Кіріспе

2004 жылғы "Escape from Woomera" видео ойыны – Австралияда міндетті түрде ұсталған пана іздеушілерге қатысты қатыгездікті, сондай-ақ Австралия үкіметінің ұстау орталықтарында ақпаратты жасыруға жасаған әрекетін сынау мақсатымен жасалған аяқталмаған приключенческая видео ойын. Ойын барысында ойыншы Ирандық пана іздеуші Мустафаның рөлін ойнайды, ол Вумера иммиграциялық қабылдау және өңдеу орталығында ұсталып тұр. Мустафаның пана сұрауы қабылданбады, және ол Иранға қайтарылған жағдайда Иран үкіметі тарапынан өлтірілуі мүмкін деген қорқынышпен Вумерадан қашуға тырысады. Мустафа Вумераны зерттеп, орталықтағы басқа адамдармен сөйлесіп, қашу жоспарын жасап, іске асыруы керек. Ойын 2003 және 2004 жылдары австралиялық видео ойын индустриясының мамандары мен тергеуші журналист тобы Half-Life GoldSrc ойын қозғалтқышын пайдалана отырып жасады. Ойынды жасау үшін әзірлеушілер Австралия Кеңесінен 25 000 АУ$ грант алды, бұл жобаны ұлттық назарға іліктірді, бірақ идея көбінесе теріс қабылдауға ие болды. Австралия Кеңесінің ойынды қаржыландыру туралы шешімі иммиграция министрі Филип Рудок пен Австралия Адам Құқықтары Комиссиясының төрағасы доктор Сев Оздовскинің наразылығын тудырды. Қосымша қаржы болмағандықтан, толыққанды ойын жасалмады, ал ойналатын прототипі тегін түрде онлайн режимінде қолжетімді болды.

Сюжет

"Вумерадан қашу" ойыны үш мәтін экранымен басталады, олар ойынның түсіндірмесін береді. Ойыншы Мұстафа рөлін ойнайды, ол ата-анасы Иранның құпия полициясымен өлтірілгеннен кейін Австралияға жеткізу үшін контрабандистерге ақша төлейді. Оны тасымалдаған кеме Эшмор рифінде құлағаннан кейін Мұстафа Вумера иммиграциялық қабылдау және өңдеу орталығына жеткізілді, онда оған "RAR 124" идентификациялық нөмірі берілді. Үш айдан кейін Мұстафаға оның пана сұрауы қабылданбағаны және Иранға қайтарылатыны туралы хабарланды. Қайтып келгенде өзін азаптап өлтіретініне сенген Мұстафа Вумерадан қашуға шешім қабылдады. Ойын толыққанды аяқталмағандықтан, ойналатын бөлігінің өте шағын ғана бөлігі бар. Ойналатын сегментте Мұстафа басқа тұтқындармен әңгімелесіп, тағы бір тұтқынның қашуды жоспарлап отырғанын, бірақ оған қашу үшін бір жұп қысқыш қажет екенін біледі. Мұстафа қысқыштарға қол жеткізу үшін жұмыс тобына қосылуы керек, оларды іздеу кезінде табылмайтындай етіп қоқыс жәшігіне жасырып, түнде оларды қайта табуы керек (бұл үшін Мұстафа қоқыс жәшіктері сақталатын жерді ашудың жолын табуы керек) және оларды басқа тұтқынға жеткізуі керек. Ойналатын бөлім Мұстафа қысқыштарды тапсырғанда аяқталады. Ойналатын бөлімдегі басқа да өзара әрекеттесулерге күзетшінің Құранның бір данасын жерге тастағанына шағымданған тұтқынмен әңгімелесу кіреді, ол бұрынғы қашу әрекетінен қалған жартылай салынған туннельдің бар екенін айтады. Ойында Мұстафаның үмітін көрсететін шкала бар. Ол қашу мақсатына жетелейтін тапсырмаларды орындаған сайын шкала артады. Басқа тұтқындардың әңгімелерін тыңдау (кейде басқа ақпаратқа немесе тапсырмаларға қол жеткізу үшін қажет) Мұстафаның үмітін азайтады. Егер ол күзетшілермен ереже бұзғаны үшін ұсталса, Мұстафа жеке камераға қамалады, бұл да үмітті азайтады. Егер үміт шкаласы бітіп қалса, Мұстафа қашуға талпыну мүмкіндігінен айырылады және депортацияланады.

Даму

Австралияда пана іздеушілерге арналған бейне ойын идеясы 2001 жылғы «Тампа» оқиғасынан кейін Катарина Нилге келді, ол кезде Atari-дің Мельбурн студиясындағы әзірлеуші болған. Нил ойынды жасау үшін команда құрып, жобаға бастапқы қаржыны тартуға бір жарым жыл жұмсады. Ойын сонымен қатар Австралия үкіметінің медиаға тұтқындау орындарына қол жеткізуді және олар туралы хабарлауды шектеу әрекеттеріне қарсы наразылық білдіру болды. «Вумерадан қашу» ойынының бастапқы жоспарында ойнауға болатын бірнеше пана іздеушілер болды, әрқайсысының Австралияда пана іздеуге келгені туралы әртүрлі тарихы бар. Ойын ойыншыларға «бюрократиямен күресіп, күнделікті тіршілік көруге тырысуға» мүмкіндік беретін бірнеше қашу жолын ұсынатын еді. Алғашқы жоспар бойынша, ойыншылар заңгерлер мен белсенділердің көмегімен заң жолымен қашуға тырысуға немесе қоршауларды асып түсуге немесе туннель қазуға тырысуға болатын. Даму тобы медиаға кіруге рұқсат берілмегеніне қарамастан, Вумера орталығын мүмкіндігінше шынайы бейнелеуге тырысты. Команда бұрынғы тұтқындармен және белсенділермен сұхбаттасып, қолда бар баспасөз хабарларын және Иммиграция департаментінің бір қызметкерінен алынған орталықтың жоспарын пайдаланды. «Half Life» бейне ойынының модификациясы ретінде жасалған ойналатын демо ойынның веб-сайтында жүктеуге қолжетімді болды.

Қабылдау

Австралия Кеңесінің "Вумерадан қашу" ойынын қаржыландыру туралы шешімі жақсы қабылданылмады. Ойын тіпті даму басталғанға дейін-ақ ауыр сынға ұшырады. Австралия Кеңесінің Жаңа медиа өнерлер кеңесінің төрағасы Майкл Снелинг, даму үшін қаржыны берген бөлімше, "Вумерадан қашу" ойынын қаржыландыру шешімін қорғай отырып, ойынның мақсаты қылмысты насихаттау емес екенін мәлімдеді. Ол команданың қаржыландыруға берген өтінішін күшті әрі Жаңа медиа өнерлер кеңесінің салааралық медианы дамыту мақсатына сай деп сипаттады. 2010 жылдары "Вумерадан қашу" ойынына деген көзқарас едәуір оңайып кетті. 2013 жылы Австралия хабар тарату корпорациясы оны "саяси мазмұндағы алғашқы және әлі де маңызды бейнеойындардың бірі" деп атады.