Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс композиторы және жазушысы (1752–1814)
German composer and writer (1752–1814)
Иоганн Фридрих Райхардт (25 қараша 1752 – 27 маусым 1814) – неміс композиторы, жазушы және музыка сыншысы.
Johann Friedrich Reichardt (25 November 1752 – 27 June 1814) was a German composer, writer and music critic.
Ерте өмір
Рейхардт Шығыс Пруссияның Кенигсберг қаласында лютнист және қала музыканты Иоганн Рейхардттың (1720–1780) отбасында дүниеге келді. Иоганн Фридрих бала кезінен скрипка, клавишті аспаптар мен лютняда музыкалық білім ала бастады. Рейхардттың әкесі Тимофей Белоградскийдің шәкірті болған, ал ол өз кезегінде Сильвий Леопольд Вайстың шәкірті болған. Рейхардт он жасқа толғанда, әкесі ол әншілік еткен хорды, "Wunderknaben" атты хорды, Шығыс Пруссияда концерттік турнеге алып шықты. Имманюэль Канттың ынталандыруымен Рейхардт кейіннен туған қаласында және 1769 жылдан 1771 жылға дейін Лейпцигте құқықтану және философияны оқыды. 1771 жылы ол "Дауыл мен құштарлық" (Sturm und Drang) турнесіне виртуоз ретінде қатысып, мемлекеттік қызметтен қашып құтылды. 1774 жылы Кенигсбергке оралып, Рагнитте Камер-секретарь (Камерлік хатшы) қызметін атқарды. Рейхардт өзінің "Le feste galanti" операсын Фридрих II-ге үлгі ретінде жібергеннен кейін, корольдік Пруссия сарайының Капельмейстері лауазымына тағайындалды, бұл лауазымға бұрын Карл Генрих Граун ие болған. Екі жылдан кейін ол жұмысынан кетіп, әнші, пианист және Lied композиторы Джулиана Бендаға, Франтишек Бенданың қызына үйленді. Олардың ұрпақтарынан бір қызы, Луиза Рейхардт (1779 жылдың 11 сәуірінде, Берлин – 1826 жылдың 17 қарашасында, Гамбург), белгілі композитор және әнші болды, сондай-ақ бір ұлы, Вильгельм (1777–1782) дүниеге келді.
Reichardt was born in Königsberg, East Prussia, to lutenist and Stadtmusiker Johann Reichardt (1720–1780). Johann Friedrich began his musical training, in violin, keyboard, and lute, as a child. Reichard's father was a student of Timofey Belogradsky, who in turn was a student of Sylvius Leopold Weiss. When Reichardt was ten years old, his father took the choir in which he sang, the "Wunderknaben", on a concert tour in East Prussia. After being encouraged by Immanuel Kant, Reichardt later studied Jurisprudence and Philosophy in his hometown and in Leipzig from 1769 to 1771. In 1771, he escaped civil service by embarking on a Sturm und Drang tour as a virtuoso. He returned to Königsberg in 1774 and became the Kammersekretär (Chamber Secretary) in Ragnit. After Reichardt sent his opera Le feste galanti as a sample piece to Friedrich II, he was appointed to the position of the Royal Prussian Court Kapellmeister, a position previously held by Carl Heinrich Graun. Two years later, he already withdrew from the job and married the singer, pianist and Lieder composer Juliane Benda, a daughter of Frantisek Benda. Of their progeny was one daughter, Louise Reichardt (11 April 1779, Berlin – 17 November 1826, Hamburg), who became a noted composer and singer, and a son, Wilhelm (1777–1782).
Кейінгі мансап
1783 жылы Италияға алғашқы сапарынан оралғанда Райхардт Венада тоқтады, онда ол император Иосиф II, Вольфганг Амадей Моцарт және Кристоф Виллибальд Глюкпен кездесті. Франция мен Англияға жасаған келесі музыкалық сапарлары күткен табысқа жеткізбеді, сондықтан ол негізінен Берлинге оралды. 1786 жылы ол Иоганн Вольфганг фон Гёте, Иоганн Готфрид Хердер, Фридрих Шиллер және Иоганн Георг Хаманмен жақын достық қарым-қатынас орнатты. Оның жазбаларының шағын жинағы оның отбасында, әсіресе Дагмар Райхардт (* 1961) қолында сақталған. 1789 жылы Аугсбургке сапары барысында ол композиторлар Наннетт Штрейхер мен Анна фон Шаденмен танысты. Парижде жаңа мүмкіндіктерді табуға жасаған келесі әрекеттері сәтсіз аяқталды, бірақ ол революциялық идеяларға ынталы болды. 1792 жылы «Жақын хаттар» (Vertrauten Briefe) жарық көргеннен кейін, француз революциясына деген симпатиясы үшін 1794 жылы ол патша сарайының капельмейстері лауазымынан жалақысыз босатылды. Ол алдымен Гамбургте тұрып, «Франция» журналын шығарды, бірақ 1794 жылдан бастап Галле қаласының жанындағы Гибихенштейнде қоныстанды. 1796 жылы революцияны қолдағандығы үшін кешіріліп, Галледегі тұз кенішінің директоры болып тағайындалды. Ол содан бері Берлинге жиі барып, өзінің шығармаларының тұңғыш көрсетілімдерін өткізді. 1802 жылы Парижге жасаған келесі сапары француз және француз саясатына деген қызығушылығын едәуір азайтты: ол Наполеонның қарсыласына айналды. Төрт жылдан кейін француз әскерлері оның мүлігін тонағанда, ол Данцигке қашып, онда патриот және бостандық күрескері ретінде белсенділік танытты. Наполеонның ағасы Жером, Қассельде орналасқан, Райхардтқа оралуға рұқсат берді және оны 1807 жылы театр директоры етіп тағайындады. Бұл лауазымда тек тоғыз ай тұрды. 1809 жылдың қараша айында ол сәттілік іздеп Венаға сапар шекті. Хайдн, Моцарт және Бетховеннің музыкасын тыңдағаннан кейін, ол Вена классицизміне бейімделді, бірақ бұл кеш болды. Дегенмен ол көп ұзамай Гибихенштейне оралды, онда асқазан ауруынан жалғыз дүние салды. Оның сахналық туындылары оның өлімінен кейін тез ұмытылды, бірақ оның строфикалық Lied және «халық стиліндегі» балладалары 19 ғасырдан асып, Wandervogel қозғалысының көмегімен кең танымал болды.
On the return from his first trip to Italy in 1783, Reichardt stopped in Vienna, where he met Kaiser Joseph II, Wolfgang Amadeus Mozart and Christoph Willibald Gluck. Further musical trips to France and England did not produce anticipated success; he therefore returned reluctantly to Berlin. In 1786, he developed close friendships with Johann Wolfgang von Goethe, Johann Gottfried Herder, Friedrich Schiller and Johann Georg Hamann. A small collection of his writings is in the hands of his family, specifically, Dagmar Reichardt (* 1961). During a visit to Augsburg in 1789, he met the composers Nannette Streicher and Anna von Schaden. Further attempts to gain new ground in Paris failed, yet he had become zealous with revolutionary ideas. After the appearance of his Vertrauten Briefe (Intimate Letters) in 1792, he was released in 1794 without pay from his position as Court Kapellmeister for being sympathetic to the French Revolution. He lived first in Hamburg, where he released the journal Frankreich, but from 1794, he lived in Giebichenstein near Halle. In 1796, he was pardoned for his support of the revolution and appointed to the post of the director of the saline (salt mine) in Halle. From there, he often traveled to Berlin to lead the premieres of his compositions. Another trip to Paris in 1802 lessened his fascination for the French and French politics considerably: he became an opponent of Napoleon. Four years later, when his manor was plundered by French troops, he fled to Danzig where he was active as a patriot and freedom fighter. Napoleon's brother Jérôme, located in Kassel, allowed Reichardt to return and named him to Theater Director in 1807. This lasted only nine months. In November 1809, he traveled to Vienna looking for success. After experiencing the music of Haydn, Mozart and Beethoven, he became receptive to the Viennese Classic, although he was too late. However, he soon returned to Giebichenstein where he died alone, from a gastric illness. His stage works were quickly forgotten after his death but his strophic Lieder and Ballads im Volkston (in folk style) enjoyed considerable popularity beyond the 19th century, aided by the Wandervogel movement.
Шығармалары
Рейхардтың композитор ретіндегі беделінің көп бөлігі 125 ақынның өлеңдерін пайдаланған, шамамен 1500-ге жуық Lied-теріне (әндеріне) байланысты. Олардың ішінде ең маңыздысы – Гёте мәтіндеріне жасалған музыкалық қойылымдар, олардың кейбіреулері Шубертке таныс болған және оған әсер еткен. Ол Гётенің қолдауымен жетілдірген Singspiele жанрымен де белгілі. Ол сонымен қатар Гердердің өлеңдеріне 49 ән жазды. Музыкалық шығармаларынан бөлек, очеркші ретіндегі еңбектері де бүгінгі күнге дейін құндылығын жойған жоқ. "Des Knaben Wunderhorn" поэзия жинағының эпилогы Рейхардқа арналған. Бұл, оның мәтінді музыкаға қоятынына деген үміт болған сықтандырады. Дегенмен, Рейхардтан осындай музыкалық қойылым жасалмаған.
Much of Reichardt's reputation as a composer rests on his Lieder that number about 1,500, using texts by some 125 poets. Important among these are the settings of Goethe's texts, some of which were known to, and influenced, Schubert. He was also known by his Singspiele, a genre that he refined with Goethe's support. He also wrote 49 songs to Herder's texts. Aside from his music, his work as an essayist has maintained its value up to this day. The collection of poems Des Knaben Wunderhorn is, in the epilogue, dedicated to Reichardt. This was probably in the expectation that he would set the text to music. However, such a setting from Reichardt was never composed.
Сахналық жұмыстар
Иоганн Фридрих Райхардттың сахнаға қойылған туындыларының тізімін қараңыз.
See List of works for the stage by Johann Friedrich Reichardt.