Кіріспе

45-ші (Лидс мылтықтары) Корольдік танк полкі (45 RTR) – Ұлыбритания аумақтық армиясының броньды полкі, ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Аламейн шайқасына қатысты және 1950-жылдары да қызметін жалғастырды.

Шығу тегі

1938 жылдың сәуірінде Батыс Йоркшир полкінің 7-ші (Лидс мылтықтары) батальоны бронетанк роліне ауыстырылып, Корольдік танк полкінің 45-ші (Лидс мылтықтары) батальоны болып құрамына енді. Лидс мылтықтары – 1859 жылы Лидс қаласының еріктілері құрған, ұзақ тарихы бар Аумақтық армияның (АА) жаяу әскер бөлімшесі еді. 1939 жылдың маусым айында Морлиде орналасқан рота бөлініп, Корольдік танк полкінің 51-ші (Лидс мылтықтары) батальонының ядросын құрады.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1939 жылдың қыркүйегінде соғыс басталғанда, 45-ші (Лидс мылтықтары) РТР 24-ші армиялық танк бригадасының құрамына кірді. Бұл бригада Солтүстік командадағы екінші шептегі аумақтық армия құрамы болды. Олар Олдхэмде орналасқан TA полктері – 41-ші РТР және оның дубликаты 47-ші РТР-мен бірге қызмет етті. Сол кезде 45-ші РТР-ге лейтенант-полковник Ноэль Тетли басшылық етті. Тетли Тетли пиво қайнатушылар отбасының мүшесі болды және бұл отбасы Лидс мылтықтарының құрылуына көмектесіп, кейіннен полк үшін көптеген жоғары шенді офицерлерді дайындаған. Аумақтық армия полктерінде бронетехниканың жетіспеушілігі болды, ал 45-ші РТР-дегі аз ғана техника Ұлыбритания шайқасы кезінде Солтүстік-Шығыс Англиядағы әуежайларды қорғауға жұмсалды. Кейін сол жылы 24-ші армиялық танк бригадасы 24-ші бронетанктік бригада болып қайта аталды және жаңа 8-ші бронетанктік дивизияның құрамына кірді. 1941 жылы полк оқуын жалғастыру үшін Англияның оңтүстігіне көшті. 1941 жылдың желтоқсан айында лейтенант-полковник Тетли танк бригадасын басқару үшін жоғарылатылып, оның орнына Корольдік драгун полкінен лейтенант-полковник С.С. Дюмбрек тағайындалды. 1942 жылдың мамыр айында 45-ші РТР Ливерпульден Таяу Шығысқа, Мұхит айналып, шілдеде Мысырға жетті. Мұнда экипаждар "Грант" танктерінде оқудан өтті, бірақ қыркүйек айына қарай олар "Шерман" (кодтық аты "Лақтар") және "Крестоносцы" танктерімен жабдықталды, бірақ штат бірлігіне толық жетпеді. 8-ші бронетанктік дивизия әлі толыққан жоқ болғандықтан, 24-ші бронетанктік бригада алдағы Эль-Аламейн шайқасына дайындық үшін 10-шы бронетанктік дивизияға қосылды. 45-ші РТР соғыстың екінші күні (D+1, 24 қазан) 41-ші және 47-ші РТР-мен бірге шайқасқа кірді, себебі 10-шы бронетанктік дивизия Митейраға қарай жылжыды. Олардың танктері жаудың танкіге қарсы пулеметтерімен және жаяу әскерімен шайқасып, кешкі уақытта кері шегінді. Келесі күні (D+2) 45-ші РТР 41-ші және 47-ші РТР-ге атыспен қолдау көрсетіп, ұрыс позициясына көтерілді. Жаудың танкіге қарсы пулеметтері жақсы бекітілген еді, сондықтан оларды оқ-дәрінің жарқылынан анықтап атқылауға тура келді. Бір неміс жаяу әскерінің бекеті танктер тобының шабуылымен басып алынды, олар өздерінің пулеметтерін окоптарға атып жіберді. Полк тағы да кешкі уақытта кері шегінді, жотада бір қорғаныс взводы қалды. D+3 күні полк алдында шатасқан шайқас болды. D+4 күні 45-ші РТР күні бойы қырқада қалып, 41-ші және 47-ші РТР мина өрістеріндегі саңылаулар арқылы алға жылжуын қамтамасыз етті. 27/28 қазан түні полк командиріне D+5 күні таңертең жаяу әскер бригадасын қолдау үшін алға жылжуға бұйрық берілді, бірақ полкте бар болғаны 20 танк болғандықтан, 41-ші РТР-ге санды толықтыруға бұйрық берілді. "Крестоносцы" взводы бірнеше жүз метрге жеткен соң, қазып жатқан жаяу әскерді көріп тоқтады. Бірақ Дюмбрекке оның қолдауымен жаяу әскер өз мақсатына жеткені айтылды, сондықтан "Шерман" взводының бірі "Снайп" деп аталатын нысанның оңтүстік-шығыс жотасына қарай жылды, ал екіншісі оларға қолдау көрсетті, ол "Снайп"тан келетін неміс танктерін шабуылдады. Жаяу әскер өз мақсатына жетпегені анықталды, ал 45-ші РТР оқ атудан кейін кері шегінді. Бұл қанағаттандырмас әрекет кезінде полк 10 танкты жоғалтып, 11 адам қаза тапты немесе жарақаттан қайтыс болды, 10 адам жоғалып кетті деп есептелді, 34 адам жарақат алды, көбінесе миналар мен снарядтардан. Күннің соңында 45-ші РТР қалған танктерін басқа полктерге тапсырып, резервке алынды. Бірақ полк өзінің жалғыз шайқасын өткізді. Келесі айларда 24-ші бронетанктік бригаданың офицерлері мен сарбаздары басқа бөлімшелерге ауыстырылды. Алайда 45-ші РТР-дің жоспарланған таратылуы тоқтатылды, ол 41-ші және 47-ші РТР-дің қалған бөлімдерін қабылдап, резервтік бөлімшеге айналды. Бұл рөлде ол Ұлыбританиядан үлкен күшейтулерді алды, олар басқа полктерге жіберілгенше. Дегенмен, 1943 жылдың 8 наурызында 45-ші РТР ақыры таратылды және оның орнына Корольдік бронетанкті корпусының резервтік бөлімшесі құрылды.

Соғыстан кейінгі

Соғыстан кейін Аумақтық армия қайта құрылғанда, құрамына 45/51 (Лидс мылтықтары) RTR кірді. Бригадир Ноэль Тетли – құрметті полковник болды. 1956 жылы 45/51 (Лидс мылтықтары) RTR, Батыс Йоркшир полкінің 7-ші (Лидс мылтықтары) батальоны деген бұрынғы атауымен жаяу әскер роліне қайта оралды. Ол түстері мен тағайындамаларында Корольдік танк полкінің белгісінің құрметті айырмасын, "1942 45" күндерімен және "Солтүстік Африка" және "Италия" деп жазылған екі орамамен көрсетті (51 RTR Италия кампаниясында күресті).