Кіріспе
Пауль Персиялық немесе Паулюс Перса – VI ғасырғы Шығыс Сирия теологы және философы, Сәсәни патшасы Хосрау I сарайында қызмет еткен. Ол ортағасырлық ислам философиясына әсер еткен Аристотель туралы бірнеше трактаттар мен түсіндірмелер жазды. Кейбір ғалымдар оны Нисибис Паулусы (571 ж. қайтыс болған) және Басралық Паульмен байланыстырады. Джексонның сөзінше, ол "Нисибис және Гундешапур мектептерінде грек философиясын оқыған болуға тиіс христиан" еді. Осыған оның Аристотельдің "Логика" еңбегіне сирия тілінде жазған түсініктемелері де жатады, онда ол ғылымның діннен басымдығын жариялайды.
Өмір
Пауыл парсы 9 ғасырдағы Сеерт хроникасынан және 13 ғасырдағы Якобит тарихшысы Бар Хебрейустың Chronicon Ecclesiasticum-інен белгілі. Бұл дереккөздер оның Персиядағы Дершахр қаласында туғанын көрсетеді. Бар Хебрейус оның несториандық патриарх Езекиелдің (567-580) заманында өмір сүргенін айтады. Бар Хебрейус жазғандай, Пауыл Шығыс шіркеуінің дін қызметкері болған және шіркеу және философия мәселелерін жақсы білген. Пауыл екі еңбек жазған. Ол Аристотельдің философиясына кіріспе жазды, ол парсы патшасы Хосров I-ге ұсынылды, кейіннен оны Северус Себохт сириак тіліне аударды. Кейіннен бұл еңбек араб тіліне де аударылды. Тағы бір сақталған еңбегі – "Түсіндіру туралы" (On Interpretation), ол әлі жарияланбаған. Сеерт хроникасы мен Бар Хебрейус екеуі де оның Фарс митрополиті болуға ниеттенгенін және сайланбағандықтан зороастризмге өткенін жазған. Дегенмен, бұл факті басқа құжаттарда расталмаған және Якобыт сириялық православие шіркеуі мен Шығыс несториан шіркеуі арасындағы бәсекелестіктің нәтижесі болуы мүмкін. Сеерт хроникасындағы жазбада былай делінген: (Хосров) философияда өте білімді болған, оны, айтуынша, Карду епискобы Мар Бар Самма және парсы философы Пауылдан оқыған, ол Парсы митрополиті лауазымын ала алмағандықтан христиан дінінен бас тартқан.
(Chosroes) was very learned in philosophy, which he had studied, it is said, under Mar Bar Samma, bishop of Qardu, and under Paul the Persian Philosopher, who, being unable to obtain the metropolitan see of Persia, renounced the Christian religion.