Кіріспе

Балалар өлеңі

"Мамырдағы жаңғақ" – екі командадан балалардың ұл мен қызды жұптастыру мақсатымен ойнайтын ән ойыны. Ол алғаш рет 19 ғасырдың екінші жартысында тіркелген және Roud халық әндері тізілімінде 6308 нөмірге ие.

Ойын

С. Брюердің (2009) пікірінше,

Шығу тегі

Ойынның сөздері мен ережелері алғаш рет Folk Lore Record, E. Carrington (1881) басылымында келтірілген, содан кейін серіктес таңдау ойындары туралы Г. Ф. Норталл (1882) ұқсас сипаттама берген. Каррингтон бұл ойынды қыздардың арасында ойналатынын айтқан.

Бұл өлең сол кезде АҚШ-та да белгілі болғанмен, У. У. Ньюэлл (1884) оны "әлдебір уақытта Англиядан әкелінген" деп сипаттаған. Кейіннен мәтіндер Канадада (W. J. Wintemberg және басқалар, 1918), Ямайкадағы қара балалар арасында (M. W. Beckwith, 1922) және Жаңа Зеландияда (Sutton Smith, 1953) да жазылған. Ойынның ең толық сипаттамасын А. Б. Гомме (1894-1898) берген, ол Ұлыбритания мен Ирландиядан жиналған түрлі нұсқалар туралы хабарлап, ойынның шығу тегін болжаған. Жаңғақтар жазда ғана жасыл болатындықтан, оларды жинау туралы айтылған нәрсе күмәнді немесе парадоксалды әзіл болуы мүмкін. Гомме бастапқы сөздерді "мамыр гүлдерінің түйіндері (гүл шоқтары)" деп атаған, ол Норталлдың ұсыныстарын қабылдап, ойынды бұрынғы Мамыр күні тойланатын рәсімдермен байланыстырған – ол шаралар таңертең ерте басталған. "Жақсы жазғы таң" және "Таңертең ерте" сияқты, сондай-ақ Ньюэллдің "Май таңының ертесінде" деген сөздері 17 ғасырдағы ауылдық салты дәстүрлерін сипаттайды, бұл дәстүрлер аталған ойынның пайда болуына себеп болуы мүмкін. Гомме сонымен қатар, сол кездегі жұптасудың әрқашан да әдепті болмағанын көрсеткен.