Кіріспе

Америкалық автор

Энн Элиза Смит (қаламдымы, Миссис Дж. Грегори Смит; 7 қазан 1819 – 6 қаңтар 1905) – американдық автор. 1876 жылы Филадельфияда өткен ғасырлық көрмеде Вермонт әйелдерінің көрмесінің директорлар кеңесінің президенті болды және Вермонт әйелдерінің өкілі ретінде ұқсас лауазымдарға жиі тағайындалды. Азамат соғысы кезінде ол 1864 жылғы 19 қазанда Сент-Олбанс қаласына жасалған Конфедерация шабуылына қарсы іс-қимылды үйлестірді. 1870 жылы соғыс кезінде Вермонт милициясының генерал-адъютанты болған губернатор Питер Т. Уошберн оның еңбегін мойындап, әскери штабының подполковнигі лауазымымен құрметті тағайындама берді.

Ерте өмір және білім

Энн Элиза Брейнерд 1819 жылдың 7 қазанында Вермонт штатының Сент-Олбанс қаласында дүниеге келді. Сенатор Лоуренс Брейнерд пен Фиделия Б. Гадкомбтың қызы, ол Сент-Олбанста өсіп, тәрбиеленді және білім алды.

Мансап

1842 жылы ол Азамат соғысы кезінде губернатор қызметін атқарған Дж. Грегори Смитқа үйленді. Олардың алты баласы болды, соның ішінде губернатор болған Эдвард Кертис Смит та бар еді.

Автор

Смит очерктер, өлеңдер және басқа да шығармалар жазды, ең танымал болғаны – «Сеола», «Сельма» және «Атла» атты үш романы. Оның алғаш рет жарияланған еңбегі «Таңнан күн шығуына дейін» (1876) адамзат тарихының және философиялық діни идеялардың мәселелеріне арналған. Оның сәттілігі «Сент-Олбанс, Вермонттың жүз жылдық тарихы» авторы Генри К. Адамсты оны «Вермонтта жазылған ең ақылды кітап» деп атауға итермеледі. Оның екінші еңбегі – «Сеола» (1878), ол су тоққанға дейінгі күнделік түрінде жазылған. Келесі жарияланған роман – «Сельма» (1883), викингтердің махаббат оқиғасы. Үшінші романы «Атла» (Нью-Йорк: Харпер & Брадерс, 1886) Атлантида деп аталатын аңызға толы, жоғалған аралдың батып кетуі туралы болды. Кем дегенде бір сыншы, «The Churchman» журналы, оны қатты сынады:—

1924 жылы «Киелі кітапты зерттеушілер» (кейіннен «Ехоба куәгерлері» деп аталған) «Сеола» романын қайта өңдеп, «Перуіштелер мен әйелдер» деп атады. Смит көбінесе «Миссис Дж. Грегори Смит» деген некелік атымен жазды, бірақ «Сеола» және «Перуіштелер мен әйелдер» екеуі де анонимді түрде жарияланды; кейіннен Конгресс кітапханасы оларды оның туындылары деп таныды.

Сент-Олбанс шабуылы

1864 жылғы 19 қазанның түстен кейін Азамат соғысының ең солтүстіктегі оқиғасы – Сент-Олбанс шабуылы болды. Конфедераттар қалаға кіріп, бірнеше банктерді тонап, екі азаматты (біреуі қаза болды) жаралап, солтүстікке қарай Канадаға қашып кетті. Ол губернатор болғандықтан, Дж. Грегори Смиттің үйі шабуылдың нысаны болды. Губернатор Смит үйде болмады, ал миссис Смит үйдің алдындағы есіктен шығып, тек сол жерде тапқан қаруын (оқсыз пистолет) ұстағанда, шабуылдаушылар үйді айналып өтуге шешім қабылдады. Содан кейін ол Сент-Олбанс халқын шабуылдаушыларды қуу үшін ұйымдастырды, бірақ олардың Канадаға қашып кетуін тоқтатуға әрекеттері сәтсіз аяқталды. Смит үйін қорғағандығы және Сент-Олбанс халқын шабуылдаушыларды қууға жұмылдыруға жасаған тырыстары үшін губернатор Уошберн миссис Смитті штабындағы подполковник атағына ие етті. 1869 жылдан 1870 жылы қайтыс болғанға дейін губернатор қызметін атқарған Уошберн Азамат соғысының басында Одақ армиясында қызмет еткен, содан кейін соғыстың қалған бөлігін Вермонт милициясының генерал-адъютанты ретінде өткізді. Уошберннің басшылығымен милиция бөлімдері конфедерат шабуылдаушыларын қууға тырысты, кейіннен Канадамен шекараны күзетіп, Вермонт штатында конфедераттардың қызметін жалғастыруға балта шалмады. Смит Сент-Олбанс шабуылы туралы жеке естеліктерін «Вермонтерде» жазды:—

Өлім және мұра

Смит 1905 жылдың 6 қаңтарында Сент-Олбанста қайтыс болды. Ол Гринвуд бейістігінде жерленген. Миннесота штатындағы Брайнерд қаласы оның құрметіне берілген.