Туллибоди – Шотландияның Орталық Төмендіктеріндегі қала. Орналасқан жері, географиясы, халық саны (8710+ тұрғын) туралы ақпарат. Clackmannanshire аймағы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Клэкманнанширдегі, Шотландияның Орталық Төмендіктеріндегі қала.
Town in Clackmannanshire, Central Lowlands, Scotland
Туллибоди (Tulach Bòide) – Шотландияның Орталық Төмендіктерінде орналасқан қала. Ол Форт өзенінің солтүстігінде, Форт аңғарындағы Очил тауларының етегіне жақын жерде жатыр. Қала Алвадан 3 км оңтүстік-батысқа, Аллоадан 3 км солтүстік-батысқа және Стирлингтен 6 км шығыс-солтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Қала Клэкманнаншир округінің құрамына кіреді. 2012 жылғы бағалау бойынша Туллибоди халқы шамамен 8,710 немесе Камбус ауданын қоса есептегенде 9,530 адамды құрайды.
Tullibody (Tulach Bòide) is a town set in the Central Lowlands of Scotland. It lies north of the River Forth near to the foot of the Ochil Hills within the Forth Valley. The town is 1.8 mile (3 km) south west of Alva, 1.8 mile (3 km) north west of Alloa and 4.0 mile (6 km) east northeast of Stirling. The town is part of the Clackmannanshire council area. According to a 2012 estimate the population of Tullibody is approximately 8,710 or 9,530 residents including the area of Cambus.
Тарих
Таллибоди ауданында мезолит дәуірінен бері адам қызметінің іздері сақталған. Брейхед гольф алаңында көгалдарды күтушілер б.з.д. 4000 жылға дейінгі мидия, скумбрия және когылдың қабық қалдықтарын қамтитын үйінді тапты. Брейхед қабық үйіндісі деп аталатын бұл орын Форт өзенінің солтүстік жағындағы сирек табылған үйінділердің бірі. Қазір Таллибоди соғыс ескерткішінің бөлігі болып табылатын "Хер Стайн" тасы, ежелгі тұрғын тастар шеңберінің бір бөлігі болған деседі. Таллибодидегі шіркеудің IV ғасырдың соңында салынғаны айтылады, ал 5 ғасырда Альваға сапарлаған әулие Серф осы шіркеуде қызмет еткен. Халық ауыз әңгімелерінде Шотландия королі Кеннет МакАлпин пиктілермен шайқасқа түсер алдында Бэйнгл Брейде әскерін жинағандығы айтылады. Ол Таллибодиге "Тирли боти" деген ат берген, яғни "жалғыз шатырға берілген ант" деген мағынаны білдіреді. Әрине, Стирлингке (католик шіркеуінің жанында) тұрған тұрғын тас 1900 жылдардың басына дейін сақталған, содан кейін жол жөндеу жұмыстарына дайындық үшін бұзылған. Басқаша топонимиялық түсіндірмелер де ұсынылған. Шотландияның Давид I 1149 жылы Камбускеннет аббаттығына жер және балық аулау құқығын берген кезде Таллибодидің танымалдылығын арттырды, сол кезде Ауд Кирк салынды, ол бүгінге дейін тұр. Хью де Роксбург 12 ғасырдың соңында Таллибодидің ректоры, Шотландияның канцлері және Глазгоның епископы болған. 19 ғасылдың картасында шіркеу, діни қызметкерлердің құдығы және зираттағы "Қыз тасы" көрсетілген. 1306 жылы шотландтарды бағындыруға тырысқан Англия королі Эдуард I Дельф тоғанының артындағы төбеде Таллибодиде қамал салуға тырысқан. Ол ағаштан салынған болғандықтан, оның дәлелі табылмаған. 1560 жылдың қаңтар айында Гранжтан Уильям Кирккалди француз әскерлерінің Стирлинг қамалына қайтуын кешіктіру үшін Таллибоди көпірінің бір бөлігін қиратты. Француз командирі Генри Клеутен, генерал Д'Ойсель деп танылған, көпірді жөндеу үшін Ауд Кирк төбесін бұзды. Таллибоди, Аллоадан айырмашылығы, 17 ғасырдың басына дейін өз шіркеуіне ие болды, содан кейін жоғары мәртебесін жоғалтып, Аллоа өз алдына шіркеуге айналды. Епископ Кит Аллоа шіркеуінің "Таллибодидегі ана шіркеуді жұтып қойғанын" айтты. Аберкромбилер Ауд Киркті отбасылық зираттары етіп пайдаланды. 1600 жылы Таллибодидегі шіркеуде 16 жастан асқан төрт жүзден бес жүзге дейін дінге келген мүшелер болды. 1645 жылы Монтроз графы Килсит шайқасының алдындағы түні күштерін Таллибоди орманында орналастырды. Ескі статистикалық есептердегі жазбада Монтрозды Лорн маркизінің қуғандығы айтылады, ол қазір Лорн төбесі деп аталатын жерде орналасқан болуы мүмкін. Бұл аймақтың ең алғашқы карталарын 1681 жылы жер өлшеуші және картограф Джон Адейр жасаған. 1745 жылы Стирлингтің сецессиялық уағыздаушысы Эбенезер Эрскин Якобит әскерінің бақылауында болған Стирлингтен шығып, Таллибоди орманында өз халқына уағыз айтты. Шіркеу 1760 жылы Таллибодидің бірінші лорды Джордж Аберкромбидің қаржысымен қайта салынды. Оның әкесі мен атасының есіміне арналған 1700 жылдан бастап салынған әдемі ескерткіш (Грейфриарс Киркьярдындағы үлкен қабірлерге ұқсас) шіркеу қабырғасына орналасқан.
There are remains of human activity in the Tullibody area from Mesolithic times. On Braehead Golf Course, the green keepers found a midden containing shell remains of mussels, scallops and cockles dating back to 4000 BC. Known as The Braehead Shell Midden it is one of the few found on the north side of the Forth. The Haer Stane, now part of Tullibody War Memorial, is said to have formed part of a circle of standing stones. It is thought that the church in Tullibody dates from the end of the fourth century and St. Serf ministered to the church in the 5th century on his journeys to Alva. Folklore states that Kenneth MacAlpin, King of Scots, amassed his army on Baingle Brae before he fought and subdued the Picts. He is reported to have given Tullibody its name, calling it "Tirly bothy" meaning oath of the croft. Certainly there was a standing stone on the main road to Stirling (near the Catholic Church) until the early 1900s when it is then reported to have been demolished to make ready for the road upgrading. An alternative toponymy has been suggested. David I of Scotland was responsible for Tullibody's claim to fame when in 1149 he granted the lands and fishing rights to Cambuskenneth Abbey and it was then that the Auld Kirk was erected, where it still stands today. Hugh de Roxburgh was the rector of Tullibody, Chancellor of Scotland and bishop of Glasgow in the late 12th century. A 19th century map shows the church with the Priest's Well and the Maiden Stone at the graveyard. Edward I of England, in his attempt to subdue the Scots in 1306 reportedly tried to build a castle in Tullibody, on the hill behind the Delph Pond. As it would have been of wooden construction, no one has ever found any proof. In January 1560, William Kirkcaldy of Grange demolished part of Tullibody bridge to delay French troops returning to Stirling Castle. The French commander Henri Cleutin, known as General D'Oysel, took down the roof of the Auld Kirk to repair the bridge. Tullibody, unlike Alloa, had its own Parish Church until the start of the 17th century when it lost its superior status and Alloa became a parish in its own right. Bishop Keith said of Alloa Parish that it "swallowed up the mother church" at Tullibody. The Abercrombys made The Auld Kirk their family cemetery. In 1600 there were between four and five hundred communicant members, above the age of 16, at the church in Tullibody. In 1645, the Earl of Montrose, on the night before the Battle of Kilsyth, encamped his forces in the woods of Tullibody. A daggered footnote in the Old Statistical Accounts suggests that Montrose was pursued by the Marquis of Lorn who probably camped at the spot now known as Lorn's Hill. One of the earliest maps of the area was made by surveyor and cartographer John Adair in 1681. In 1745 Stirling's Secession preacher Ebenezer Erskine left Stirling which was under the control of the Jacobite army and preached to his people in the wood at Tullibody. The church was rebuilt in 1760 at the cost of George Abercromby, first laird of Tullibody. A fine memorial to his father and grandfather dating from 1700 (and similar to the huge graves in Greyfriars Kirkyard lies against the wall of the church.
Туллибоди үйі
Бұл жерде 1680 жылдары Роберт Мелдрум үй салдырған. Оны 1705 жылы Аберкромби/Аберкромби отбасы сатып алды. 1710 жылдары Аберкромби отбасы бұл әсем сарайды тұрғызды. Оның екінші иесі Джордж Аберкромби (1705-1800) – ауыл шаруашылығын жақсартуға үлкен үлес қосып, 1784 жылы "Гайленд қоғамын" құрған және өз қағидаларын өз иелігінде қолданған маңызды адам. Оның басты лауазымы – Эдинбург университетінің құқық профессоры. 19 ғасырда бұл жерде өнеркәсіп дамыды. Үй шамамен 1960 жылы бұзылды. Джорджтың ұлдары осы үйде өсіп, әрқайсысы атаққа жетті: сэр Ральф Аберкромби, Эртрейдің Роберт Аберкромби және Александр Аберкромби, Лорд Аберкромби.
An earlier house on the site was built around 1680 by a Robert Meldrum. It was purchased by the Abercrombie/Abercromby family around 1705. The fine replacement mansion house was built around 1710 by the Abercrombie family. Its second laird, George Abercrombie (1705 1800) was a major agricultural improver who co founded the Highland Society in 1784 and applied many of his principles to his own estate. His main position was as Professor of Law at Edinburgh University. In the 19th century the ground was turned to industry. The house was demolished around 1960. George's sons were raised in the house and each rose to fame: Sir Ralph Abercromby, Robert Abercromby of Airthrey and Alexander Abercromby, Lord Abercromby.
Экономика
Таллибоди – бұрынғы кеншілер қаласы, алайда қазір бұл салада да, ірі жұмыс берушілерде де қызмет жоқ. Көптеген тұрғындары қазір жұмыс үшін Стирлинг пен Алоаға қатынайды. Тарихи мағлұматтар бойынша, мұнда 30-40 адамды жұмыспен қамтыған жүн өңдеу және Алоа жолындағы тері зауыты болған, онда 30-40 ер адам тері өңдеумен және желім жасаумен айналысқан. Delph Pond жанындағы бұрынғы керлинг алаңының орны бұзылып, 2017 жылы жаңа тұрғын үйлер салынды. 1990 жылдардың соңы мен 2000 жылдардың басынан бері қалада тұрғын үй құрылысы қарқынды дамыды, соңғы 5 жылда ауылдың солтүстік жағында 400 жаңа үй бой көтерді.
Tullibody is a former mining town, although neither that industry nor any other major employers have a presence in the town, with many of the residents now commuting to Stirling and Alloa to work. Historically, there was work with wool employing 30–40 people and a tannery on Alloa Road, which employed 30 to 40 men processing leather and making glue. The site near the Delph Pond, a former curling pond, was demolished, being replaced with new housing in 2017. Since the late 1990s and early 2000s, there has been a rapid expansion in housebuilding in the town, with 400 new houses built on the north side of the village in the last 5 years.
Білім
Қаланың төрт бастауыш мектебі бар – Сент-Бернадетт, Аберкромби, Банчори және Сент-Серф. Жасөспірімдер сондай-ақ жергілікті орта мектептерге қатысады, олардың ішінде Лорншилл академиясы, Сент-Модан орта мектебі, Алоа академиясы және Альва академиясы бар. Таллибодиде 2017-2019 жылдары Клэкманнаншир кеңесі 15 миллион фунт стерлинг жұмсап, Таллибоди кітапханасы, Аберкромби бастауыш мектебі және Сент-Бернадет RC мектебі орналасқан жаңа Таллибоди Оңтүстік кампусын салғаннан кейін білім беруде үлкен прогресс болды.
The town has four primary schools – St. Bernadette's, Abercromby, Banchory and St. Serf's – with young people also attending the local high schools including Lornshill Academy, St Modan's High School, Alloa Academy and Alva Academy. Tullibody has seen a massive leap in education when Clackmannanshire Council in 2017 2019 spent £15 million making the new Tullibody South Campus building featuring the Tullibody library, Abercromby Primary and St. Bernadette's RC School.