Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Швейцариялық теология студенті Морис Баво (15 қаңтар 1916 – 14 мамыр 1941) – 1938 жылы Адольф Гитлерді өлтіруге әрекеттенген швейцариялық теология студенті.
Swiss theology student
Maurice Bavaud (15 January 1916 – 14 May 1941) was a Swiss theology student who attempted to assassinate Adolf Hitler in 1938.
Өмірбаян
Морис Баво 1916 жылғы 15 қаңтарда Нойшательде, пошта жұмыскері Альфред Баво мен Хелен Штайнердің ұлы болып дүниеге келді. Ол Лазаль ағайындарының мектебінде білім алды және техникалық сурет салушының шәкірті ретінде жұмыс істеді. Содан кейін, миссионер болу үшін Бретань, Сен-Бриеу қаласына, Сен-Илан семинариясына оқуға кетті. Францияда ол коммунизмге қарсы "Компания дю Мистере" тобының мүшесі болды. Топ жетекшісі Марсель Гербохай Бавоға зор ықпал етті. Гербохай өзін Романовтар әулетінің мүшесі деп мәлімдеп, коммунизм құлатылғаннан кейін Романовтардың Гербохай тұлғасында Ресейді қайта билейтініне Бавоны сендірді. Баво Гербохайдың сөздеріне сене келіп, Гитлерді өлтіру осы жоспардың іске асуына көмектеседі деген ойға толығымен берілді және соңында өзі оны өлтіруге бел буды.
Maurice Bavaud was born on 15 January 1916 in Neuchâtel, the son of Alfred Bavaud, a postal worker, and Helène Steiner. He attended a Lasallian Brothers school and worked as an apprentice of technical drawing before moving to Saint Brieuc, Brittany, to study at the Saint Ilan seminary to become a missionary. In France he became a member of the anticommunist group Compagnie du Mystère. The group's leader, Marcel Gerbohay, had great influence over Bavaud. Gerbohay claimed to be a member of the House of Romanov, and convinced Bavaud that when communism was destroyed, the Romanovs would once again rule Russia, in the person of Gerbohay. Bavaud believed what Gerbohay had told him, became obsessed with the idea that killing Hitler would help the plans to materialise, and finally decided to carry out the assassination himself.
Сынақтар
1938 жылы 9 қазанда Баво Франциядан Баден-Баденге, содан кейін Базельге сапар шекті, онда ол Шмейсердің 6,35 мм (.25 ACP) жартылай автоматты тапаншасын сатып алды. Берлинде полиция қызметкері Карл Деккерт Бавоның Гитлермен жеке кездесуге ниеттенгенін естіді. Декерт Бавоға егер ол лайықты шетелдік жоғары лауазымды тұлғадан ұсыныс хат ала алса, жеке кездесу ұйымдастырылатынын айтты. Декерт оған 1923 жылғы "Пивохана төңкерісінің" мерейтойына Мюнхенге баруды кеңес берді, себебі Гитлер осы мерейтойда жыл сайын қатысатын. Баво бұл кеңеске құлақ асып, швейцариялық тілші болып көрсетіп, шеру кезінде Гитлер өтетін кезде оны ату мақсатымен парадқа арналған трибунаға билет сатып алды. Бірақ 9 қарашада Гитлер жетпейтін қашықтықта болғандықтан, Баво бұл әрекеттен бас тартты. Ол шерумен өтіп бара жатқанда, "SA" әскерлерімен қоршалып, көрермендердің нацистік сәлемдеме жасауынан көруі қиын болды. Содан кейін Баво қымбат кеңсе тауарларын сатып алып, француз ұлтшыл көшбасшысы Пьер Тейтингердің атынан ұсыныс хатты жасады, онда Бавоның Гитлерге жеке арналған тағы бір хаты бар екені айтылды. Ол Гитлер сол жерге оралды деп ойлап, Берхтесгаденге сапарлады, бірақ Гитлер әлі де Мюнхенде екенін білді. Баво Мюнхенге қайтқанда, Гитлер Берхтесгаденге келе жатқанын естіді.
On 9 October 1938, Bavaud left France to travel to Baden Baden, then on to Basel, where he bought a Schmeisser 6.35 mm (.25 ACP) semi automatic pistol. In Berlin, a policeman, Karl Deckert, overheard Bavaud saying that he wanted to meet Hitler personally. Deckert advised Bavaud that a private audience could be arranged if Bavaud could obtain a letter of introduction from a suitable foreign VIP. Deckert told him to travel to Munich for the anniversary of the 1923 "Beer Hall Putsch", which Hitler attended every year. Bavaud followed those instructions by buying a ticket for a seat on the reviewing stand by posing as a Swiss reporter, intending to shoot Hitler as he passed during the parade. Bavaud abandoned this attempt when, on November 9, Hitler was out of range. As he marched past, he was surrounded by Sturmabteilung troops, and Bavaud's view was blocked by surrounding spectators giving the Nazi salute. Bavaud next purchased expensive stationery and forged a letter of introduction in the name of the French nationalist leader Pierre Taittinger, which claimed that Bavaud had a second letter for Hitler's eyes only. He travelled to Berchtesgaden in the belief that Hitler had returned there, only to find that Hitler was still in Munich. When Bavaud returned to Munich, he discovered that Hitler was just leaving for Berchtesgaden.
Тұтқындау және сотталу
Ақшасы таусылған Баво Парижге пойызбен жасырын ілесіп кетті, бірақ жол жүрісінде билетсіз саяхат еткені үшін ұсталды және шетелдік болғандықтан Гестапоға берілді. Ол сұраққа жауап берген кезде Гитлерді өлтіру жоспарын мойындады. 2011 жылы оның құрметіне Нойшатель қаласының жанындағы Хаутеривте шағын ескерткіш орнатылды.
Having exhausted his money, Bavaud stowed away on a train to Paris, but was detained while on his way for travelling without a ticket and, as a foreigner, was turned over to the Gestapo. He was interrogated and admitted his plans to assassinate Hitler. In 2011, a small monument in his honor was erected in Hauterive near Neuchâtel.
Халықтық ақпарат құралдарында
Томас Хюрлиманның "Der Gesandte" пьесасы нацистік режим құлағаннан кейін Швейцария елшісі Ханс Фролишердің отанына қайтуын көрсетеді. Пьеса оның Морис Бавоға жасаған сатқынылығы туралы ойдан шығумен мазаланған күйін романтикалық бейнелейді. 2023 жылы Лоран Негре бұл пьесаны "Естен кеткен адам" деген атпен фильмге түсірді.
Thomas Hürlimann's play "Der Gesandte" explores the homecoming of the Swiss Ambassador Hans Frölicher after the fall of the Nazi regime. It romanticises him being haunted by the thought of his betrayal of Maurice Bavaud. This play was turned into a movie by Laurent Nègre in 2023 entitled A Forgotten Man.