Кіріспе

Санскрит термині және инду мифологиясындағы жаратылыс

Апасмара (अपास्मारा) – инду мифологиясында рухани надандық пен мағынасыз сөздерді бейнелейтін киіт. Ол Муялака немесе Муялакан деп те аталады.

Есімнің этимологиясы мен медициналық қолданылуы

Смара (смаранамнан – 'сөздер' немесе 'жаттау') деген қосымша "сөз" емес, "жад" дегенді білдіреді. Апасмара құрамасы "жадты жоғалту / деменция / амнезия", "дұрыс емес сөйлеу", яғни мағынасыз немесе түсініксіз сөздер немесе эго (Ахамкара) дегенді білдіреді. Аюрведалық ауру түсінігі "Апасмара" (төменде қараңыз) белгілі бір неврологиялық ауруларға сілтеме жасайды, олардың симптомы жадты жоғалту (сөз емес) болды. Бірақ сол кезде миді сканерлеу сияқты қазіргі заманғы диагностикалық құралдар болмағандықтан, олардың қандай аурулар екенін дәл анықтау қиын.

Индуизм

Әлемдегі білімді сақтау үшін Апасмараны өлтірудің орнына бағындыру керек, өйткені бұл рухани білім мен надандық арасындағы қажетті тепе-теңдікті бұзады. Натараджаның оң аяғы адамнан төмен жауыз жаратылыс – демон, Муялакаға тиісіп тұр. Муялака – кездік, бірақ өзінің зұлымдығымен өте күшті, ол – білімсіздіктің, ашкөздіктің, иелік етушілік сезімінің көрінісі. Оған бас, арқасын сындыр! Натараджа дәл осылай істеп жатыр. Кішкентай жаратылысты оң аяғының астында таптап жатыр. Бірақ оның саусағын осы тапталған аяққа емес, сол аяққа қарай сілтеп отырғанына назар аударыңыздар. Ол сол аяқты билеген кезде жерден көтеріп тұр. Неге ол соны көрсетеді? Неге? Сол көтеріліп тұрған аяқ, сол гравитация күшін мойындамайтын би – ол бостандықтың, мокшаның, азаттықтың символы. Бұл мифологиялық кездік әдетте Аньджали Мудрада қолымен бейнеленеді. Ол көбінесе Натараджаның суреттерінде осы қалпында көрсетіледі. Апасмара Дақшинамурти суреттерінде де көрінеді, бұл Шиваның тағы бір түрі – даналарға шастралардың даналығын үйрететін гуру. Апасмараның Дақшинамуртимен бейнеленуі Натараджамен байланысты, оны оң аяғымен басып, бағындыру қажет.

Аюрведадағы ауру түсінігі

Аюрведадағы Апасмара ұғымы неврологиялық аурулардың бір тобымен байланысты, олардың бірі эпилепсия болуы мүмкін: Махарши Чараканың сөзіне сүйенсек, Апасмараның 4 түрі бар. Чаракалар бұл жіктемені денедегі әртүрлі дошаларға қарай жасаған.