Кіріспе
Слайкхедтер, сондай-ақ жалаңашбас немесе жылтырбас балықтар деп те аталады, Alepocephalidae тұқымдасына жататын терең су балықтары. Олар көбінесе су бетінен шамамен 3000 метр төмендегі батипелагикалық қабатта кездеседі. Олардың аты басында қабықшаның болмауынан шыққан. Сондай-ақ, ғылыми аты грек тілінен алынған: ᾰ̓ (a, "жоқ"); λέπος (lepos, "қабықша"); және κεφαλή (kephalē, "бас"). Оларға шамамен 22 туысы және 96 түрі бар. Қазылған қалдықтарынан белгілі бір туыс – Карпатихт (Carpathichthys) – Польшаның ерте олигоцен кезеңінен табылды, сондай-ақ Батиприонның сипатталмаған түрі мен бірнеше анықталмаған таксондар да осы қабаттан белгілі. Ерте эоцен дәуіріне жататын қазылған отолиттер де табылған.
Slickheads, also known as nakedheads or smoothheads, are deep water fishes that belong to the family Alepocephalidae. They are most commonly found in the bathypelagic layer, which is approximately 3000m below the surface. They get their name from the lack of scales on their heads. Similarly, the scientific name is from the Greek ᾰ̓ (a , "not"); λέπος (lepos, "scale"); and κεφαλή (kephalē, "head"). It has about 22 genera with ca. 96 species. The only known fossil genus is Carpathichthys from the Early Oligocene of Poland, although an undescribed species of Bathyprion and several indeterminate taxa are also known from the same formation. Fossil otoliths are also known, dating to the Early Eocene.
Мінез-құлық
Алепцефалидтер жасы ұлғая бастаған сайын, олар мұхиттың төменгі қабаттарына (мезопелагикалық және батипелагикалық сулар) қарай жылжиды деп есептеледі, себебі көбінесе жасөспірім алепцефалидтер су бетіне жақын жерлерде кездеседі. Алайда, жас шаянбастар теңіз түбінен бірнеше метр ғана биіктікте байқалған, бұл кейбір түрлердің өмір сүру кезеңдерінің барысында әртүрлі тереңдіктер арасында қозғалуы мүмкін екенін көрсетеді – тік көші-қон. Бұл тік көші-қон теңіз түбіне жақын жердегі жоғары хищтік қысымға және/немесе жылы сулардағы планктонның көп болуына байланысты болуы мүмкін. Жас шаянбастар тіршілікке жарамдылық деңгейін арттыру үшін хищтік қауіптің аздығы мен азық-түліктің молдығын пайдаланып, жоғары қарай жылжуға бейім.
Тарату
Alepocephalidae тұқымдас түрлері дүние жүзінде кеңінен таралған және Атлант, Үнді және батыс Тынық мұхиттарында кездеседі, бірақ оларды табу қиын, себебі олар көбінесе мұхиттың батипелагикалық қабатында тіршілік етеді.