Кіріспе
Малды қозғалыс кезінде бағыттауға арналған құрал. Түйме – дәстүрлі шаруашылық құралы, көбінесе жұмыстық мал, әсіресе өгіздерді, тың немесе арба тартатын кезде қоздыру немесе бағыттау үшін қолданылады; сондай-ақ малды жинау үшін де пайдаланылады. Бұл ұзын таяқ, ұшы сүйір болып келеді, оны мал жетек деп те атайды. Бұл сөз орта ағылшын тілінен келген "gode", ал одан бұрынғы көне ағылшын тілінен "gād" сөзінен шыққан. Софоклдің "Эдип патшасы" трагедиясында Эдиптің әкесі Лай, жол тоғысында кездейсоқ ұлымен кездескенде, оны түймемен өлтіруге тырысады.
The goad is a traditional farming implement, used to spur or guide livestock, usually oxen, which are pulling a plough or a cart; used also to round up cattle. It is a type of long stick with a pointed end, also known as the cattle prod. The word is from Middle English gode, from Old English gād. In Sophocles's Oedipus Rex, Oedipus's father Laius tried to kill his son with a goad when they accidentally met at a crossroads.
Діни мәні
Әр түрлі бейнелер иконографиялық тәсілдер ретінде қолданылады, мысалы, Ганешаның қолындағы «пілдің шұңқыры» немесе «анкуша» (санскрит) сияқты. Киелі кітапта, Жарғылар 3:31 бойынша, Анат ұлы Шамғар алты жүз филистиндін өгіздің шұңқырымен өлтіргені айтылады. Тишлер мен Мак-Хенри (2006: 251 б.) «шұңқыр» туралы Киелі кітаптағы оқиғаны талқылағанда былай дейді:
Бастапқыда, Израильдің өз металлургия өнеркәсібі болмаған кезде, шаруалар шұңқырларын, сондай-ақ басқа металл құралдарын – тырмаларды, кетмендерді, саймандар мен балталарды кескенде филистиндерге тәуелді болуға мәжбүр болды (1 Самуил 13:20). Қарсы келетін немесе жалқау жаратылысты итеру бейнесі осыны өткір ынталандыру үшін пайдалы метафора етті, мысалы, ар-ұжданның тынышсыздығы, жұбайдың талап етуі немесе «ақылдылардың сөздері», олар адам санасында «берік қадалған шегелер» (Нақыл сөздер 12:11-12) сияқты. Әулие Павел, патша Агриппа алдындағы өз өзгеру тарихын баяндап, ол естіген дауысты айтты: «Саул, Саул! Сендерге қарсы күресу қиын». Елшілердің істері кітабындағы оның өзгеруі туралы кейбір нұсқалар да осы сөздерді қолданады. Латын әліпбиінде L әрпі семиттердің иілген таяғы немесе шұңқырынан шыққан, ол осыны білдірген. Бұл бастапқыда египеттік иероглифтерге негізделген болуы мүмкін, оны семиттер әліпбилік мақсаттар үшін бейімдеген. Поллак (2004: 146 б.), «Ламед, 22-жол» – Гевурадан Тиферетке дейінгі жолды, эзотерикалық Каббаланың жолдарындағы әділеттілікті талқылағанда былай дейді:
Енді біз тараптарды ауыстырып, Гевураның күшін орталыққа әкелеміз. Ламед «шұңқырды» білдіреді, әсіресе өгіздің шұңқырын, егер біз Гевураның күшін қолданып, сол Алеф өгізін, үнсіз әріпті, өмір ағашының жүрегінде нақтырақ физикалық өмірге итеру үшін қолдансақ. Ламед еврей тілінде «оқу» және «оқыту» сөздерін бастайды, сондықтан Каббаланың ең маңызды ісі – зерттеуді қамтиды. Каббала ешқашан таза сезімнің жолы болған емес, бізді жоғары санаға жетелеу үшін әрқашан зерттеуді пайдаланған. Еврей алфавитіндегі жалғыз әріп – Ламед, ол барлық басқа әріптерден биік. Оқу арқылы біз өзімізді қалыпты санадан жоғары көтереміз.
In the early days, before Israel had its own metal industries, farmers had to rely on the Philistines to sharpen their goads, as well as other metal tools, the plowshares and mattocks, forks, and axes (1 Sam. 13:20). The image of prodding the reluctant or lazy creature made this a useful metaphor for sharp urging, such as the prick of conscience, the nagging of a mate, or the "words of the wise," which are "firmly embedded nails" in human minds (Ecclesiastes 12:11 12). Saint Paul, recounting the story of his conversion before King Agrippa, told of a voice he heard saying ‘Saul, Saul, why are you persecuting Me? It is hard for you to kick against the goads.’ Some versions of the actual account of his conversion earlier in the Acts of the Apostles also use the same phrase. In the Latin alphabet, the letter L is derived from the Semitic crook or goad which stood for This may originally have been based on an Egyptian hieroglyph that was adapted by Semites for alphabetic purposes. Pollack (2004: p. 146), in discussing 'Lamed, Path 22' the path from Gevurah to Tiferet, Justice, in the pathworking of the esoteric Kabbalah, states:
We switch sides now and bring the power of Gevurah to the center. Lamed means 'goad' and in particular an ox goad, as if we use the power of Gevurah to goad that Aleph ox, the silent letter, into a more tangible physical existence in the heart of the tree [of life]. Lamed begins the Hebrew words for both "learn" and "teach," and so encompasses the most Kabbalist of activities, study. Kabbalah has never been a path of pure sensation, but always has used study to goad us into higher consciousness. Lamed, alone of the Hebrew alphabet, reaches above the height of all the other letters. Through learning we extend ourselves above ordinary awareness.