Кіріспе

Carmack, 329 U.S. 230 (1946) – АҚШ Жоғарғы Сотының бірауызды шешімі. Бұл шешімде АҚШ федералды үкіметінің 1888 жылғы 1 тамыздағы Мүлікті мәжбүрлеп алу туралы заңмен; 1926 жылғы Қоғамдық ғимараттар туралы заңмен; және АҚШ Конституциясымен штаттық немесе жергілікті билікке тиесілі ғимараттары бар жерге қатысты мәжбүрлеп алу құқығын іске асыруға өкілеттігі бар екені белгіленді.

Өмірбаян

Кармактар отбасы Миссури штатының Кейп-Жирардо қаласы болатын жердің үлкен учаскелеріне ие болды. 1807 жылы Кармактар отбасы жер учаскесінің құқығын Кейп-Жирардо қаласына сенімді түрде тапсырды, бұл жерді тек қоғамдық мақсаттар үшін ғана пайдалануға рұқсат етілді. 1820 жылы іргелес жер учаскесі де сенімді түрде тапсырылды, сондай-ақ бірдей шектеу қойылды. 1941 жылы АҚШ бұл жерді сот арқылы иеленуге және АҚШ округтік сотынан өзінің мемлекеттік иелік ету құқығын пайдалануға рұқсат сұрады. Сот ісінен кейін иеленуге рұқсат берілді. Кармактар отбасының мұрагері Иска В. Кармак, Кейп-Жирардо қаласы және Миссури штаты бұл шешімге қарсы шықты, бірақ округтік сот Кармақтың сот процесін даулауға құқығы жоқ деп шешті. Үш тарап та апелляциялық шағымдануға берді. Сегізінші апелляциялық сот округтік соттың шешімін күштен шығарып, округтік сотқа істі қайта қарауға және Кармакты жауапкер ретінде қосуға бұйрық берді. 1944 жылы округтік сот иелену ісін қайта қарады және бұл жолы АҚШ федералды заң мен ережелерді ескермей, орынды өзбетінше таңдады деген шешімге келді. АҚШ апелляциялық шағымдануға берді. Сегізінші апелляциялық сот округтік соттың үкімін растады, бірақ басқа негіздемелермен. Апелляциялық сот Федералдық жұмыс агенттігі мен Бас почта директорының иелену ісін бастауға заңдық құқығы болмағанын мәлімдеді. АҚШ Жоғарғы сотқа шағымданды, ол кассациялық шағымды қабылдады.

Көпшілік пікір

Ассоциат судья Харольд Хитц Бертонның пікірінде бірауыздан қабылданған Сот, мемлекеттік иеліктен жерді алып қою құқығын растап, "Иеліктен айыру туралы" және "Мемлекеттік ғимараттар туралы" заңдарға сәйкес жерді басып алуды қайта бекітті. Бертон соттың бұл заңдар қабылданған күннен бері уақыт өткенін, оларға заңдарда тікелей көзделмеген мемлекеттік қызметкерлерге қатысты шектеулерді енгізуге асықпауы керек екенін мәлімдеді. Көпшілік сонымен қатар (Коль АҚШ-қа қарсы, 91 U.S. 367 (1875) ісінде айтылған) федералды үкімет өзінің иеліктен айыру құқықтарын жүзеге асыру үшін тек штаттық соттарға жүгінуі міндетті емес деген тұжырымды бекітті. Бертонның сөзіне göre, федералды үкімет жеке немесе мемлекеттік жерді иеліктен айыруға тырысса да, маңызды емес. Жерді мемлекет сенімгерлікпен иеленгені де маңызды емес, себебі федералды үкімет барлық құқық иелеріне жерді иеліктен айыру туралы шешімін хабарлаған. Бертон АҚШ-қа иеліктен айыру билігін берген конституциялық ережелерді қарастырып, бұл биліктің жоғары екенін тұжырымдады: Конституцияның АҚШ Конституциясы мен оны жүзеге асыру бойынша қабылданған АҚШ заңдары елдің жоғары заңы болып табылады деп жариялауы, Конгресс конституциялық өкілеттіктері шегінде иеліктен айыру билігін жүзеге асырғанда, оны да тең дәрежеде жоғары деп тануды орынды етеді. “Иеліктен айыру туралы” немесе “Мемлекеттік ғимараттар туралы” заңдарда көзделмеген шектеулерді енгізуге құлықсыз Бертон федералдық қызметкерлердің аталған жерді таңдау процесін талдап, оның үкіметтің өкілеттіктерін ұтымды және ақылға қонымды түрде пайдалануын көрсеткенін қорытындылады.

Бәсекелестік

Сот судьясы Уильям О. Дуглас соттың шешімімен және пікірімен келісті, бірақ "жергілікті билік тартып алуға қарсылық білдірген жағдайда, қала немесе штатқа тиесілі жерді айыптауға берілген өкілеттік жалпы айыптау заңынан қандай жағдайларда туындауы керек" деген мәселе бойынша өз пікірін білдірді.