Кіріспе

Солтүстік Ирландия Конституциясы туралы 1973 жылғы Заң (c. 36) – Ұлыбритания Парламентінің 1973 жылғы 18 шілдеде патшалық келісімін алған актісі. Бұл заңмен Солтүстік Ирландияның тоқтатылған Парламенті мен губернатор лауазымы жойылды және Саннингдейл келісімі негізінде құрылған жаңа Солтүстік Ирландия Ассамблеясы сайлаған атқарушы органдардан тұратын, өкілеттік беру негізіндегі әкімшілік құрылды; Ассамблея осыған дейін, екі ай бұрын қабылданған Солтүстік Ирландия Ассамблеясы туралы 1973 жылғы Заңмен құрылған болатын.

Дискриминацияны болдырмау үшін жасалған әрекеттер

Заңның ІІІ бөлімі "діни сенім немесе саяси пікір негізінде" кемсітушілік мәселесін қарастырды. Солтүстік Ирландия Парламентінің қолданыстағы кез келген заңы, жаңа Ассамблея қабылдауы тиіс кез келген қаулы және кез келген екіншілік заңнама, егер ол жеке адамды немесе "адамдар тобын" олардың діни немесе саяси сенімдеріне байланысты кемсітсе, күшін жойды деп жарияланды. Сондай-ақ, атқарушы орган немесе мемлекеттік орган үшін біреуді осы негіздермен "кемсітуге, немесе оған көмектесуге, ынталандыруға немесе жетелеуге" тыйым салынды. Кемсітушілік – "бір адамды немесе [адамдар] тобын, сол кездегі Солтүстік Ирландияда қолданыстағы заң бойынша басқа адамдарға қарағанда нашаррақ жағдайға салу" деп анықталды. Адам құқықтары жөніндегі тұрақты кеңесші комиссия (АҚК) да құрылды.

Парламентін жою және т.б.

Солтүстік Ирландия Парламенті, 1972 жылғы 30 наурызда Солтүстік Ирландия (уақытша шаралар) заңымен мерзімі белгісіз тоқтатылған, енді толығымен таратылды. Оның қызметкерлері жаңа ассамблеяға жұмысқа ауыстырылды. Солтүстік Ирландияның губернаторы лауазымы да жойылды. Парламент лауазымынан өзгеше, оның функциялары жаңа қызметке берілмеді, бірақ көбінесе Солтүстік Ирландияның мемлекеттік хатшысының өкілеттігіне енгізілді. Солтүстік Ирландияның Бас прокурорын тағайындау (немесе қызметтен босату) құқығы Солтүстік Ирландияның Бас прокурорына берілді (осы лауазым енді Англия мен Уэльстің Бас прокурорымен біріктірілді).

Децентрализация

Деволюция тек қана атқарушы (үкімет) құрылып, жиналыстың қолдауына ие болған және "қоғамның көп бөлігінде кеңінен қабылдануы мүмкін" болған жағдайда күшіне енеді. Заңда ерекше жағдайлар мен резервте сақталатын мәселелер тізілген; алғашқысы – жиналыстың заң шығару құқығы жоқ салалар, екіншісі – Солтүстік Ирландия мемлекеттік хатшысы қажет деп шешкенде жиналыстың құзырына беруге болатын салалар.