Кіріспе

Кокода (Кокода 39-шы батальон деп те аталады) – 2006 жылы түсірілген австралиялық соғыс фильмі, режиссері – Алистер Гриерсон. Фильм 1942 жылғы Кокода жолындағы науқанда жапон әскерлерімен шайқасқан австралиялық әскерлердің басынан өткен оқиғаларға негізделген. Бюджеттік шектеулерге байланысты Гриерсон және сценарийші Джон Лони оқиғаны қысқартып, бір ұтылып қалған топтың қиындықтары мен сынақтарына баса назар аударды.

Өмірбаян

1942 жылы Сингапурдың құлауымен Австралия дерлік толық дивизиясын тұтқынға алды. Австралияның қалған кәсіби әскери күштері – Австралия императорлық күштері (AIF) – әлі де Солтүстік Африкада Ось күштерімен күресіп жатты. Ол кезде Австралияда тек қана әскери қызметке жарамсыз деп есептелген мерзімді қызметшілер мен милиция ғана болды. Бұл жауынгерлер «чоко» деп аталды, себебі олар шайқас қызығында «еріп кетеді» деп ойылды. «Чоколар» кемелерді түсіру, жол салу сияқты ең төменгі жұмыстармен айналыстырылды. Осы жағдайларда, осы адамдар ғана Жаңа Гвинеяны қорғауға дайын болғандықтан, олар минимал немесе тіпті жаттығусыз солтүстікке жіберілді. Порт-Морсбиден олар азапты Оуэн-Стенли тау жолының жалғыз жолы – Кокода жолымен жіберілді, басқа бағыттан келген жапондық күштермен кездескенше. Кокоданың тарихы – Австралияны құтқару үшін күш салып, жауынгерлік тәжірибесі бар жапондық сарбаздарға қарсы жіберілген, жеткіліксіз дайындықтан өткен, азық-түлікпен қамтамасыз етілмеген осындай бір бөлімшенің ер адамдары туралы әңгіме.

Сюжет

Австралиялық милиция қызметкерлерінің, немесе 39-шы батальонның «шоко» тобы жапондық шабуылдан кейін Жаңа Гвинеядағы ауылға орналасады. 39-шы батальон ғана жапондықтардың алға жылжуын тосқауылдай алады, АИФ келгенге дейін оларды алмастыру үшін. Оқиға 39-шы батальонның жаяу әскер бөлімінде орын алады. Олардың взвод командирі, Солтүстік Африкада қызмет еткен ардагер АИФ лейтенанты (Бен Барак), бөлімге жапон әскері шабуыл жасағанда алдыңғы қарауылда жүр. Лейтенант шайқастың басында қаза табады және бөлім, жаңадан тағайындалған ланцет-капрал Макс (Саймон Стоун) басқаратын бөлім, кері шегінуді шешеді. Ерлердің бірі, L/Cpl Wilstead (Ewen Leslie), жапондық сарбаз бетіне штыкпен соқты, ал Блю (Кристофер Бейкер) деп аталатын Брен атқышы қалуға және қорғаныш беруге ұсынады. Алайда, қалған ер адамдар құтылуға аз үмітпен, тығыз орманға бөгеліп, қоршалады. Австралиялықтар түнгі түске дейін жасырын қалуға тырысады, сонда Дарко (Трэвис МакМахон) мен Джек (Джек Финстерер) Блюдің қайда екенін анықтауға шешім қабылдайды. Олар жапондық сарбаздар байлап, азаптап жатқан Блюге тап болады. Дарко мен Джек жапондық сарбаздар оның құрсағына және жамбас жағына штыкпен соғып, ақырында семсермен бас кескенде, көмектеспей қарап тұрады. Олар көргендерінен дірілдеп, жасырынған жерлеріне қайта оралады. Жапондықтар бұл бөлімге шабуыл жасап, одан әрі орманға қарай жүгіреді. Жаудың қатал жерінде тұтқындалған Джек, басқалар (оның ішінде ағасы Макс) кішігірім топтың командалығын сақтауға тырысады. Малярия мен дизентериядан зардап шеккен қалған алты адам Исураваға баруды шешеді, онда 39-дың қалған бөлігі үмітсіз шайқаста жүр. Бір сарбаз Сэм (Стив Ле Маркуан) аяғына жараланып, қалған бөлімге оны қалдыруды бұйырады. Олар бас тартады, ал ол таяқпен күреседі. Олар бір күндік жол жүріп шаршап-шалдықты. Келесі күні таңертең олар Сэмді жоғалып кеткенін көреді, ол оларды ұстап қалмау үшін қуыс ағаш сабағына жасырынған. Олар жапондық патрульдің шабуылына ұшырайды. Жапондық сарбаздардың барлығы қаза табады, бірақ Макс асқазанға оқ атып ауыр жарақат алады және жүре алмайды. Оны барлық ерлер көтеріп жүреді. Олар жаулап келе жатқан жапондықтар қиратып кеткен ауылға жетеді, ал австралиялықтар бас сауғалауды шешеді. Олар өлген ауыл тұрғындарын жерлейді және Джек пен Дарконың арасында, секцияның Брен қаруын көтеріп жүретін мықты сарбаз, Макс туралы дау туындайды. Дарко оны артта қалдыруды қалайды, өйткені ол секцияны баяулатады және олар Исуравада қажет. Алайда Джек онымен бірге қалуды қалайды. Алайда Макс қалуға шешім қабылдап, басқаларды жіберіп, қатты дизентерияға шалдыққан Джонно (Том Бадж) онымен қалады. Ерлер келіседі, ал Джек, Дарко және Берк (Люк Форд), Дарконың екіншісі, Исураваға барады. Саяхат қауіпті болып, Берктің дизентериясы нашарлап келеді. Осы арада ауылға бірнеше жапондық сарбаз келіп, ауылды іздестіреді. Жонно жолдасының өмірін құтқару үшін жапондарға атумен, джунглиге қашады. Алайда оны жапондықтар іздеп тауып, атып өлтіреді. Бір-екі күннен кейін Жаңа Гвинея руының бір мүшесі ауылды тексеру үшін келеді де, үйден ауыр жарақат алған Максты табады. Жағдай өте қиын болған соң Джекті, Дарко мен Беркті австралиялық әскерлер тауып алады. Олар оларды жағдай өте қиын болған Исураваға алып кетеді. АИФ-тың адамдары да келіп жетті, бірақ олар да Исураваға сапарынан әлсіреп қалды. 39-шы дивизия енді соғысуға жарамсыз, ал ер адамдардың барлығы дерлік соғысуға жарамсыз немесе жараланған. Үш адам емделу үшін уақытша далалық ауруханаға түседі. Алайда, АИФ офицері келіп, 39-дан келген ер адамнан көмек сұрап, қатарға тұруға көмектеседі. Джек, Берк және Дарко еріктілер ретінде 2/16 батальонның адамдары атқаратын лауазымға тағайындалды. Сол түні жапондықтар австралиялық позицияға қарсы толқындармен шабуыл жасады. Тек мылтық пен пулеметпен жабдықталған австралиялықтар жапондықтарды үрейленіп ұстап тұр. Жапондықтар австралиялықтардың отын қуатымен жеңіледі, бірақ ұрыс соңғы секундтарда Бёрк көкірекке оқты және шайқас жүріп жатқанда Дарконың қолында қаза табады. Жапондықтар шабуылға тоқтап, соғыс аяқталды. Келесі күні 39-шы полк құрамының аз ғана қалдығы Исурава ауылына қарай шеру жасайды. Ерлер шаршап, шаршап, оларды желіден алып тастайтыны туралы және Австралияны жақында басталатын шабуылдан құтқарғаны туралы хабар алады. 39-шы полковниктің (Уильям МакИннес) баяндамасынан кейін Джек пен Дарко қалған сарбаздармен бірге кетеді. (Австралиялықтар Исуравадан к�...

Шынайы оқиғаға негізделген

Фильм Исурава үшін шайқастың басында азық-түлікпен қамтамасыз етуден үзіліп қалған лейтенант Сворд басқарған алдыңғы қарауылдың нағыз оқиғасынан шабыт алды. Тамақсыз, жаралыларды көтеріп, тропикалық аурулардың әсерінен зардап шегіп, Исураваға қайтып бара жатқан көптеген қорқынышты күндерден кейін, олар Алоланың жанындағы ормандан шықты. 39-шы батальонды жау басып алуға айнақден естігенде, олар қатты жараланған сарбаздардың тобына қосылып, қайтадан шайқасқа бет бұрды.

Стиль

Фильмде жапондықтардың өзі дерлік ешқандай егжей-тегжейлі көрсетілмейді – бұл жаудың сіздің тікелей алдыңызда болуы мүмкін, бірақ көзден таса болуын көрсетеді, сондай-ақ тұншықтыратын ормандағы соғысты бейнелейді.

Орналасқан жері

Кокода Квинсленд штатындағы Тамборин тауында түсірілді.

Қабылдау

Фильм сыншылардан жағымды пікірлер алды және қазіргі уақытта Rotten Tomatoes сайтында 71% «жаңа» рейтингке ие. «Сидней Морнинг Геральд» газетінің тілшісі Пол Бёрнс фильмді «соғыстың бұл лас, жаман, өте жекелеген бұрышы қалай болғанының бір көрінісі» деп атады. Австралияда фильм алғашқы бірнеше аптада 3 миллион доллардан астам табыс тапты және жылдың ең табысты австралиялық фильмдерінің бірі болды. Бір сыншы Кокода фильмін Питер Уэирдің «Галлиполи» фильміне лайықты серік деп бағалады. Кейбір сыншылар кейіпкерлердің дамуы Джек пен оның інісінен басқа қалғандары үшін жеткіліксіз деп есептеді, олардың кейіннен неміс-австралиялық тегі бар екені белгілі болды. Джек Финстерер, Трэвис МакМахон және Стив Ле Маркуанның актерлік шеберлігі сыншылар тарапынан жоғары бағаланды, олардың көпшілігі бұрын мұндай ауқымды фильмде ойнаған емес. Фильм сонымен қатар кампания кезінде Австралияның 39-шы батальонының шынайы бейнеленуі және сыншылардың «көңілді, қорқынышты және өте реалистік» деп тапқан джунглилердің атмосферасы үшін мақтауға ие болды. Көптеген Кокода ардагерлері де фильмді жоғары бағалады, оны «Кокода жолындағы шайқастың өзін бастан өткермеген жағдайда, оған ең жақын нәрсе» деп атады.

Марапаттар

Фильм 6 номинация алды. Оның ішінде 2006 жылғы AFI жүлдесінің екі номинациясы – «Ең жақсы костюм дизайны» және «Ең жақсы визуалды эффекттер», Австралияның кино сыншылары шеңберінен «Ең жақсы операторлық жұмыс» үшін бір номинация, ал IF Awards жүлдесінен «Ең жақсы операторлық жұмыс», «Ең жақсы монтаж» және «Ең жақсы өндіріс дизайны» үшін үш номинация.

Кассалық жинақ

Кокода Австралиядағы кассадан $3,138,501 табыс әкелді.