Солтүстік Ирландия лоялистік қозғалысы "Тара" тарихы

Кіріспе

Ольстерлік лоялистік қозғалысы Тара – Солтүстік Ирландиядағы евангелистік протестантизмнің бір түрін ұстанған Ольстерлік лоялистік қозғалысы. Қатты ұстанымды және біршама эзотерикалық лоялизмді уағыздаған Тара 1960 жылдардың соңында белгілі бір ықпалға ие болды, бірақ оның басшысы Уильям Макгратқа қатысты жоғары деңгейдегі жыныстық зәбірлеу оқиғасынан кейін ықпалы төмендеді.

Шығу тегі

Тараның бастауы "The Cell" деп аталатын топта болды. Бұл көлеңкелі топты евангелист Уильям Макграт басқарды, оның құрамына жас ізбасарлары мен тәжірибелі оранжемендер кірді. Олар Макграттың Белфасттағы Малон жолындағы, 15 Веллингтон Парк мекенжайында миссиясы үшін жиналатын. Фрейзер Агню, Рой Гарланд және Клиффорд Смит сияқты жас жігіттер осы өсіп келе жатқан, бірақ көбінесе құпия сақталатын топқа қосылды. Бұл топ протестанттық тыңдарманға арналған, діни емес, саяси бағытталған сөздерден тұратын науқанды бастады, одақтастарды Теренс О'Ниллден бет бұрып, оның ең белсенді саяси қарсыласы, қатал Іан Пейслиге қолдау көрсетуге үндеді.

Даму

1966 жылдың қараша айында Макграт Ұяшықты Тара деп қайта құрды, бұл атау оның саяси-діни миссиясының ирландтық мұрасына деген сенімін көрсетеді. Бұл католиктерге қарсы күшті наразылық білдіру үшін құрылды. Топ британдық израильшілдікке қолдау көрсетті, себебі олар кейде Ольстер протестанттарының Израильдің жоғалған тайпасының ұрпақтары екенін мәлімдеді. Осы көзқарастардың нәтижесінде Макграт құрған Тараға қосылған Оранж ордені ложасы «Ирландияның мұрасы» деп аталды. Тара «Біз Ирландияны құтқару үшін, ал Британияны қайта жарату үшін Ольстерді ұстаймыз» деген ұранды қабылдады. Тара қозғалысы ретінде протестанттық Солтүстік Ирландияны құруға тырысты, онда заң мен тәртіп басты орында болады және Рим-католик шіркеуі заңсыз деп жарияланады. UVF басшылары бастапқыда өз мүшелерін Тараға қатысуға шақырды. 1969 жылға қарай Тара мүшелердің көптігіне ие болды, өйткені Макграттың Солтүстік Ирландиядағы апаттық сценарий туралы болжамы қиындықтардың басталуымен және UVF-тың бомбалау науқанымен орындалуы мүмкін сияқты көрінді, бұл науқанның Ирландия армиясының жұмысы екенін Макграт құпия түрде айтты. Тара көп ұзамай өздерінің тұрақты жиналатын орнын Белфаст оранжизмінің маңызды орталықтарының бірі – Клифтон-стрит Оранж залы ретінде белгіледі, бірақ Макграт Оранж ордені басшылығына ол бөлмелерді Тара жиналыстары үшін пайдаланып жатқанын ашық айтпады, керісінше, олардың жалпы жиналыстар үшін қажет екенін мәлімдеді. Гарланд жетекшінің орынбасары, Клиффорд Смит барлық басшылық қызметтерді атқарды, ал Фрэнк Миллар және протестанттық телеграф журналисі Дэвид Браун да жетекші рөлдерде болды, ал Дэви Пэйн де топпен төмен деңгейде байланыста болды. Бастапқыда Тара мен UVF тығыз байланыста жұмыс істесе де, бірнеше адам МакКлелландқа құпия гомосексуалды және педофильдік қатынастарды ұстанатын Макграттың UVF-пен байланысын ұйым мүшелері болған жас жігіттерді іздеу үшін пайдаланғанын айту үшін хабарласты. МакКлелланд Макгратпен кездесті, ол бұл айыптауларды қатаң түрде жоққа шығарды, бірақ қызу пікірталасқа соңғы нүкте қойылды, UVF пен Тара арасындағы қарым-қатынас тоқтатылды және МакКлелланд өзінің UVF мүшелерінің есімдері тіркелген Тараның кітабын өрттеді. Сол кезден бастап UVF өз еріктілеріне Тараға мүше болуға тыйым салды және Тараның жұмысын қиындатуға тырысты. Практикалық тұрғыдан алғанда, Тараға қатысқан бірнеше UVF мүшелері өздерінің жоғары тұрған басшыларына Тараның қару-жарағы немесе әскери білімі жоқ екенін хабарлады, ал Стив Брюстің айтуынша, «Тараның жауынгерлік риторикасы жақсы болғанмен, жауынгерлік қорғанысқа дайын екендігі туралы талаптары да бос естілді». Гарланд Тарадан бірден ажырасып, UVF-қа Макгратқа қатысты күдіктерінің дұрыс екенін растады. Екі топ арасында сөз соғысы басталды, Макграт пен Тара үнемі UVF журналының Combat беттерінде шабуылға ұшырады, ал Макграт UVF-ты коммунистік ұйым деп айыптайтын баспасөзге хат жазу науқанын бастады. Макграт босаңсыған қозғалысты күшейтуге тырысты Джон Маккигпен байланысу арқылы, ол еркін пресвитериан шіркеуінің мүшесі, Шанкилл қорғаныс қауымдастығының жетекші тұлғасы және Қызыл қол командосының негізін қалаушы, ол Макграттың ерлер мен балаларға деген жыныстық қызығушылығын бөлісті. Екі жігіт Макграт 1971 жылы өздерінің топтары үшін қару-жарақ саудасын талқылау үшін тұрған Кинкора ер балалар үйінде кездесті. Осы уақытта Макграт басқа бір әйгілі гомосексуалдық синдикаттық сер Нокс Каннингхэммен байланысқа шығып, одан Тара үшін қаржыны қамтамасыз етті. UVF, RHC және UDA-дан айырмашылығы, атыс немесе бомбалау әрекеттерінде белсенді емес топқа өмір беру үшін Макграт Нидерландыдағы қатал протестанттардан көптеген мылтықтар, автоматтар мен оқ-дәрілерді импорттады. 1976 жылы Тарастың «бригада штабының» мүшесі болған Куинс университетінің түлегі Нидерландыға үш рет сапар жасады, онда оның негізгі байланыстарының бірі – Иан Пейслидің еркін пресвитериан шіркеуі жетекші мүшесі болған христиан шіркеулерінің антиэкуменистік халықаралық кеңесінің Утрехттегі хатшысы болды. Бұл сапарлар кезінде Солтүстік Ирландияға қайтару үшін түрлі қару-жарақ, оқ-дәрілер мен пластикалық жарылғыш заттар сатып алынды. Олардың ішінде МГ 42 пулеметтері, МП 40 пулеметтері, М1 карабинелері, телескоптық нысаналары мен үнсіздетушілері бар .22 мылтықтары, Беретта автоматтары, Лугер пистолеттері, .303 мылтықтары, сапқыштар және шамамен 50,000 дана оқ-дәрі бар. Бұл қарулардың кем дегенде кейбіреулері апартеидтік Оңтүстік Африкадан шыққан. Тараның көптеген мүшелері Корольдік Ирландия констеблигінің резервистері болды және 9 мм Walther пистолеттері және Sterling пулеметтері сияқты стандартты полиция қаруларына қол жеткізе алды. Дроморға жақын жерде, графтық Даун, Тара мүшелері Sterling негізінде жасалған қолдан жасалған пулеметтерді құрастырды, олардың тегіс ұңғысы UDA жасағандарына қарағанда сенімдірек болды. 1981 жылдың маусымында Дромордан шыққан Тара мүшесі Вальтер Кротерс, детонаторларды, қару-жарақ бөліктерін және түрлі оқ-дәрілерді иеленгені үшін 600 фунт стерлинг айыппұл төлеп, Белфаст тәж сотынан босатылды. Сот барысында Кротерс өзінің арсеналын «апаттық жағдай» болған жағдайда қауіпсіздік күштерінің нұсқауымен пайдалану үшін үйінде құрастырғанын мәлімдеді. Төрағалық еткен судья Роберт Бабингтон: «Сіздің қатты, анық және адал сезіміңізді сезіндім және сіздің патриоттай әрекет етіп жатқаныңызды ойладым. Бірақ сіз осылай істегеніңіз толығымен дұрыс емес» деді. 1973 жылдың сәуір айында топ шығарған плакаттар Белфаста пайда болды, онда протестанттарды балаларын протестанттық дінде тәрбиелеуге, заңсыз ішімдік клубтарын тоқтатуға, өлім жазасын қайтаруға, «қайтарушылық рухын» басу үшін заңды билік органдарын пайдалануға, католик шіркеуін заңсыз ұйым деп жариялауға, протестанттардың қару-жарақ туралы білімі болуына және «өлімге дейін күресуге» дайын болуға шақырды, соңында:

In November 1966 McGrath reconstituted the Cell as Tara, choosing the name to reflect his belief in the Irish heritage of his politico religious mission. It was intended as an outlet for virulent anti Catholicism. The group endorsed British Israelism as it sometimes claimed that Ulster Protestants were descendants of the Lost tribe of Israel. An Orange Order lodge attached to Tara and founded by McGrath was named "Ireland's Heritage" as a consequence of these views. Tara adopted as its motto "we hold Ulster that Ireland might be saved and Britain reborn". As a movement Tara sought to establish a Protestant Northern Ireland in which law and order would be paramount and the Roman Catholic Church would be outlawed. The leaders of the UVF initially encouraged their members to also become involved in Tara. Tara enjoyed a rush of members around 1969 as McGrath's prophecy of a doomsday scenario in Northern Ireland looked like it might come true with the advent of the Troubles and a UVF bombing campaign, which McGrath suggested in a whispering campaign was the work of the Irish Army. Tara soon established their regular meeting place as Clifton Street Orange Hall, one of the most important centres of Belfast Orangeism, although McGrath did not openly tell the Orange Order leadership that he was using the rooms for Tara meetings, rather simply stating that he need them for generic meetings. A more formalised structure was adopted with Garland as deputy leader, Clifford Smyth as Intelligence Officer and leading roles for Frank Millar Jr and Protestant Telegraph journalist David Browne, whilst Davy Payne was also associate with the group, albeit at a lower level. Although initially Tara and the UVF co operated closely, a number of people contacted McClelland to tell him that McGrath, who secretly pursued homosexual and pederastic relationships, was using the link up with the UVF as a way to pick up young men who were members of the organisation. McClelland confronted McGrath who fiercely denied the allegations, but following a fiery argument the relationship between the UVF and Tara was ended and McClelland burnt the Tara ledger in which the names of his UVF men had been entered. From that point on the UVF proscribed Tara membership for its volunteers and sought to hamper the work of Tara. On a more practical level a number of UVF members who had become involved in Tara also informed their UVF superiors that Tara did not possess much in the way of weaponry or military know how and according to Steve Bruce "Tara had a good line in martial rhetoric but even its claims to be ready for martial defence rang hollow". Garland broke from Tara soon afterwards and confirmed to the UVF that their suspicions about McGrath had been correct. A war of words erupted between the two groups, with McGrath and Tara regularly attacked in the pages of UVF magazine Combat and McGrath undertaking a letter writing campaign to the press accusing the UVF of being a communist organisation. McGrath sought to boost the ailing movement by linking up with John McKeague, a member of the Free Presbyterian Church, leading figure in the Shankill Defence Association and founder of the Red Hand Commando who allegedly shared McGrath's sexual attraction to men and children. The pair met at the Kincora Boys' Home, where McGrath took up a position in 1971, to discuss trading weapons for their respective groups. Around this time McGrath also made contact with another leading homosexual unionist, Sir Knox Cunningham, and secured funding for Tara from him. In an attempt to inject some life into the group, which unlike the UVF, RHC and UDA was not active in shooting or bombing attacks, McGrath imported a quantity of rifles, machine guns and ammunition from hard line Protestants in the Netherlands with whom he had close links. In 1976 a Queen's University gradate who was a member of Taras's "brigade staff" made three trips to the Netherlands, where one of his main contacts was the Utrecht based secretary of the anti Ecumenist International Council of Christian Churches, of which Ian Paisley's Free Presbyterian Church was a leading member. During these trips a variety of firearms, ammunition and plastic explosives were bought to be transported back to Northern Ireland. They included belt fed MG 42 machine guns, MP 40 submachine guns, M1 carbines, .22 rifles with telescopic sights and silencers, Beretta machine pistols, Luger pistols, .303 rifles, shotguns and around 50,000 rounds of assorted ammunition. Reportedly, at least some of these arms originated from Apartheid South Africa. Many Tara members were Royal Ulster Constabulary reservists with access to standard police weapons like 9mm Walther pistols and Sterling submachine guns. Near Dromore, County Down, Tara members assembled home made submachine guns based on the Sterling, with a rifled barrel which made them far more reliable than those manufactured by the UDA. In June 1981 a Tara member from Dromore, Walther Crothers, walked free from Belfast Crown Court after being fined £600 for possessing detonators, firearm components and a quantity of assorted ammunition. During the trial Crothers claimed he had assembled the arsenal at his home for use under the direction of the security forces in the event of a "doomsday situation". The presiding judge, Robert Babington, said: "I am satisfied you felt very strongly, clearly and honestly and that you thought you were behaving as a good patriot should. But the way you went about it was totally and utterly wrong". In April 1973 posters issued by the group appeared in Belfast, calling for Protestants to bring up their children in the Protestant faith, an end to illegal drinking clubs, the return of capital punishment, the use of lawful authorities to "crush" the "spirit of rebellion" if it arises in a community, the Catholic Church to be made an illegal organisation, for Protestants to have a knowledge of firearms and to be prepared to "fight to the death" and finally:

Біз енді біріктірілген білім беру үшін күресуіміз керек. Барлық Рим-католик білім беру орталықтары жабылуы керек. 1974 жылдың маусымында Тара Белфаст газеттерінде толық беттік жарнама жариялады, онда католик шіркеуін заңмен тыйым салуға және азаматтық соғыстың орын алуы әлдеқандай екенін мәлімдеді. Стив Брюстің сөзіне сәйкес, топ уақыт-уақыт қана қорқыту мәлімдемелерін жариялап, UVF/RHC және соңынан UDA-мен тез арада ығыстырылды. Топ өте жайлы емес деп санайтын жоғары тұрған синдикаттық тұлғалар туралы қаңқулар таратып жүрді. Макграт 1981 жылдың желтоқсанында балаларға қатысты сексуалдық зәбірлеуге қатысты он бес айыптаманы мойындады және төрт жылға сотталды, бұл сол кезде жақында тоқтап қалған Тараның тиімді соңы болды. Атау 1986 жылы қайта пайда болды, Англо-Ирландиялық келісімді айыптаған және апаттық сценарийдің қайтадан басталатынын болжаған жарнама таратылды, бірақ бұл қайта құрылған қозғалыстан гөрі бірнеше фанатиктердің жұмысы сияқты көрінеді. 1986 жылдың қыркүйегінде Тара деп аталатын топ «лоялисттік аймақтардағы барлық республикалықтарға» қауіп төндірді.