Кіріспе

Сэр Чарльз Майкл Денис Байрон (4 шілде 1943 жылы туған) – Кариб теңізінің Әділет сотының бұрынғы президенті. Ол сонымен қатар Ұлттар Достастығы Сот жүйесі білім беру институтының президенті, Руанда үшін Халықаралық қылмыстық трибуналдың (ICTR) бұрынғы президенті және Шығыс Кариб теңізінің Жоғарғы сотының бұрынғы бас судьясы. Ол Басетерре қаласында, Сент-Китс және Невис мемлекетінде дүниеге келген.

Ерте өмір және мансап

Байрон 1960 жылы Ливард аралдарының стипендиясын жеңіп алып, Кеймбридждегі Фицвильям колледжінде заң оқыды. Фицвильямда ол 1964 жылғы мамыр айындағы «May Bumps» жарысында колледждің үздік гребу командасының құрамында қатысып, жеңіс туын қозғады. 1966 жылы ол магистратураны (M.A.) және заңгер (LL.B.) дипломын алды. 1965 жылы оны Англия мен Уэльс адвокатурасының құрметті Иннер Темпл қоғамы шақырды. 1966 жылдан 1982 жылға дейін Сент-Китс, Невис және Ангильяда кеңсесі бар Ливард аралдарында Барристер және Солиситор ретінде жеке практикамен айналысып, өзін танымал етті.

Сот мансабы

Сэр Деннис Байронның соттық мансабы 1982 жылы 38 жасында Шығыс Кариб теңізінің Жоғарғы Сотының судьясы болып тағайындалғаннан бастау алды. Ол көп ұзамай 1990 жылы апелляциялық соттың тұрақты мүшесі болып тағайындалғанға дейін апелляциялық соттың судьясы ретінде жиі жұмыс істеді. 1986 жылы Гренада Жоғарғы Сотының Бас судьясы міндетін атқарушы ретінде, Шығыс Кариб теңізінің Жоғарғы Сотынан ауыстырылып, премьер-министр Морис Бишопты өлтіру ісі бойынша танымал сот процесін басқарды – бұл Кариб тарихындағы ең ұзақ қылмыстық сот процесі болды. 1995 жылы, бес ай бойы «Демократияны нығайту» операциясымен бірге, сэр Деннис екі басқа халықаралық судьямен және толық қолдау командасымен Гаити сот жүйесі үшін сот білімін жетілдіру бағдарламаларын ұйымдастырды. Бұл, Гаитиде президент Жан Бертран Аристид билікке оралғаннан кейін АҚШ-тың Мемлекеттік соттар жөніндегі Ұлттық орталығының бастамасы болды. 1999 жылы судья Байрон Шығыс Кариб теңізінің Жоғарғы Сотының Бас судьясы болып тағайындалды, бұл лауазымда екі жыл қызмет еткеннен кейін болды. Бас судья ретінде ол Ангилья, Антигуа және Барбуда, Британдық Виргин аралдары, Доминика, Гренада, Монтсеррат, Сент-Китс және Невис, Сент-Люсия және Сент-Винсент және Гренадиндердің соттарының жоғары сот қызметкері болды. Бас судья міндетін атқарушы ретінде судья Байрон Шығыс Кариб теңізінің Жоғарғы Сотының сот реформасы бағдарламасын құруды басымдыққа қойды. 1997 жылы ол Бас судья кеңсесінің комитеті құрамында Сот білімін жетілдіру институтын ашты. Комитет судьяларға арналған этика кодексін жасады және судьялар, адвокаттар мен сот кеңсесінің қызметкерлеріне бағыт беру мақсатында семинарлар мен оқу бағдарламаларын ұйымдастырды. Бұл бағдарлама сот ісін жүргізу тәжірибесі мен рәсімдерін жаңғыртуға дайындық болды, ол Бас судья Байронның 2000 жылдың 31 желтоқсанында күшіне енген жаңа азаматтық процессуалдық кодексін енгізуімен іске асырылды. Шығыс Кариб теңізінің нормаларына бейімделген бұл жаңа кодекс 1998 жылы Англияда енгізілген Вулф реформаларының негізіндегі сот ісін басқару этикасына сәйкес келеді. Байрон Кариб аймағында ағылшын үлгісіндегі азаматтық процессуалдық кодексті енгізген алғашқы Бас судья болды. Осы реформалармен ол үш мақсатты көздеді: процедураларды жеңілдету арқылы сотқа қоғамның қолжетімділігін арттыру, сот процесінің басталуынан соңына дейін кешігуді қысқарту және адвокаттық қоғамда кәсібиліктің жоғары стандартын қалыптастыру. Байрон Кодекс реформалау комитетінің төрағасы болды және Кариб теңізіндегі әртүрлі аралдардағы адвокаттар үшін семинарлар өткізді, онда ол Канададан судья, магистр және жетекші тәжірибелі маманды шақырып, сот ісін басқаруға өту тәжірибесімен бөлісті. 2000 жылдан бастап ол Канаданың Галифакс қаласындағы Ұлттар Достастығы Сот білімін жетілдіру институтының президенті болды. 2000 жылы оған Елизавета II патшайымы рыцарь атағын берді және 2004 жылы Оның Шаңырағының Құпия Кеңесінің мүшесі болып тағайындалды, бұл оны елдің бірінші премьер-министрі доктор Кеннеди Симмондстың 1984 жылы тағайындалғаннан кейін Сент-Китс және Невистің екінші азаматы етті. Сондай-ақ 2004 жылы ол «Ішкі ғибадатхананың құрметті қоғамының құрметті мүшесі» болып тағайындалды. 2001 жылдың наурызында, сол кездегі Бас судья Байрон Роберт Мугабе үкіметінің заң үстемдігіне қарсы құқық бұзушылықтары туралы хабарларды тергеу үшін Халықаралық адвокаттар қауымдастығының Адам құқықтары институтының атынан Зимбабвеге фактілерді анықтау миссиясына барған заңгерлердің халықаралық делегациясының құрамында болды. 7 адамнан тұратын миссияны Лорд Голдсмит, QC басқарды, ол жақын арада Англия мен Уэльстің Бас прокуроры болады. IBA – 183 елден келген және 2,5 миллион адвокатты білдіретін адвокаттар қауымдастықтары, заңгерлер қауымдастықтары мен заңгерлер ұйымының әлемдегі жетекші ұйымы. Біріккен Ұлттар Ұйымының сол кездегі Бас хатшысы Кофи Аннанның шақыруымен, судья Байрон, Шығыс Кариб теңізінің Жоғарғы Сотының Бас судьясы қызметінен зейнеткерлікке шыққаннан кейін, 2004 жылы Руанда үшін Біріккен Ұлттар Ұйымының Халықаралық қылмыстық трибуналының (ХҚТ) тұрақты судьясы болды. ХҚТ 1994 жылы Руандада 1 миллионға жуық адамды қырғынға ұшыратқан соғыс қылмыстарын тергеу үшін Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесі құрды. Сэр Деннис 2007 жылдың мамыр айында Трибуналдың төрағасы болып сайланды және 2009 жылдың мамыр айында екінші мерзімге қайта сайланды. Ол әріптестерімен президент болып сайланды және қайта сайланды. ХҚТ төрағасы ретінде, Танзанияның Аруша қаласында орналасқан, сэр Деннис сонымен қатар Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысының орынбасары болып табылады. Ол осы Халықаралық трибуналдың жалпы басқаруына және Мүше мемлекеттермен, сондай-ақ Қауіпсіздік Кеңесімен байланысқа жауапты. Ол ХҚТ стратегиялық саясатын іске асыруды және оның сыртқы қатынастарын басқаруды қадағалайды. Ол трибуналдың жалпы аяқтау стратегиясын іске асыру үшін арнайы басшылық пен міндеттеме береді, сонымен бірге процессуалдық кепілдіктер мен әділ сот талқылау құқықтарынан ешқайсысын құрбан етпейді. Ол Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесінің аяқтау стратегиясының прогресі туралы алты ай сайынғы есептерді ұсыну үшін Нью-Йорк қаласында Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесіне үнемі сөз сөйледі. Байрон трибуналда жеті сот отырысына қатысты және көптеген сотқа дейінгі отырыстарда жұмыс істеді. Ол Эдуард Каремера, Руанданың бұрынғы ішкі істер министрі және Маттью Нгирумпатсе, MRND-нің бұрынғы президентіне қатысты «Үкімет I» деп белгілі көп айыпталушы Каремера ісін басқарады. 2011 жылдың 16 наурызында ол Лондон университетінің Шығыс және Африка зерттеу мектебі ұйымдастырған Біріккен Ұлттар Ұйымының Рут Стейнкраус Коэннің халықаралық құқық бойынша 9-шы жылдық лекциясын оқыды. Ол сонымен қатар Далхаузи университетіндегі Адам құқықтары заңы бойынша алғашқы Йогис және Кедди профессоры болып табылады. 2010 жылы Байрон Кембридж университетінің Фитцуильям колледжінің құрметті мүшесі болып тағайындалды. Радио Нидерланды Worldwide радиосымен болған соңғы сұхбатында ол ХҚТ-нің екі үкімін халықаралық құқықтағы трендсеттер ретінде атап өтті. Акаесу, бұл халықаралық деңгейде геноцид конвенциясының тұрғысынан геноцидті түсіндірген алғашқы іс және қақтығыс жағдайындағы сексуалдық зорлық-зомбылық бойынша халықаралық қылмыстық құқықтағы авторитет ретінде танылды. Осы прецеденттің нәтижесінде зорлау енді геноцид қылмысы болып саналады. 2011 жылдың наурыз айының ортасында Байронның Кариб теңізінің Әділет сотының (CCJ) жаңа президенті болып тағайындалғаны Гренадада өткен Кариб қауымдастығы (CARICOM) басшыларының кезеңаралық саммитінде жарияланды. Бұл тағайындама Аймақтық және заңдық қызметтер комиссиясының бірауыздан ұсынымынан кейін жасалды. Ол 2011 жылдың мамыр айында Руанда үшін Халықаралық қылмыстық трибуналының президенті қызметіндегі төрт жылдық мерзімін аяқтады және 2011 жылдың 1 қыркүйегінде туған жері Сент-Китс және Невисте CCJ президенті ретінде қызметке кірді; ол 2018 жылдың 4 шілдесінде қызметтен кетті.

Жеке өмір

Денис Байрон – қайтыс болған Винсент Ф. Байрон ағаның ұлы, ол Ангильяның күзетшісі қызметін атқарған және кейде бұрынғы генерал-губернатор сэр Клемент Арриделлдің орынбасары болған, сондай-ақ сэр Деннистің туысы. Винсент Байрон аға мен оның әйелі Перл Байрон екеуі де 1998 жылы қайтыс болды. Денис Байронның әпкесі Хелен Марселла Байрон Бейкер Нью-Йорктегі ірі жылжымайтын мүлік әзірлеушілердің бірі – Durst Fetner компаниясында бұрынғы аға мүлік менеджері болды. Оның кіші ағалары – Винсент Ф. Байрон, Тайвань және Оңтүстік Кореядағы Қытай Республикасында Сент-Китс және Невис елшісі, және 1985-1995 жылдар аралығында бірнеше рет Сент-Китс және Невис Федерациясының бас прокуроры қызметін атқарған Теренс Байрон, CMG. Сэр Денис Байрон леди Норма Байронға үйленген және төрт баланың әкесі.