Кіріспе
Орманды тұрақты даму принциптеріне сәйкес басқару
Тұрақты орман шаруашылығы (ТОШ) – ормандарды тұрақты даму принциптеріне сәйкес басқару. Тұрақты орман шаруашылығы үш негізгі тіректің – экологиялық, экономикалық және әлеуметтік-мәдени – арасындағы тепе-теңдікті сақтауы тиіс. Орман шаруашылығының тұрақты даму мақсаты – табиғи бұзылу мен жаңару үрдістерін сақтай отырып, ағаштарды пайдалану арасындағы тепе-теңдікті табу. Орман шаруашылығы саласы өсетін ағаштар мен топырақтағы көміртегінің мөлшерін арттыру арқылы, сондай-ақ тұрақты орман шаруашылығы арқылы жаңартылатын шикізаттың тұрақты жеткізілуін жақсарту арқылы климаттың өзгеруін жеңілдетуге көмектеседі. Тұрақты орман шаруашылығына сәтті қол жеткізу барлық тараптарға кешенді пайда әкеледі: жергілікті халықтың күнкөрісін қорғаудан бастап, орманнан келетін биологиялық әртүрлілік пен экожүйелерді қорғау, ауылдық кедейлікті азайту және климаттың өзгеруінің кейбір салдарынан сақтану. Климаттың өзгеруін тоқтату үшін орманды сақтау маңызды. Тұрақты орман шаруашылығы орман экожүйелерінің болашақ климаттық қауіптерге төзімділігін арттыру арқылы, сондай-ақ топырақты қалпына келтіріп, тұрақтандыру және оның суды ұстау қабілетін арттыру арқылы климаттың өзгеруіне бейімделуге де көмектеседі, соның салдарынан жердің қосымша бүліну қаупін азайтады. Ол маңызды экожүйелік қызметтердің кең ауқымын және биологиялық әртүрлілікті сақтауға, мысалы, жануарлардың тіршілік ету орталарына, демалыс үшін қолайлы жағдайларға және орманнан алынатын ағаш емес өнімдердің алуан түрлілігіне үлес қосады. Биологиялық әртүрлілікті сақтау – әлемдегі ормандардың шамамен 13%-ы үшін негізгі басқару мақсаты, ал топырақ пен су ресурстарын сақтау – 30%-дан астам аумақтағы негізгі басқару мақсаты болып табылады. Адамзатты тамақпен қамтамасыз ету, экожүйелерді сақтау және тұрақты пайдалану – өзара байланысты және толықтыратын мақсаттар. Орман сумен қамтамасыз етеді, климаттың өзгеруін жеңілдетеді және тұрақты азық-түлік өндірісі үшін маңызды болатын көптеген тозаңдаушыларға тіршілік ортасын ұсынады. Дүниежүзілік азық-түлік өндірісінің 35 пайызын құрайтын әлемдегі жетекші азық-түлік дақылдарының 75 пайызы жеміс, көкөніс немесе тұқым өндіру үшін жануарлардың тозаңдануынан пайда көреді деп есептеледі. 1992 жылы Рио-де-Жанейрода өткен Жер саммитінде (БҰҰ-ның қоршаған орта және даму жөніндегі конференциясы) қабылданған «Орман принциптері» сол кездегі тұрақты орман шаруашылығы туралы жалпы халықаралық түсінікті бейнеледі. Содан бері әлемдік, аймақтық, ұлттық және басқару деңгейінде ТОШ-қа қол жеткізуді бағалау үшін бірқатар критерийлер мен индикаторлар жинағы әзірленді. Бұл – орманды тұрақты басқарудың кең мақсаттарына қол жеткізу деңгейін бағалау және оларды жүйелеу үшін жасалған барлық күш-жігер. 2007 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясы барлық типтегі ормандарға қатысты міндетті емес құралды қабылдады. Бұл құрал – тұрақты орман шаруашылығын іске асыруды ілгерілетуге бағытталған халықаралық міндеттемелерді көрсететін, барлық мүдделі тараптарды біріктіретін жаңа тәсілді ұсынатын өзінің түріндегі алғашқы құжат болды. Тұрақты даму мақсатының 15-і де тұрақты орман шаруашылығын іске асыруға бағытталған жаһандық бастама болып табылады.
Анықтама
SFM анықтамасын Еуропадағы ормандарды қорғау жөніндегі министрлік конференциясы (FOREST EUROPE) әзірледі және кейіннен Азық-түлік және ауыл шаруашылығы ұйымы (FAO) қабылдады. Онда тұрақты орман шаруашылығы деп мынаны анықтайды: Орман және орманды жерлерді басқару мен пайдалану олардың биологиялық әртүрлілігін, өнімділігін, жаңару қабілетін, тіршілік күшін және қазіргі және болашақта жергілікті, ұлттық және жаһандық деңгейде тиісті экологиялық, экономикалық және әлеуметтік функцияларды орындау мүмкіндіктерін сақтайтын, сондай-ақ басқа да экожүйелерге зиян келтірмейтін жағдай мен қарқынмен жүзеге асырылады. Тұрақты орман шаруашылығын қарапайым тілмен айтқанда, қоғамның орман өнімдері мен игіліктеріне арта түсетін талаптары мен орманның денсаулығы мен әртүрлілігін сақтау арасындағы тепе-теңдікке қол жеткізу деп түсінуге болады. Осы тепе-теңдік ормандардың өмір сүруіне және орманға тәуелді қауымдастықтардың өркендеуіне маңызды. Орман шаруашылығын жүзеге асырушылар үшін, нақты бір орман учаскесін тұрақты басқару дегеніміз, болашақта да осындай игіліктерді, денсаулықты және өнімділікті қамтамасыз ету үшін оны бүгін қалай пайдалану керектігін анықтау. Орман шаруашылығын жүзеге асырушылар коммерциялық және коммерциялық емес құндылықтар, экологиялық талаптар, қауымдастықтың қажеттіліктері, тіпті жаһандық әсер сияқты кейде қарама-қайшы келетін факторларды бағалауы және ескеруі керек, осының негізінде дұрыс орман жоспарларын жасау қажет. Көп жағдайда орман шаруашылығын жүзеге асырушылар өздерінің орман жоспарларын азаматтармен, кәсіпкерлермен, ұйымдармен және басқа да мүдделі тараптармен кеңесе отырып әзірлейді. Орманды басқарудың жақсы тәжірибесін дамыту үшін құралдар мен визуализация жақында жаңарып келеді. Біріккен Ұлттар Ұйымының Азық-түлік және ауыл шаруашылығы ұйымы 2014 жылы мүше мемлекеттердің өтініші бойынша «Тұрақты орман шаруашылығы құралдар жинағын» әзірледі және іске қосты, ол – елдерге тұрақты орман шаруашылығын жүзеге асыруға көмектесу үшін құралдардың, ең жақсы тәжірибелердің және оларды қолдану мысалдарының онлайн жинағы. Орман мен қоғам үнемі өзгеріп отыратындықтан, тұрақты орман шаруашылығының күтілетін нәтижесі тұрақты емес. Орманды тұрақты басқарудың мәні, қоғамның құндылықтары өзгеруіне байланысты, уақыт өте келе өзгеріп отырады.
The stewardship and use of forests and forest lands in a way, and at a rate, that maintains their biodiversity, productivity, regeneration capacity, vitality and their potential to fulfill, now and in the future, relevant ecological, economic and social functions, at local, national, and global levels, and that does not cause damage to other ecosystems. In simpler terms, the concept can be described as the attainment of balance: balance between society's increasing demands for forest products and benefits, and the preservation of forest health and diversity. This balance is critical to the survival of forests, and to the prosperity of forest dependent communities. For forest managers, sustainably managing a particular forest tract means determining, in a tangible way, how to use it today to ensure similar benefits, health and productivity in the future. Forest managers must assess and integrate a wide array of sometimes conflicting factors: commercial and non commercial values, environmental considerations, community needs, even global impact to produce sound forest plans. In most cases, forest managers develop their forest plans in consultation with citizens, businesses, organizations and other interested parties in and around the forest tract being managed. The tools and visualization have been recently evolving for better management practices. The Food and Agriculture Organization of the United Nations, at the request of Member States, developed and launched the Sustainable Forest Management Toolbox in 2014, an online collection of tools, best practices and examples of their application to support countries implementing sustainable forest management. Because forests and societies are in constant flux, the desired outcome of sustainable forest management is not a fixed one. What constitutes a sustainably managed forest will change over time as values held by the public change.
Экожүйелік тәсіл
Экожүйелік тәсіл 1995 жылдан бері Биологиялық әртүрлілік туралы конвенцияның (БАК) күн тәртібінде маңызды орын алады. Экожүйелік тәсілдің БАК анықтамасы және оны қолдану қағидаларының жиынтығы 1995 жылы Малавиде өткен сарапшылар кездесуінде әзірленді, бұл Малави қағидалары деп белгілі. Анықтама, 12 қағида және 5 "операциялық нұсқаулық" тармағы 2000 жылы Бесінші Тараптар конференциясы (COP5) тарапынан қабылданды. Экожүйелік тәсіл – жерді, суды және тірі ресурстарды сақтау мен тұрақты пайдалануды теңдік принципі бойынша қолданатын интеграцияланған басқару стратегиясы. Экожүйелік тәсілді қолдану Конвенцияның үш мақсатына тепе-теңдікке қол жеткізуге көмектеседі. Экожүйелік тәсіл биологиялық ұйым деңгейлеріне бағытталған тиісті ғылыми әдістемелерді қолдануға негізделеді, ол организмдер мен олардың ортасы арасындағы маңызды құрылымдарды, процестерді, функцияларды және өзара әрекеттесуді қамтиды. Ол адамдардың, олардың мәдени әртүрлілігімен бірге, көптеген экожүйелердің ажырамас бөлігі екенін мойындайды. Орманды тұрақты басқару 2004 жылы Биологиялық әртүрлілік туралы конвенцияға қатысушы тараптар (COP7 VII/11 шешімі) орман экожүйелеріне Экожүйелік тәсілді қолданудың нақты құралы ретінде мойындады. Орманды тұрақты басқару және экожүйелік тәсіл – бұл екі ұғым экологиялық, әлеуметтік және экономикалық тұрғыдан тұрақты, қазіргі және болашақ ұрпақтар үшін пайда әкелетін және оны сақтайтын сақтау және басқару тәжірибелерін ілгерілетуге бағытталған. Еуропада MCPFE және Паневропалық биологиялық және ландшафттық әртүрлілік стратегиясы жөніндегі кеңес (PEBLDS) 2006 жылы тұрақты орман шаруашылығының Экожүйелік тәсілмен үйлесімді екенін бірлесіп мойындады.
The ecosystem approach is a strategy for the integrated management of land, water and living resources that promotes conservation and sustainable use in an equitable way. Application of the ecosystem approach will help to reach a balance of the three objectives of the Convention. An ecosystem approach is based on the application of appropriate scientific methodologies focused on levels of biological organization, which encompasses the essential structures, processes, functions and interactions among organisms and their environment. It recognizes that humans, with their cultural diversity, are an integral component of many ecosystems. Sustainable forest management was recognized by parties to the Convention on Biological Diversity in 2004 (Decision VII/11 of COP7) to be a concrete means of applying the Ecosystem Approach to forest ecosystems. The two concepts, sustainable forest management and the ecosystem approach, aim at promoting conservation and management practices which are environmentally, socially and economically sustainable, and which generate and maintain benefits for both present and future generations. In Europe, the MCPFE and the Council for the Pan European Biological and Landscape Diversity Strategy (PEBLDS) jointly recognized sustainable forest management to be consistent with the Ecosystem Approach in 2006.
Орманды басқару
Орманның көп бөлігі формалды түрде үкіметке тиесілі болып қала берсе де, орман шаруашылығының тиімділігі формалды меншік құқығына тәуелсіз болып келеді. 1980-ші жылдардағы неолибералдық идеология мен климаттың өзгеруіне байланысты туындаған мәселелерден кейін, мемлекеттің қоршаған орта ресурстарын тиімді басқаруға қабілетсіздігіне қатысты дәлелдер пайда болды. Дамып келе жатқан елдерде неолибералдық режимдерде мемлекеттің рөлі азайды және нарық күштері үстем әлеуметтік-экономикалық рөлді күшейтті. Неолибералдық саясатты сынағандар нарық күштерінің қоршаған ортаны сақтау үшін ғана емес, сонымен қатар қоршаған ортаның жойылуына басты себеп екенін айтады. Хардиннің "Ортақ иеліктің трагедиясы" (1968) еңбегі халыққа жерді немесе қоршаған орта ресурстарын қалауынша пайдалануға рұқсат етілмейтінін көрсетті. Осылайша, орман шаруашылығын орталықсыздандыру орманды басқаруға балама шешім ұсынады. Рондинилли мен Чима (1983) бойынша, орталықсыздандырудың төрт түрлі нұсқасы бар: (i) жекешелендіру – билікті орталық үкіметтен үкіметтік емес секторларға беру, яғни нарыққа негізделген қызмет көрсету, (ii) өкілеттік беру – орталықтан тағайындалған жергілікті билік, (iii) билікті деволюциялау – билікті жергілікті деңгейде қабылданатын билікке беру және (iv) деконцентрация – билікті орталық үкіметтен орталық үкіметтің жергілікті бөлімшелеріне қайта бөлу. Тиімді орталықсыздандырудың кілті – жергілікті мемлекеттік шешімдерді қабылдауға кеңінен қатысу. 2000 жылы Дүниежүзілік банк есебінде жергілікті билік ұлттық үкіметке қарағанда өз сайлаушыларының қажеттіліктері мен тілектерін жақсы білетіні, сонымен қатар жергілікті басшыларды жауапкершілікке тарту оңайырақ екені көрсетілді. Батыс Африканың тропикалық орманды зерттеу нәтижесінде, төменнен жауап беретін және/немесе маңызды дискрециялық өкілеттіктерге ие өкілді органдар тиімділікке, дамуға және теңдікке әкелетін орталықсыздандырудың негізгі институционалдық элементі болып табылады деген қорытынды жасалды. Бұл Дүниежүзілік банктің 2000 жылғы есебімен сәйкес келеді, онда орталықсыздандыру ресурстарды бөлуді, тиімділікті, жауапкершілікті және теңдікті "жергілікті қызметтердің құны мен пайдасын тығыз байланыстыра отырып" жақсартуы керек деп айтылған. Орман шаруашылығын орталықсыздандыруды қолдаудың көптеген себептері бар. (i) Ауылдық дамудың интеграцияланған жобалары көбінесе жергілікті халықтың қажеттіліктері мен тілектерін ескермеген жоғарыдан төменге қарай бағытталған жобалар болғандықтан сәтсіз аяқталады. (ii) Ұлттық үкімет кейде өз бақылауында жоқ, кең орман аумақтарына заңды билік береді, сондықтан көптеген қорғалған аумақ жобалары биоәртүрліліктің жоғалуына және әлеуметтік қақтығыстардың күшеюіне әкеледі. Орман шаруашылығы саласында, бұрыңғыдай, орталықсыздандырудың ең тиімді нұсқасы – билікті жергілікті жауапты органдарға беру, яғни билікті деволюциялау. Алайда жергілікті билік туралы алаңдаушылық негізсіз емес. Олар көбінесе ресурстар жетіспейді, білімі төмен адамдармен жұмыс істейді және кейде демократиялық қатысудың орнына клиенттік қарым-қатынасты қолдайтын жергілікті элиталар басып алады. Энтерс пен Андерсон (1999) атап өткендей, бұрынғы орталықтандырылған сақтау және даму тәсілдерінің проблемаларын шешуге бағытталған қоғамдық жобалардың нәтижелері де көңіл көншітпейді. Жалпы алғанда, орманды сақтау мақсаты тарихи түрде орындалмады, себебі жерді пайдаланудағы өзгерістер азық-түлік, отын және пайдаға деген сұраныспен салыстырғанда нашар болды. Болашақтағы негізгі адам қажеттіліктерін қанағаттандыруда, экожүйе мен биоәртүрлілікті сақтауда, сондай-ақ климаттың өзгеруін азайту және оған бейімделу мақсатын іске асыруда орманның маңыздылығын ескере отырып, орманды жақсы басқаруды мойындау және нығайту қажет. Орман шаруашылығының тұрақты жүргізілуі Халықаралық Еңбек Ұйымының адам және әлеуметтік құқықтарына қатысты 18 критерийін сақтауға тиіс. Гендерлік теңдік, денсаулық және әл-ауқат, қоғамдық кеңес беру сияқты құқықтар осы критерийлердің мысалдары болып табылады.
Ұлттық орман қорлары
Ұлттық орман қорларын дамыту – тұрақты орман шаруашылығын қаржыландыру мәселесін шешудің бір жолы. Ұлттық орман қорлары (ҰОҚ) – орман ресурстарын сақтау және тұрақты пайдалануды қолдауға арналған, мемлекеттік мекемелер басқаратын арнайы қаржыландыру механизмдері. 2014 жылғы мәліметтер бойынша, әлемде 70 ҰОҚ жұмыс істейді. Сонымен қатар, 120 жылдық регрессиялық модельде RIL (төмендетілген әсерлі кесу) әдісінің 30 жыл ішінде дәстүрлі ағаш кесумен салыстырғанда ("14,0 м3/га") едәуір жоғары орманға айналуы ("18,3 м3/га") анықталды. Болашақта орманды қайта өсіруді жақсарту үшін RIL әдісін мүмкіндігінше ертерек қолдану қажет. Мысалы, бір зерттеуде Бразилияда ағаш кесуді 40%-ға дейін азайту қажеттігі көрсетілді, егер қазіргі "гектарына 6 ағаш, 30 жылдық кесу циклы" шаралары сақталса. Бұл болашақ жер үсті биомассасының жинау алдындағы бастапқы биомасса деңгейіне қайта қалпына келуін қамтамасыз ету үшін қажет.
Орман генетикалық ресурстарын сақтау
Орман генетикалық ресурстарын тиімді пайдалану және ұзақ мерзімді сақтау – тұрақты орман шаруашылығының маңызды бөлігі. Бұл, әсіресе орманды климат өзгеруіне бейімдеу және орман шаруашылығын басқару тұрғысынан аса қажет. Генетикалық әртүрлілік орман ағаштарының өмір сүруіне, өзгеріп жатқан қоршаған ортаға бейімделуіне және эволюциялануына кепілдік береді. Орманның генетикалық әртүрлілігі ағаштардың күшті болуына, зиянкестер мен ауруларға қарсы тұру қабілетін арттырады. Сонымен қатар, орман генетикалық ресурстары түрлер және экожүйе деңгейінде орманның биологиялық әртүрлілігін сақтауда маңызды рөл атқарады. Ормандық көбелек материалды таңдауда жоғары генетикалық әртүрлілікке баса назар аудару, біркелкі ағаштар емес, тұрақты пайдалану үшін өте маңызды. Тұқымның шығу тегін ескеру де маңызды. Мысалы, климат өзгеруіне байланысты жергілікті материалдың өзгерген жағдайларда жақсы өнім беруіне жеткілікті генетикалық әртүрлілігі немесе фенотиптік икемділігі болмауы мүмкін. Орманды қайта жаңартуға арналған аумақтың болашақтағы жағдайларына ұқсас жағдайларда табиғи іріктеуден өткен, алыс жерден алынған басқа популяция, тиімдірек тұқым көзі болуы мүмкін.
Қоғамдық орман шаруашылығы
Қоғамдық орман шаруашылығы (ҚОШ) – мемлекеттік орман агенттіктері мен жергілікті қауымдастықты бұзылған ормандарды жаңарту, орманды алқаптарды қайта ормандандыру және климаттың өзгеруіне себеп болатын көміртегі шығарындыларын азайту жөніндегі күш-жігерді үйлестіретін жүйе. Бұл серіктестік тек қоршаған ортаға келтірілген зиянды жою ғана емес, сонымен қатар зардап шеккен аймаққа экономикалық және әлеуметтік пайда әкелу мақсатында іске асырылады. Жергілікті қауымдастықтың орманды басқару мен қорғауға қатысуының негізгі артықшылықтары – жұмыс орындарын ұйымдастыру және жалақы еңбегінен және қосымша ауыл шаруашылығынан түсетін табысты арттыру болып табылады, бұл жергілікті экономиканы нығайтып, экологиялық жағдайды жақсартады және климаттың өзгеруін жеңілдетуге көмектеседі. Сондықтан, ҚОШ жүйесін енгізу ауылдық жерлерді дамытуға, климаттың өзгеруін азайтуға және аймақтағы биологиялық әртүрлілікті сақтауға мүмкіндік береді. Жергілікті қауымдастықтың мүшелерін, олардың көпшілігі жергілікті тұрғындар екенін ескере отырып, қатыстыру маңызды, себебі олар жергілікті экожүйелер туралы терең білімге және олардың уақыт өте келегі өмірлік циклдеріне ие. Олардың қатысуы сонымен қатар олардың мәдени дәстүрлерін сақтауға да көмектеседі. REDD шараларына ресми түрде «орманды жою және орманның деградациясынан туындайтын шығарындыларды азайту; және дамып келе жатқан елдерде орманды сақтау, орманды тұрақты басқару және орман көміртегі қорын арттыру рөлі» жүктеледі. REDD+ үш кезеңнен тұрады. Бірінші кезеңде тиімді стратегиялар әзірленеді, ал екінші кезеңде REDD+ шараларына қатысатын дамып келе жатқан елдерге технологияны дамыту және технологияны беру жұмыстары басталады. Соңғы кезеңде қабылданған шаралардың орындалуы өлшеніп, есеп беріледі. 2021 жылы тропикалық және субтропикалық ормандарды қорғайтын елдерге 1 миллиард доллар көмек көрсету мақсатында LEAF коалициясы құрылды.
Еуропалық Одақ
2022 жылы Еуропалық парламент орманды жоюмен байланысты импортты тоқтатуға бағытталған заңды мақұлдады. Бұл заң, мысалы, Бразилияда ауыл шаруашылығы өндірісі үшін орманды жоюды тоқтатуға және қолда бар ауыл шаруашылығы жерлерінің өнімділігін арттыруға ықпал етуі мүмкін. Заңнама Еуропалық кеңес тарапынан 2023 жылдың мамыр айында бірқатар өзгерістермен қабылданды және бірнеше аптадан кейін күшіне енуі күтілуде. Заңға сәйкес, Еуропалық Одаққа белгілі бір тауар түрлерін импорттауды жоспарлаған компаниялар, осы тауарлардың өндірісі 2020 жылдың 31 желтоқсанынан кейін орманды қырқып тасталған жерлермен байланысты емес екенін растауы керек. Адам құқықтарын бұзумен байланысты өнімдерді импорттауға да тыйым салынады. Өнімдер тізіміне келесілер кіреді: пальма майы, мал, ағаш, кофе, какао, каучук және соя. Сондай-ақ, осы өнімдердің кейбір туындылары да кіреді: шоколад, жиһаз, баспа қағазы және бірнеше пальма майынан жасалған туындылар.
Ұлыбритания
Орман шаруашылығы комиссиясы 1919 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Ұлыбританиядағы ормандарды қалпына келтіру мақсатымен құрылды. Комиссия жекеменшік және мемлекеттік ормандарды реттейді, сондай-ақ жекеменшік ормандарды басқарады. Шаруашылыққа пайдаланылатын жерлер сатып алынып, өзгертілді, соның нәтижесінде британдық орман алқаптарының 35 пайызы бір кезде комиссияның меншігінде болды.
Канада
Канаданың жаһандық тұрақты орман шаруашылығына қосқан үлесі зор, оның 166 миллион гектар орман жері тәуелсіз түрде тұрақты басқарылатындығы расталған, бұл әлемдегі сертификатталған орманның 40% құрайды, бұл кез келген басқа елден көп. Канаданың орман жерлерінің шамамен 94% мемлекеттік меншікте. Орманды тұрақты басқару стратегиялары орманның болашақ ұрпақтарға да пайдасын тигізуді қамтамасыз ете отырып, бірнеше бірдей қажеттіліктерді қанағаттандыруға бағытталған. Онтарио провинциясының да өз тұрақты орман шаруашылығы шаралары бар. Онтарионың мемлекеттік меншіктегі орманның жартысынан азырақ бөлігі басқарылатын орман болып табылады және «Атамекен орманды сақтау туралы» заңға сәйкес тұрақты басқарылуға міндетті. Тұрақты басқару көбінесе 20 жылға жарамды Тұрақты орман пайдалану лицензиясын алған орман компаниялары арқылы жүзеге асырылады. Онтарионың тұрақты орман шаруашылығы шараларының басты мақсаты – орманның денсаулығын және өнімділігін сақтау, биологиялық әртүрлілікті сақтап, сонымен қатар жергілікті қауымдастықтар мен орман өнеркәсібіндегі жұмыс орындарын қолдау. Барлық басқару стратегиялары мен жоспарлары қатаң реттеледі, 10 жылдық кезеңге жоспарластырылады және Орман шаруашылығын жоспарлау нұсқаулығының қатаң талаптарына сәйкес келеді. Мемлекеттік тұрақты орман шаруашылығымен қатар, Онтарио үкіметі жеке орман иелерін де ынталандырулар арқылы орманды тұрақты басқаруға ынталандырады. Қазіргі таңдағы деректер бойынша, Онтарионың мемлекеттік орманның 44% басқарылуда. (топырақ абразиясы және эрозиясы, судың ластануы, жабайы табиғат). Заңды бұзу айыппұл салуға, қызметін тоқтата тұруға, орманды жинау құқығынан айыруға, жиналған ағашты тәркілеуге және қамауға алып келуі мүмкін.
Америка Құрама Штаттары
2020 жылдың басында "Save the Redwoods League" ұйымы табысты краудфандинг науқанынан кейін 583 акр жерді, ішінде 483 үлкен секвойя ағашы және әлемдегі 5-ші ең үлкен ағашы бар "Alder Creek" учаскесін сатып алды. Ұйымдар орманда ағаштарды сирете түсуді жоспарлап отыр, бұл даулы операция.
Камерун
2020 жылдың тамызында Камерун үкіметі Эбо орманында орман шаруашылығына рұқсатты тоқтатты.