Кіріспе

Кукурон (kykyʁɔ̃) – Францияның оңтүстік-шығысындағы Прованс-Альп-Кот-д’Азур аймағының Воклюз департаментіндегі коммуна. Оның тұрғындары кукурондықтар деп аталады. Луберон тауларының оңтүстік беткейінде орналасқан Кукуронды жүзімдіктер мен зәйтүн ағаштарының егістіктері қоршап тұр. Ауылда, оның ішінде шарап және зәйтүн майы өндірісіне арналған бірнеше кооперативтер бар. Қазіргі ауыл 11 ғасырға дейін созылған және 1720 жылы қауісті оба эпидемиясына ұшыраған. Оның ерекше белгілері – басты алаңындағы ұзын көл (l'étang), ортағасырлық сарайдың қираған қалдықтары және екі шіркеу. Кукурон "Жақсы жыл" және "Қызыл шатырдағы атты" (французша: Le hussard sur le toit) фильмдерінде көрсетілген.

География

Кукурон Луберон тауларының оңтүстік беткейінде орналасқан және оңтүстікке қарай көлбеу Айгуес аңғарының солтүстік бөлігінің көп бөлігін қамтиды. Кукурон ауылдық округі Луберон аймақтық табиғи паркінің (Parc naturel régional du Luberon) құрамына кіреді. Ауылдың ең жоғары нүктесі солтүстік шетінде, теңіз деңгейінен 1040 метр биіктікте, Луберон жотасында орналасқан. Ауылдың өзі аймаққа көрінетін төбеде орналасқан, негізі зәңгір тас, ал ауылдың ең биік бөлігі 375 метрде. Оны жүзімдіктер мен көкөніс егістері, астық дақылдары (бидай егістіктері) немесе қолданыстан шыққан шаруашылық жерлер қоршап тұрады. Аумақтың оңтүстік бөлігі Дюранс аллювиалды жазығының бір бөлігін құрайды. Бірнеше өзен ауылдық жерді суарады, оның ішінде Вабр және Эрмитаж арналары бар, соңғысы ауылға су жеткізеді. "Тілімдерге бөлінген" жерлер Галло-рим дәуірінен қалған мұражайлар (виллалар) болуы мүмкін – екі нысан анықталып, қазба жұмыстары жүргізілген.

Топонимика

Жергілікті дәстүр бойынша, ауылдың аты көптеген Прованс ауылдары сияқты Юлий Цезарьға байланысты. Деректерге сәйкес, ол жергілікті тұрғындардың қашқанын көріп, латын тілінде "cur currunt?" ("Неге қашады?") деген сөзді айтқан. Алайда, Cucuron, әртүрлі жазылымдарда, Оңтүстік Францияда жиі кездесетін жер-атау, ол шың немесе төбе дегенді білдіреді. Мұндай атаулармен көптеген жерлер, сондай-ақ түрлі ауылдар аталады: Кукурон (Ардеша), Кугурон (Жоғарғы Гаронна), Кукерон (Атлантикалық Пиренейлер). Ауылдың аты "Кук" деген индоевропалық түбірден шыққан, ол биік тау немесе дөңгелек төбеде орналасқан жерді білдіреді. Ауыл тарихында әртүрлі атаулар болған: 11 ғасырда кастро Кукуроне және кастро Кукуроу, 12 ғасырда Территорио Кукуронис, ал 16 ғасырдан бастап Кукурон деп аталған.

Тарих

Ортағасырлық ауылдың орны неолит дәуірінен бастап (Кастелас деген жерде) қоныстанған. Тарихқа дейінгі кезеңде ол Дюранс өзені бойында орналасқан Дексиват галлдарының аумағында болды, мұны Конк қабірлері көрсетеді. Ауылдың оңтүстігіндегі жазықтағы орын Галло-рим дәуіріне жатады: онда құнарлы жерлерді пайдаланып, бірнеше зираттар мен мавзолейлермен бірге виллалар салынды. Мавзолейлердің ішіндегі Pourrières мавзолеі б.з. дейінгі 1 ғасырға жатады. Орта ғасырларда Рейлан-Валенс әулеті төбеде қамал (castrum) салды. Қазіргі ауыл 11 ғасырдан бұрын пайда болған және 1024 жылы алғаш рет "castrum cucurone" деген атпен тарихта қалды. Қамал бірнеше сеньорлардың (иелердің) қолынан өтті: 12 ғасырда Сабрандар, содан кейін Кастильон және Орайсон бірлесіп биледі, ал 18 ғасырдың соңында Ла-Тур-д’Айгден келген Бруни әулеті иелігіне көшті. Осы уақытта "консулдық" құрылды, ауылды жергілікті соттар мен төменгі соттарды бақылайтын "консулдар" басқарды. Кейінгі орта ғасырларда Кукурон қаласында еврей қауымы болды, олар 1501 жылы ресми түрде қуылды. Сондай-ақ, 15 ғасырдың соңында Люберонды қайта қоныстандырғаннан кейін вальдостар да осы қалаға қоныстанды. 1534 жылы Экс-ан-Прованс архиепископы Кукурон тұрғындарының арасындағы он "еретикті" өлім жазасына кесті. Алайда, Францияның дін соғысы кезінде Кукурон айналасындағы ауылдардан өзгеше, көбінесе католик дінін ұстанды. 1720 жылы 1-де Марсельден келген оба эпидемиясы қалаға ауыр соққы берді.

Демография

XIV ғасырдың басында ауылда шамамен 1000 тұрғын болса, 1720 жылғы Марсельдегі Ұлы оба алдында саны 2000-ға жуық адамды құрады. Бірақ, оба салдарынан болған өлім-жітім 18-ғасырда халықтың күрт азаюына себеп болды, ал 19-ғасырда ауылдан көшіп кету бұл азаюды одан әрі күшейтті. Ауыл тұрғындары кукуроннаистар деп аталады.

Экономика

Ауылда көптеген саудагерлер бар: бакалея дүкені, темекі дүкені, екі нан пісіру орталығы және ет дүкені, дәріхана, мейрамханалар, барлар және қонақ үй. 2005 жылдың қаңтарынан бері ADSL (кеңжолақты интернет) бар.

Ауыл шаруашылығы

Ауыл жерінде кездесетін жүзім өсіру (шарап егісі) және көкөніс дақылдары (әсіресе, аспаржа) Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін пайда болған. Ауылда бірнеше кооперативтер бар: бірі - вишня джеміне арналған, бидай және басқа дәнді дақылдарды өндіретін ауыл шаруашылығы кооперативі, жүзім шаруашылығы кооперативі және екі зәйтүн майы зауыты қарашаның ортасында зәйтүн өсірушілерге есіктерін ашады. Ауыл Côtes du Luberon AOC шараптарын шығарады. AOC – бұл Appellation d'origine contrôlée (бақыланатын атау тегі). AOC емес шараптар, бекітілгеннен кейін, vin de pays d'Aigues деп таңбалануы мүмкін. Айналасындағы аймақтар сияқты, Кукуронда да зәйтүн өсіру кеңейіп келеді.

Туризм

Люберонның барлық муниципалитеттері сияқты, туризм жергілікті экономикада тікелей немесе жанама түрде маңызды рөл атқарады. Люберонға үш түрлі туризмнің басты бағыттары бар. Біріншіден, мәдени туризм, ол төбедегі ауылдардың мұрасы мен фестивальдарға негізделген. Екіншіден, демалыс туризмі, оның арқасында қонақ үйлер (төсек және таңғы ас), қонақүйлер және жалдауға берілетін үйлердің көптеп ашылуына, сондай-ақ бассейндер мен провансальдық базарлардың дамуына мүмкіндік болды. Соңғысы – жаяу серуендеу туризмі, ол Люберон және айналасындағы аумақтың жаяу жолдары мен қорғалатын табиғи аймақтарынан пайдаланады.

Білім

Ауылда мемлекеттік бастауыш мектеп бар, оқушылар одан кейін Каденеттегі «Люберон» төменгі орта мектебіне, сосын Пертуидегі «Вал-де-Дюранс» лицейіне (жалпы білім беру) немесе Кавайондағы «Александр Дюма» колледжіне немесе Л’Иль-сюр-ла-Соргтағы «Альфонс Бенуа» колледжіне (кәсіби білім беру) жіберіледі.

Халықтық сөз

Оңтүстік Франциядағы тілде "Cucuron les Olivettes" деген сөз шалқары, қызығушылық тудырмайтын немесе тіпті жоқ жерді білдіреді.

Ауылға байланысты елеулі тұлғалар

Жан Жозеф Мариус Диолуфет (1771–1840), Прованс ақыны, Кукуронда қайтыс болды.