Кіріспе
Италиялық социалистер (, SI) – 1994-1998 жылдары Италияда белсенді болған шағын әлеуметтік-демократиялық саяси партия. Бұл партия Италия социалистік партиясының (PSI) заңды жалғасы болып табылды, ол Тангентополи жанжалынан кейін туындаған ауыр қаржылық дағдарыстың нәтижесінде 47-ші партия съезінде таратылды. ПСИ таратылуына қарсы тәуелсіз және орталықшыл бағытты ұсынған съездің аз бөлігі орнына Реформалық социалистік партияны құрды. 2004 жылдан бастап белсенді болған ұқсас аты бар партия да болды.
The Italian Socialists (, SI) were a minor social democratic political party in Italy active from 1994 to 1998. The party was the legal successor of the Italian Socialist Party (PSI), following its dissolution by the 47th Party Congress due to the severe financial crisis following the Tangentopoli scandal. A minoritarian group of the congress, who proposed an autonomist and centrist solution against the PSI dissolution, instead founded the Reformist Socialist Party.
1994 жылғы жалпы сайлау
1994 жылғы жалпы сайлау мен "Маттареллум" көпшілік сайлау жүйесінің енгізілуіне орай, Оттавиано Дель Турконың Италия Социалистік партиясы (PSI) Прогрессивтілер альянсы коалициясына қосылды; алайда, PSI коалицияның басты партияларымен салыстырғанда нашар нәтижелер көрсетті: PSI Халық депутаттары палатасының пропорционалдық квотасында 2,2%, ал Сенатта 0,3% дауыс алды. Бірақ, PSI парламентарийлері сол орталық-солшыл коалициядағы келісімдерге сәйкес, бір мандатты округтерде сайланды және көпшілік жүйесінің арқасында Палатада 14 орын, ал Сенатта 9 орынға ие болды. Олардың санына байланысты PSI депутаттары "Прогрессивті Федератив" (Progressisti Federativo) біртұтас орталық-солшыл тобына қосылуға мәжбүр болды, ал PSI сенаторлары, сондай-ақ өмір бойына сенатор және PSI-дың бұрынғы ұлттық хатшысы Франческо Де Мартиноның қосылуының нәтижесінде, өздерінің дербес тобын құруға қол жеткізді.
Еңбекші фракцияның PSI-ден шығуы
Сайлаудың көңіл көншітпейтін нәтижесінен кейін Дель Турко хатшы лауазымынан кетті, ал ПСИ директива комитеті 1994 жылғы 21 маусымда Вальдо Спиниді ұлттық үйлестіруші етіп тағайындады, оған сол жылдың қыркүйегіне дейін партияның ерекше съезін ұйымдастыру міндеті жүктелді. Алайда, Спини ПСИ-нің бүкіл имиджін өзгерту қажет деп сенді, себебі партияның Тангентополи жанжалындағы рөлінен кейін ол жемқорлықпен байланысты болды, және ол 1994 жылғы 26 шілдеде "Еңбекші Конституцияны" ілгерілету үшін жиын өткізді. 22 қыркүйекте Спини үйлестіруші лауазымынан кетіп, 1994 жылғы 5 қарашада Флоренцияда Еңбек федерациясын құрды. Социалистік тізімдер бойынша сайланған көптеген парламентарийлер осы жаңа саяси құрылымға қосылып, ПСИ-ден шығып, оның қаржылық дағдарысын күшейтті.
PSI-нің соңғы конгресі
Жоғары шиеленіс ахуалында Италия Социалистік партиясының 47-ші съезі 1994 жылдың қараша айында Римде өтті, және оған социалистік делегаттар қатысты, олар Спинидің жаңа Еңбек федерациясы партиясына ермеуге шешім қабылдады. Бұрынғы PSI хатшысы Оттавиано Дель Турко және Энрико Бозелли қолдаған съездің көпшілік бөлігі, партияның апатты қаржылық жағдайына байланысты оны таратуды және "Италиялық социалистер" деп аталатын жаңа саяси құрылым құруды ұсынды. Фабрицио Чиччито және Энрико Манка қолдаған азшылық бөлігі ПСИ-дің таратылуына қарсы болды. Сенатта социалистік фракция сақталды, бірақ оның көп бөлігі Еңбек федерацияларына қосылды, ал тек сенаторлар Мария Розария Маниери және Чезаре Марини ғана ИС-ке қосылды.
Бірінші сайлау
1995 жылғы аймақтық сайлауда итальяндық социалистер Демократиялық одақ және Сегни пактымен бірігіп, «Демократтар пактісі» деп аталатын тізім құрды. Коалиция 4,2% дауыс алып, 33 аймақтық кеңесшінің мандатын жеңіп алды, олардың көп бөлігі социалистер болды. Дегенмен, сайлаудан кейін көп ұзамай одақ таратылды, себебі жақсы нәтижелерді тек SI ғана көрсетті. 1996 жылғы жалпы сайлауда итальяндық социалистер Ламберто Дини басқаратын, жаңа құрылған либералды орталықшыл «Италия жаңаруы» (RI) партиясының сайлау тізіміне қосылды, бұл «Зәйтүн ағашы» орта-сол коалициясының құрамында болды. SI сол кезде орта-солдың сайлауда жеңіске жетуіне қатысты: RI палатаға 4,3% дауыс алды, ал «Зәйтүн ағашы» тізімі сенатқа 39,9% дауыс жинады. Италиялық социалистердің қатарында 7 депутат (Джузеппе Альбертини, Энрико Бозелли, Энцо Цереминья, Джованни Крема, Леоне Дельфино, Серджио Фумагалли және Роберто Виллетти) және 5 сенатор (Ливио Бессо Кордеро, Оттавиано Дель Турко, Джованни Юлиано, Мария Розария Маниери және Чезаре Марини) болды. Дель Турко топтың сенаттағы жетекшісі болып тағайындалды. Алайда, RI-мен федерация ұзаққа созылмады, 1996 жылдың 21 желтоқсанында социалистік депутаттар парламенттік топтан шығып, Аралас топтағы итальяндық социалистер құрамына қосылды. Социалистік сенаторлар 1997 жылдың 6 ақпанында Сенаттың парламенттік тобынан шығып, RI-дің таратылуына себеп болды. Олар 1998 жылдың 9 қарашасында «Италиялық социалистер» және «Италиялық демократиялық социалистер» (SDI) құрамын құрайтын Сенаттағы Аралас топқа қосылды.
SDI-мен бірігу
1998 жылдың 10 мамырында партия хатшысы Бозеллидің ұсынысымен итальяндық социалистер, Уго Интини басқаратын Социалистік партияның бір бөлігі, Альберто Бенцони басқаратын Еңбек федерациясы және Джанфранко Шиетрома басқаратын Италия Демократиялық социалистік партиясының қалдықтары SDI-мен бірікті.