Кіріспе

Ең беделді итальяндық әдеби сыйлық

Стрега сыйлығы (ˈprɛːmjo ˈstreːɡa) – Италиядағы ең маңызды әдеби сыйлық. Ол 1947 жылдан бері жыл сайын итальян тілінде жазылған, кез келген ұлттың авторының және алдыңғы жылдың 1 мамыры мен 30 сәуірі аралығында тұңғыш рет жарық көрген ең жақсы прозалық туындысына беріледі.

Тарих

1944 жылы Мария мен Гофредо Беллончи Римдегі үйлерінде әдеби салон ашуға кірісті. Осы жексенбі күнгі жиналыстарда жазушылар, суретшілер және зиялы қауымның көптеген белгілі өкілдері жиналды. Бұл топ «Доменика достары» немесе «Жексенбі достары» деп танылды. 1947 жылы Беллончилер «Стрега» ликерін шығаратын фирма иесі Гвидо Альбертимен бірге көркем әдебиетке арналған сыйлық тағайындауға шешім қабылдады, ал жеңімпазды Жексенбі достары анықтады. Беллончи айналасының қызметі мен сыйлықтың құрылуы итальян мәдени өміріндегі «қалыпты жағдайға» қайта оралудың бастапқы белгісі ретінде қарастырылды: фашизм, соғыс, оккупация және азаттық жылдарынан кейінгі қайта құрудың бір бөлігі. «Жексенбі достары» сайлаған «Стрега» сыйлығының алғашқы иегері Эннио Флайано болды, ол өзінің бірінші және жалғыз романы «Убить уақыт» үшін марапатталды, бұл роман Екінші Итальяндық-Абиссиниялық соғысы кезінде Африкада өтеді. Ол ағылшын тіліне «The Short Cut» деп аударылған. Мария Беллончи 1971 жылы «Стрега сыйлығының жылдары» деген тақырыпта «Стрега сыйлығының тарихы» атты кітап жариялады.

Таңдау процесі

Мария Беллончи 1986 жылы қайтыс болғаннан бері сыйлықты Мария және Гофредо Беллончи қоры басқарып келеді. Италияның мәдени элитасынан таңдалған, қазір 400-ге жуық мүшеден тұратын жюри мүшелері әлі де "Жексенбілік достар" деп аталады. Кітапты қарау үшін оған кем дегенде екі Достың қолдауы болуы тиіс. Алғашқы дауыс беруде бұл ұзақ тізім бес кітаптан тұратын қысқа тізімге дейін таңдалады. Дауыс берудің екінші турында жеңімпаз жарияланады, ол шілде айының бірінші бейсенбісінде Римдегі Вилла Джулияның нимфеумында өтеді.

Premio Strega speciale, 2006 жыл

2006 жылы, Стрега сыйлығының жетпіс жылдығында Италия Конституциясына арнайы сыйлық табысталды. Бұл құжат 1946 жылы, Стрега сыйлығының алғашқы рет табысталған жылы жасалып, бекітілген болатын. Сыйлықты Италия Республикасының бұрынғы президенті Оскар Луиджи Скальфаро қабылдады.