Кіріспе
Доң Жао (156 – 4 шілде 236), әдеби есімі – Гунжэнь, Қытайдың Үш патшалығы кезеңіндегі Цао Вэй мемлекетінің шенеунігі болған. Бұрын Шығыс Хан әулетінің соңғы жылдары Юань Шао, Чжан Ян және Цао Цао секілді әскербасылардың қызметінде болған.
Dong Zhao (156 – 4 July 236), courtesy name Gongren, was an official of the state of Cao Wei during the Three Kingdoms period of China. He previously served under the warlords Yuan Shao, Zhang Yang and Cao Cao consecutively during the late Eastern Han dynasty.
Юань Шаоның қол астында қызмет ету
Дунь Чжао – xiaolian болған және Юань Шаоның билігінде алғашқы жылдары округтік чиновник қызметін атқарған, кейін әскери кеңесші болып тағайындалды. Ол Юань Шаоның территорияларындағы бірнеше округтер мен әкімшілік аймақтардың басқарушысы болып тағайындалды және оларды тиімді басқарды. Бірақ Юань Шао артық сөздерге құлақ асып, Дунь Чжаоның оған адалдығына күмән келтіре бастады. Дунь Чжао Юань Шао өзін өлтіруі мүмкін деп қорқып, қашып кетті.
Чжан Янгтың басқаруындағы қызмет
Дун Чжао император Сяньның тұсына қашуға ниеттенді. Жолда ол Хэней әкімшілігі арқылы өтті, оны әскербасы Чжан Ян басқарды. Чжан Ян Дун Чжаоны өз қатарына қабылдап, оны лауазымға тағайындады. 192 жылы, қашан Цао Цао император Сяньды жер аударылудан қарсы алу үшін Чжан Янның жерінен өтуге рұқсат сұрағанда, Чжан Ян бастапқыда бас тартты, бірақ Дун Чжаоның өтінішімен келісті. Дун Чжао Цао Цаомен бірге императорды қарсы алуға аттанды.
Цао Цао тұсында қызмет ету
196 жылы император Сянь Цао Цаомен кездесті, ол Донг Чжаоның кеңесін тыңдап, оны лайықты құрметпен қарсы алды. Чжан Ян қайтыс болғаннан кейін Донг Чжао Чжан Янның ізбасарларын Цао Цаоға қосылуға инабаттандырды. Осылайша Донг Чжао Цао Цаоның қызметіне кірді. 199 жылы Цао Цао Лю Бэйден Сю провинциясын қайтарып алғаннан кейін, Донг Чжао Сю провинциясының губернаторы болып тағайындалды. Содан кейін Донг Чжао Цао Цаомен бірге Юань Шао мен Ухуань тайпаларына қарсы жорықтарға қатысып, одан да жоғары лауазымдарға көтерілді. 216 жылы Донг Чжао император Сяньды Цао Цаоға Вэй патшасы атағын беруге көндіріп, оған көмектесті. 219 жылы Гуан Ю Фанчэнге шабуыл жасағанда, Сунь Куан тұтқындалған Цао Ренге көмек үшін күш жіберуге келісті. Құпия сақтау үшін Донг Чжао қағазға жазылған хабарларды жебелерге байлап, қалаға атуды ұсынды. Цао Реннің әскері Сунь Куанның күш жіберуге дайын екенін естігенде, әскердің рухы көтеріліп, нәтижесінде Гуан Ю жеңіліске ұшырады.
Вейдегі қызмет
220 жылы Цао Пи Цзянь императорының тағын тартып алып, Хан әулетінің орнына Цао Вэй мемлекетін құрды. Цао Пи мен оның ізбасары Цао Руи билік еткен жылдары Донг Чжао императорларға кеңес беріп, мемлекеттік істерде маңызды рөл атқарды. Ол бірнеше рет жаудың қимылдары мен шешімдерін дұрыс болжап, Вэй әскерлерін жеңілістен сақтап қалды, мысалы, шығыс Ву мемлекетіне қарсы жорық кезінде Донг Чжао алдын ала тұзақ болатынын айтқан еді. Мемлекетке қосқан үлесі үшін жоғары бағаланған Донг Чжао одан да жоғары лауазымдарға тағайындалды. 236 жылы Донг Чжао 81 жасында (Шығыс Азия есебі бойынша) қайтыс болды және оған маркиз атағы берілді.