Кіріспе

Ұлттық сәулетшілерді тіркеу кеңестері (NCARB) – коммерциялық емес корпорация, құрамына 50 штаттың, Колумбия округінің, Гуамның, Солтүстік Мариан аралдарының, Пуэрто-Риконың және АҚШ Виргин аралдарының заңды түрде құрылған сәулетшілерді тіркеу кеңестері кіреді. Оның миссиясы – лицензиялау кеңестерімен ынтымақтаса жұмыс істеу арқылы сәулетшілердің лицензия алуы мен біліктілігін растауды жеңілдету, соның нәтижесінде халықтың денсаулығын, қауіпсіздігін және әл-ауқатын қорғау. NCARB өз мүшелік аймақтарына қабылдау үшін үлгілік заңдарды, үлгілік ережелерді және басқа да нұсқауларды ұсынады, бірақ әр аймақ өз заңдарын және тіркеу талаптарын дербес белгілейді. NCARB мүшелеріне қызмет көрсету мақсатында Архитектуралық тәжірибе бағдарламасын (AXP) және Архитекторды тіркеу емтиханын (ARE) әзірлейді, ұйымдастырады және қолдайды, сондай-ақ NCARB сертификаты арқылы аймақтар арасындағы өзара мойындауды жеңілдетеді.

Ұйым

NCARB-ді мүше тіркеу кеңестері маусым айындағы жылдық бизнес-мәжілісінде сайлайтын директорлар кеңесі басқарады. Оның алты лауазым иесі бар (басқарма төрағасы/кеңес төрағасы, бірінші вице-президент/сайланған президент, екінші вице-президент, қазынашы, хатшы және өткен президент) және сегіз директор (алты аймақтан әрқайсысынан біреу, кеңес атқарушы директоры және қоғамдық өкіл). Бұған қоса, Вашингтондағы бас кеңсеге бас атқарушы директор, бас операциялық директор және бас инновация және ақпарат директорлары жетекшілік етеді. Вашингтон қаласында 100-ден астам адам қызмет етеді.

Қызметтер

АҚШ-тың әрбір әкімшілік бірлігі жеке тұлғаларға сәулетшілік лицензия береді. Лицензия алу үшін көптеген әкімшілік бірліктерде үш маңызды талап бар: білім, тәжірибе және емтихан. NCARB лицензия алуға үміткерлер мен сәулетшілердің тізімін өз клиенттеріне және мүше тіркеу кеңестеріне қызмет ету мақсатында сақтайды. Сонымен қатар, NCARB әкімшілік бірліктердің тәжірибе және емтихан талаптарын орындау үшін көбінесе қажет болатын бағдарламаларды әзірлейді және басқарады. NCARB сондай-ақ әкімшілік бірліктер арасындағы өзара лицензиялауды жеңілдетеді және халықаралық келісімдерді келіссөздер жүргізу кезінде мүше кеңестерінің атынан әрекет етеді.

Білім

АҚШ-тың көптеген штаттары Ұлттық сәулет аккредиттеу кеңесі (NAAB) аккредиттеген бағдарламадан кәсіби білім беру деңгейін талап етеді. NCARB өзінің мүше кеңестеріне ұсыным ретінде NCARB білім беру стандартын жариялайды, бірақ талаптар штаттар арасында әртүрлі болуы мүмкін. NAAB аккредиттеген бағдарламадан білімі жоқтар NCARB сертификатын алуға ниеттенсе, NAAB-ның сәулетшілердің білімін бағалау қызметі (EESA) арқылы өз білімін бағалатуға құқылы. Білім беру талаптары туралы толық ақпаратты NCARB білім беру нұсқаулықтарында табуға болады.

Архитектуралық тәжірибе бағдарламасы

АҚШ-тың барлық штаттары NCARB-дің Архитектуралық тәжірибе бағдарламасын (AXP) аяқтауды тәжірибе талаптарын орындауға көмектесетін құрал ретінде қабылдайды. AXP – архитектура саласында лицензия алуға ниеттенгендердің тәуелсіз архитектуралық практиканы жүзеге асыру үшін қажетті білім мен дағдыларды меңгеруін қамтамасыз ету мақсатында жасалған жан-жақты оқу бағдарламасы.

Сәулетшілікті тіркеу емтиханы

Архитекторларды тіркеу емтиханы (ARE) АҚШ-тың барлық штаттары мен 11 канадалық провинциясының лицензия алу талаптарын орындау үшін міндетті болып табылады. Бұл компьютерлік емтихан үміткерлердің білімін, дағдыларын және тәуелсіз түрде архитектуралық қызметтерді ұсыну қабілетін бағалайды.

NCARB жазбасы

NCARB тізімі – білім беру және тәжірибе туралы толық, расталған мәліметтер жиынтығы. Ол емтиханға қатысу, тіркеу және сертификаттау үшін талапкердің біліктілігін анықтау үшін қолданылады. Архитектуралық тәжірибе бағдарламасына (AXP) қатысу, Архитекторді тіркеу емтиханына (ARE) түсу немесе NCARB сертификатын алу үшін лицензия алуға үміткердің NCARB тізімі болуы міндетті.

NCARB сертификаты

NCARB сертификаты 55 NCARB мүше мемлекеттік кеңестер арасында өзара тіркелуді жеңілдетеді және Австралия, Канада, Мексика және Жаңа Зеландия сияқты басқа елдерде тіркелуге өтініш беруді қолдайды. Сертификат беру адамға белгілі бір мемлекеттік аумақта сәулетші ретінде жұмыс істеуге құқық бермесе де, ол халықтың денсаулығын, қауіпсіздігін және игілігін қорғауға жауапты тіркеу кеңестері белгілеген ең жоғары кәсіби стандарттарға сәйкес келетінін көрсетеді. NCARB сертификатының стандартты талаптары: NAAB немесе CACB аккредиттеуінен өткен бағдарламадан алынған кәсіби диплом. Егер білім шетелде алынса, онда шетелдегі білімі Архитектураны аккредиттеу жөніндегі Ұлттық кеңес арқылы, Архитекторлардың білім беруін бағалау қызметі (EESA) арқылы бағалануы керек. Архитектуралық тәжірибе бағдарламасының (AXP) оқу талаптарын толық орындау. Архитекторларды тіркеу емтиханының (ARE) барлық бөлімдерін сәтті тапсыру. АҚШ-тың тіркеу кеңестерінің бірінен тәжірибе жүргізуге лицензия алу. NCARB сертификатын алудың екі балама жолы бар: Білім беру баламасы және Шетелдік сәулетшінің сертификатталу жолы. Осы балама жолдардың бірі арқылы алынған NCARB сертификаты барлық мемлекеттік аумақтарда қабылданбайды. Осы бағдарламалардың бірі арқылы NCARB сертификатын алуға қызығушылық танытқан сәулетшілер, сертификатталуға кіріспес бұрын лицензия алуды жоспарлаған мемлекеттік аумақтың талаптарына сәйкес келетінін тексеруі керек.

Шетелдік сәулетші сертификаттаудан өту жолы

Кең тәжірибелі шетелдік сәулетші (BEFA) бағдарламасы тоқтатылды және енді шетелдік сәулетшілерге NCARB сертификатына қол жеткізу жолы ретінде қолданылмайды. АҚШ немесе Канададан басқа елде тіркелген және жақсы жағдайдағы шетелдік сәулетшілер NCARB сертификатын Шетелдік сәулетшілердің сертификаттау жолы арқылы алуға болады. Бағдарламаның келесі талаптары бар:

Білім: Шетелде сәулет өнерін жүзеге асыруға тіркеуге/куәлік алуға мүмкіндік беретін архитектура бағдарламасы бойынша мойындалған диплом немесе білім беру туралы құжат болуы керек. Біліміңізді растау үшін, Транскрипт сұраныш нысанын жүктеу қажет, 1–12 тармақтарын толтырып, оқу орнына тапсыру керек. Барлық транскрипттер тікелей оқу орнынан келуі тиіс.

Шетелдік тіркеу: Сәулет өнерін жүзеге асыру бойынша тәртіптік шаралардың ресми тіркелмесі бар шетелде сәулет өнерін жүзеге асыруға белсенді тіркеу/лицензия болуы керек. Шетелдік тіркеуді растау үшін, Кредиттерді растау нысанын жүктеу қажет, А бөлімін толтыру керек, ал аккредиттеу органы В бөлімін толтырып, аяқталған нысаны NCARB-ге жіберуі керек. Егер елде тәртіптік шаралар қабылдау үшін реттеуші орган немесе жүйе болмаса, шетелде білім алған үміткерлер үшін лицензиялау жолын ұстану қажет.

Тәжірибе: AXP-ны аяқтау. Кейбір шетелдік тәжірибе (1860 сағатқа дейін) AXP талабына есептелуі мүмкін, бірақ AXP-ны АҚШ-тан тыс жерде тек АҚШ немесе Канадада лицензияланған сәулетшінің басшылығымен жұмыс істегенде ғана аяқтауға болады. Егер осы жолмен жүрсе, AXP-ның бес жылдық есеп беру талабы қолданылмайды. AXP туралы көбірек біліңіз.

Тексеру: ARE-ді тапсыру. NCARB транскрипт пен шетелдік куәлікті растағаннан кейін және сертификаттауға өтініш ақысын төлегеннен кейін ARE бөлімдерін жоспарлауға болады. Осы талаптарды құжаттағаннан кейін NCARB өтініш берушінің жазбасын бағалайды және сертификат береді.

Қосымша білім беру

NCARB өздігінен оқу курстарының "Монография" сериясы арқылы сәулетшілерге өз біліктіліктері мен білімдерін жаңартуға көмектеседі. NCARB монографиясы және мини-монографиялар сериясының мақсаты – тәжірибелі сәулетшілерді қызықтыратын қазіргі және болашақтағы маңызды тақырыптарды зерттейтін, сапалы, экономикалық тұрғыдан тиімді және қолжетімді білім беру ресурсын ұсыну. Бұл серияда тұрақты жобалаудан бастап ғимараттардың өрт қауіпсіздігіне дейін, кәсіби этикадан және ғимаратты пайдаланудан кейінгі бағалауға дейін әртүрлі мәселелер қарастырылады. Барлық оқу бірліктері Америка Сәулетшілер Институтының (AIA) оқу бірліктері болып табылады, және көпшілігі Денсаулық, қауіпсіздік және әл-ауқат (HSW) немесе Тұрақты жобалау (SD) бірліктері ретінде саналады.

Халықаралық тәжірибе

NCARB АҚШ, Австралия, Канада, Мексика және Жаңа Зеландиядағы сәулетшілердің өзара тіркелуін қамтамасыз етті және басқа елдермен де осы мәселе бойынша келіссөздер жүргізуде. NCARB АҚШ-та Азия-Тынық мұхиты экономикалық ынтымақтастығы архитекторлары бағдарламасын да басқарады.