Кіріспе

Гүлді өсімдіктер туысы

Corylopsis – сиқырлы қарағай тұқымдасына (Hamamelidaceae) жататын, шамамен 30 түрді қамтитын бұталар туысы. Олар шығыс Азияға тән, түрлердің көпшілігі Қытайда өседі, ал кейбіреулері Жапонияда, Кореяда және Гималайда кездеседі. Бұл туыс АҚШ-тың Вашингтон штатында табылған эоцендік жапырақ қазбаларынан сипатталған, жойылған Corylopsis reedae түрімен де белгілі. Олардың биіктігі әртүрлі, көбінесе бұтаның биіктігінен кеңірек тәжді болады. Жапырақтары жұмыртқа тәрізді, ұшы сүйір, жиегі тісті, ұзындығы және ені әртүрлі. Гүлдері қыс соңында 5-30 гүлден тұратын, иілген шоғырларда гүлдейді, гүлшоғырының ұзындығы шамамен 4–9 мм. Әр гүлдің бес ақшыл сары жапырағы болады. Жемісі – 10–12 мм ұзындығындағы құрғақ қапшық, ішінде екі жылтыр қара тұқым орналасқан.

Таңдамал түрлер (Қытайда өсетін түрі басқаша көрсетілмесе):

Corylopsis alnifolia
Corylopsis brevistyla
Corylopsis glabrescens (Жапония, Корея)
Corylopsis glandulifera
Corylopsis glaucescens
Corylopsis griffithii (Гималай)
Corylopsis henryi
Corylopsis himalayana (Гималай)
Corylopsis microcarpa
Corylopsis multiflora
Corylopsis obovata
Corylopsis omeiensis
Corylopsis pauciflora (Жапония, Тайвань)
Corylopsis platypetala
Corylopsis reedae (жойылған, Ypresian, Вашингтон штаты)
Corylopsis rotundifolia
Corylopsis sinensis
Corylopsis spicata (Жапония)
Corylopsis stelligera
Corylopsis trabeculosa
Corylopsis veitchiana
Corylopsis velutina
Corylopsis willmottiae
Corylopsis yui
Corylopsis yunnanensis

Өсіру және пайдалану

Олар көбінесе бауларда өте ерте ашылатын, сары гүлдері үшін өсіріледі. Дегенмен, олардың бұтақтары нашар, сондықтан қардың ауыр салмағынан жиі зақымданады. Корилopsis жартылай көлеңкеде немесе көлеңкеде, қатты желден қорғалған жерде өсуді ұнатады. Ол гумусқа толы топырақта ең жақсы өседі. Гүлдейтін, тәтті иісті бұтақтары вазада ұзақ сақталады. Корилopsis, әсіресе C. pauciflora, керемет бонсай өсімдіктерін де құрайды.