan attacked Northern Liang later that year, Tufa Wugu went to the Northern Liang prince Duan Ye's aid, helping to stave off the Later Liang attack. Later that year, Tufa Wugu fell off his horse while drunk, and he suffered a severe chest injury. He remarked, while grinning, "I am making Lü Guang and his sons happy!" As his conditions worsened, he ordered that someone who is old should succeed him, and so his nobles supported his brother Tufa Lilugu as the new prince (as Prince Kang).