гүз – Азияда қолданылатын ұзындық өлшемі. Бұрын мата өлшеуге пайдаланылған, қазіргі күні «ярд» сөзінің синонимі ретінде қолданылады. Сарилер 7-9 гүзбен өлшенеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гуз (кейде газ деп те жазылады, хинди тілінен गज़/گز және парсы тілінен گز, немесе gudge, хинди тілінен गज (gaj)), немесе моғолдық ярд – Азияның кейбір аймақтарында қолданылатын ұзындық өлшемі. Тарихи тұрғыдан алғанда, бұл өлшем ағылшын ауласына ұқсас, аймақтық ерекшеліктерімен және маталарды өлшеуде жиі қолданылуымен ерекшеленген. Гуздың ұзындығы уақыт өте өзгеріп отырған. Бүгінде ол Үндістан субконтинентінде «аула» сөзінің синонимі ретінде қолданылады. Қазіргі сарилер әдетте 7 гуз ұзындықта, ал дәстүрлі сарилер 9 гузға дейін жете алады.
A guz (also spelled gaz, from Hindustani गज़/گز and Persian گز, or gudge, from Hindi गज (gaj)), or Mughal yard, is a unit of length used in parts of Asia. Historically, it was a regionally variable measurement similar to the English yard both in size and in that it was often used for measuring textiles. Values of the guz ranged from over time. Today, it is generally used in the Indian subcontinent as the word for a yard. A present day sari is still measured as 7 guz while a traditional one can be as long as 9 guz.
Тарих
Үндістанда гуздың қолданылуы алғаш рет Моғол империясы кезінде орнатылды. 17 ғасырдың соңында Раджастхандағы гуздың бағасы айтылды. 1875 жылға қарай Бенгалиядағы гуздың орташа құны , бірақ Мадраста және Бомбейде болды. 20 ғасырға қарай гуз ағылшын жүйесіндегі бір ярдқа немесе метрикалық жүйедегі 0,91 метрге тең деп біркелкі бағаланды. Бірақ, әлі де қолданылып жүрген басқа да шамалар бар, мысалы, Биканерде 1 гуз/газ = 2 фут ресми түрде мойындалған және қолданылуда. Гуз әлі күнге дейін Үндістан субконтинентінде кеңінен қолданылады. Ол хинди және урду тілдерінде "ярд" сөзінің стандартты атауына айналды.
Use of the guz in India was first established during the Mughal Empire. The guz in Rajasthan at the end of the 17th century was quoted as being By 1875, the average value of the guz in Bengal was , but was in Madras and in Bombay. By the 20th century, the guz was uniformly quoted as being equal in length to one yard in the English system, or 0.91 metres in the metric system. But there are some different values still in use, like Bikaner has 1 guz/gaz = 2 ft officially recognized and in use. The guz is still commonly used in the Indian subcontinent. It has become the standard word in Hindi and Urdu for "yard".
Атауы
Гуз сөзі (кейде гуз деп те жазылатын) 19 ғасырдың соңында Оксфорд ағылшын сөздігіне енді, оны белгілі лексикограф Уильям Честер Майнор бастапқыда ұсынған, Үндістанда бұл өлшем бірлігі 4 ярдқа тең деп есептелген (яғни "5 гуз = 4 ярд"). Сонымен қатар, бұл сөз Плимут қаласындағы HMNB Devonport Корольдік теңіз базасына "Гуз" деген лақап ат беруге себеп болды деп айтылады, себебі кемежайды атау үшін теңізшілер осы сөзді жиі "Ярд" деп қысқартып айтқан, осылайша хинди тіліндегі осы өлшем бірлігін білдіретін сөз жаргонға айналған.
The word guz (also spelled guzz, at the time) entered the Oxford English Dictionary in the late 19th century, having been originally submitted by the noted lexicographer William Chester Minor, originally as being equal to in India (so that "5 guzz = 4 yards"). The word also is reputed to have given the Royal Navy base at HMNB Devonport, in Plymouth, the affectionate nickname of "Guzz", as sailors referring to the Dockyard, used to regularly abbreviate the word to simply "The Yard", leading to the slang use of the Hindi word for the unit of measurement of the same name.
Арабия
Арабияда ол диапазоны .
In Arabia, it varied between .
Персия
Парсыда 1880 жылдары 1 гуз матаға, бірақ жібек пен кілемге басқаша өлшем қолданылған деп хабарланды.
In Persia, it was reported in the 1880s that 1 guz was for cloth, but for silk and carpet.