Кіріспе

Альп (көпше түрі Альпе немесе Альпен) – неміс халық фольклорындағы табиғаттан тыс жаратылыс. Alp luachra деп аталатын ұқсас есімді жаратылыспен шатастырмау керек, Альп кейде вампирге салыстырылады, бірақ оның мінез-құлқы инкубқа көбірек ұқсайды. Ол осы екі жаратылыстан ерекшеленеді, себебі ол өзінің күшін алатын Тарнкап деп аталатын сиқырлы бас киім киеді. Альп сөзі – ағылшын тіліндегі elf сөзінің неміс тіліндегі түрі, екеуі де ортақ герман тілінен шыққан. Ол сондай-ақ мынадай атаулармен белгілі: trud, mar, mart, mahr, schrat және walrider. Осы жаратылыстың көптеген түрлері Еуропаның төңірегіндегі аймақтарда кездеседі, мысалы, Друд немесе Британ аралдарындағы Ескі Әйел, бұл қазіргі кезде кең таралған ұйқы параличимен байланысты.

Ортағасырдан кейінгі фольклор

Алп әдетте еркек, ал мара мен март бір тіршілік иесінің әйел тәрізді нұсқалары болып көрінеді. Оның құрбандары көбінесе әйелдер, оларға түнде шабуылдайды, түстерін бақылайды және қорқынышты түстер тудырады (содан неміс сөзі Alptraum ["эльфтер түсі"], яғни қорқынышты түс пайда болған). Альп шабуылы Альпдрук деп аталады, не жиі Альпдрюке, бұл "эльф қысымы" дегенді білдіреді. Альпдрук – Альп ұйықтап жатқан адамның кеудесіне отырып, салмағы артып, қорқыныштан тынысы қатып, оятуы. Жәбірленуші Альптің салмағынан қозғала алмай оянады. Бұл ұйқыда дем алудың тоқтауы мен ұйқы парализі, сондай-ақ түнгі қорқыныштардың ерте түсіндірмесі болуы мүмкін. Бұл нақты армандар да болуы мүмкін. Альптардың жыныстық шабуылдары сирек кездеседі. Альптер көбінесе вампирлермен байланысты, себебі олар ерлер мен жас балалардың емшектерінен қан ішеді, сондай-ақ шашты "эльфтік түйіндерге" тоқуды немесе жылқының құйрығын шайнап, бұрауды ұнатады. Олар түнде атпен шаршатып, кейде қаз сияқты шағын шаруашылық жануарларын өлтіруі мүмкін. Альптер сондай-ақ сиыр сүтінің дәмін жақсы көретіндіктен, кішігірім аурулар мен сиырларды құрғақ сүтпен сүтуге де кінәлі. Көп жағдайда Альп жын ретінде қарастырылады, бірақ кейде Альптің жақында қайтыс болған туыстарының рухтарынан жаратылған, рух немесе арбақ сияқты жағдайлар да болады. Егер әйел ұзақ және қиын босану кезіндегі ауырсынуды басаңдету үшін жылқының жағасын шақса, бала Альпке айналуы мүмкін. Баланың қолында түк болса, ол да Альп болуы мүмкін. Егер жүкті әйелді жануар қорқытса, бала Альп болып дүниеге келуі мүмкін. Өлі туған нәрестелер де қабірден Альп ретінде қайтып келіп, отбасын азаптауы мүмкін. Альптерге екі қасы қабаттасқан қабаулары бар адамдар жатады. Кейде, қасқырлар сияқты, қарапайым адам немесе жануар түнде Альпке айналуы мүмкін. Олар түнгі уақыттағы әрекеттерін білмейді және оны жасағанда әрқашан жамылып жүреді. Альпты белсенді емес кезде табу үшін оны шабуылдау кезінде жарақаттау немесе белгілеу және күндіз сол белгісі бар жаратылысты іздеу қажет. Егер кімнің қарғыс салғанын немесе қалай қарғысқа ұшырағанын анықтаса, адам айығуы мүмкін. Мұндай жағдайда сиқыршылық көбінесе басты күдікті болады. Сондай-ақ, Альптер құс сияқты ұша алады және атпен жүзе алады делінеді. Альп әрқашан шапқыны киеді, бұл оған күлкілі көрініс береді. Шапқысы Тарнкаппе (сөзбе-сөз аудармасы "камуфляж шапқысы" немесе "жасыру шапқысы") деп аталады, ол жай ғана шапка (немесе сирек кездесетін парда), Альпке сиқырлы күш сыйлайды және киген кезде көрінбейтін етеді (көрінбейтін плащқа да қараңыз). Альп қандай пішінге ие болмасын, шапқысы көрінеді. Шапқысын жоғалтқан Альп оны аман-есен қайтарып алғанға үлкен сыйлық ұсынады. Альптің "жаман көзі" де бар, оның қарауы ауру мен бақытсыздыққа әкеледі. Бұл көзді алып тастау немесе зақымдау Альптің зұлым ниеттерін де жояды. Альптан қорғану үшін жастық астына шүбір, төсек бағанасына темір атқыштар іліп, аяқ киімді есікке қарай бармақтарымен қойып, көкжиекті кеудеге қою керек. Болат пен кресттер де қолданылады. Егер Альппен оянып, оны әлі де сол жерде тапса, таңертең бір нәрсе немесе кофе алуға қайта келуін сұрап, онымен сөйлесуге болады. Альп бірден қашып кетеді, таңертең өзінің "нағыз" түрінде немесе сыйлықтарын алуға келетін қас-қабағы қабаттасқан адам түрінде келеді. Осы кезде жәндікті құрбанды жалғыз қалдыруға көндіруге болады, бірақ Альп аяушылықпен және ұзақ уақыт бойы қайтарып жібермеуді сұрайды. Барлық тесіктерді, әсіресе кілт тесіктерін, тексеруден бұрын тығыздап қою Альптің кіруіне кедері келтіреді. Оларды тексеру кезінде тығыздау оны бөлмеге қамап тастайды, өйткені олар бастапқы кіреберіс арқылы ғана шыға алады. Түнде үнемі жарық жағу Альптің шабуылынан да қорғайды. Альптің көмексіз ұйықтап жатқан адамға шабуыл жасауын күтіп, бақылап отыру үшін күзетші де жұмысқа алынуы мүмкін, Альптің әсерінен тыс адам ұстаса, Альптің шабуылын тоқтатуға болады. Неміс Neuntoter-і сияқты, Альпті де күндіз демалып жатқан кезде аузына лимон салып әлсіретуге немесе қозғалмайтын етуге болады. Альпті өлтіру мүмкін емес сияқты, кейде тіпті кері қайтарылғаннан кейін де жылдар өткен соң одан да нашар көңіл күйде қайта пайда болуы мүмкін.