Кіріспе
2006 жылы "Age of Empires III" стратегиялық видео ойынына жасалған кеңейту пакеті. "Age of Empires III: The WarChiefs" – "Age of Empires III" стратегиялық ойынының алғашқы кеңейту пакеті. Ол 2006 жылдың 17 қазанында АҚШ-та шықты. Жаңа тұжырымдар енгізілгенімен қатар, қолданыстағы тұжырымдар да кеңейтілді. Ацтектердің өз қалалары болса, ирокездер мен сиукстердің бес тайпалық кеңес мүшесі бар: басшы, соғыс басшысы, шаман, дана әйел және елші. Олардың әрқайсысы әртүрлі бірліктер, көмек және жақсартулар ұсынады. Жергілікті өркениет дамығанда (Еуропалық өркениеттердің саяси жүйесін алмастыра отырып) ойында тайпалық кеңес қатысады; ойыншы тайпалық кеңеске үміткерді сайлап, оған бонус бере алады. Үміткерлер кейінгі кезеңдерде жоғарырақ бонус ұсынады. Бонус түрі көбінесе бірдей болады (қосымша бірліктер, бонус ресурстар), ал жаңа үміткерлер қала деңгейі жоғарылағанда қолжетімді болады. Ойынға жаңа шағын тайпалар да қосылды: кеңейту бастапқы ойынның 12 тайпасын 16-ға дейін арттырады. Хьюрон ирокездерді, шайендер лакоталарды (сиу), ал сапотектер ацтектерді алмастырды. Басқа жаңа тайпалардың ішінде кламат, апачи, навахо және мапуче бар. Барлық жергілікті өркениеттерге от орны қолжетімді. Ауыл тұрғындарына от орнында би билеуді тапсыру арқылы әр өркениет үшін онға дейін би орындалуы мүмкін. Билер үй қаласынан жіберілетін жүктің арқасында үйреніледі: ғимараттардың денсаулығы мен шабуыл күшін жақсартатын Қала биі және теңіз шайқасын жақсартатын Су биі. Ирокездерде жаңа травоистерді тудыратын бірегей Құрылтайшы биі және халықтың максималды санын арттыратын Жер Ана биі бар. Сиукстерде ғимараттар мен кемелерге зиянды арттыратын (қоршау қаруларының жетіспеушілігін толықтыратын) От биі және тегін Ит сарбаздары атты әскерін шығаратын Соғыс әні биі бар. Ацтектерде барлық бос бірліктердің денсаулығын автоматты түрде қалпына келтіретін (жауынгер діни қызметкерлердің санына шектеу қою үшін) Емдік би және тегін бас сүйектері салт аттыларын тудыратын Гарланд соғыс биі бар. Сонымен қатар, әр жергілікті өркениетке тән ерекше технологиялар да бар. Сиу шатырынан басқа, әр ғимаратқа арналған бірегей технология бар, ал технологиялардың әсері ресурстарды немесе бірліктерді жеткізуден бастап бірлік мүмкіндіктерін жақсартуға дейін өзгереді.
Age of Empires III: The WarChiefs is the first expansion pack for the real time strategy game Age of Empires III. It was released on October 17, 2006 in the United States. Instead, there are a number of new concepts introduced, whilst existing concepts have been expanded. While the Aztecs have a home city, the Iroquois and Sioux have five members of the Tribal Council: the Chief, the War Leader, the Shaman, the Wise Woman, and the Messenger. They all offer different units, supports, and improvements. The tribal council is present in the game when a native civilization advances in age (replacing the politician system of the European civilizations); the player can select to promote a candidate to the Tribal Council and this confers a bonus on the player. The candidates offer higher bonuses at later ages. Typically the type of bonus remains the same (extra units, bonus resources) and new candidates become available at higher home city levels. Other additions to the game include new minor native tribes: the expansion increases the original game's 12 tribes to 16. The Huron replaced the Iroquois, the Cheyenne replaced the Lakota (Sioux) and the Zapotec replaced the Aztec. Other new tribes include the Klamath, the Apache, the Navajo and the Mapuche. A Fire Pit is available to all Native civilizations. By tasking villagers to dance at the Pit, a range of up to ten dances per civilization are available. The dances can be learned through Home City shipments are The Town Dance which improves building HP and attack, and the Water Dance which improves naval combat. The Iroquois have the unique Founder Dance, which spawns new Travois, and the Earth Mother Dance, which increases maximum population. The Sioux have the Fire Dance, which increases unit damage to buildings and ships to mitigate their lack of siege weapons, and the War Song Dance, which produces free Dog Soldier cavalry. The Aztecs have the Healing Dance (all idle units automatically regenerate health) to compensate for the limit on Warrior Priests, and the Garland War Dance to spawn the free Skull Knights. Additionally, each Native Civilization has its share of unique technologies. There is one unique technology per building except for the Sioux teepee, and the technologies' effects range from delivering shipments of resources or units to upgrading unit capabilities.
Революциялар
Еуропалық отарлар Индустриялық дәуірде жаңа мүмкіндікке қол жеткізді; Империя дәуіріне көшудің орнына, олар ана елінен көтеріліс жасап, өз мемлекеттерін құра алады. Көтеріліс жасаудің бастапқы құны Империя дәуіріне өтуден арзан, бірақ мемлекеттің экономикасы тоқтап қалады, себебі барлық қоныс салушылар жасаққа айналады және жаңаларын салу мүмкін болмайды (Кри ауылынан шыққан Coureur des Bois-дан басқа). Ресурстар бұрыннан салынған кемелерден, алым ретінде берілген ресурстардан, сауда посттарынан, фабрикалардан және голландтар үшін банктерден жеткізіле береді. Жаңа мемлекет өз әскерлерін Империя дәуіріне жаңарта алмайды.
Ұялылық
Тағы бір жаңа мүмкіндік – жасырындық. Бұл кейбір бөлімшелерге жаудың көп бөлігі мен ғимараттарынан көрінбей қалуға мүмкіндік береді. Барлық жергілікті өркениеттерде жасырындық қабілетіне ие бірлік бар (жау бірліктері жақын болғанда оны қосуға болмайды). Еуропалықтар үшін тыңшылар бар, оларды үй қаласынан жіберуге болады немесе шіркеуден жалдауға болады. Тыңшылар барлаушылар мен әскери басшыларға қарсы бонустық шабуылдарының арқасында ерекше тиімді. Олардың барлығы – ниндзялар, жергілікті барлаушылар сияқты – жасырындық қабілетін бөліседі. Егер жау сарбаздары жасырын бірлікке жақын келсе, ол ашылып, шабуылға ұшырайды. Сондай-ақ, жасырын бірлік шабуыл жасағанда да көрінеді.
Сюжет
15 миссиядан тұратын науқан Блэк отбасын көбірек тарихи тұрғыда көрсетеді. Бірінші акт, "От", Натаниел Блэктің (Джон Блэктің ұлы және Амелия Блэктің әкесі) Америка революциясын қолдау үшін отбасының барлық байлығын жұмсағанын баяндайды. Екінші акт, "Көлеңке", Амелия Блэктің ұлы Чейтон Блэктің Қызыл Бұлт соғысы (1866–1868) және Ұлы Сиу соғысы (1876–1877) кезінде Блэк Хиллстегі іс-әрекеттерін көрсетеді. Екі актінің де отаны – Блэк отбасының мүлігі.
1-ші акт: От
Натаниел Блэк (Жозеф Луис Кукқа негізделген) – бұрынғы ойынның 2-ші актісінде қайтыс болған Джон Блэктің жартылай ирокез ұлы, оны анасы Нонахки және оның інісі Каньенке (Ká:nien Definitive Edition нұсқасында) өсірді. Кампания Натаниел мен Каньенке мохок және сенека тайпаларын Америка Тәуелсіздік соғысына қатысудан қайтармақ болғанда басталады. Бірақ олар мохоктардың шабуылына ұшырап, жақын маңдағы Онейда ауылына қашады. Олар қарсы шабуыл жасап, жаудың қалалық орталығын жойып, оларды қашуға мәжбүр етеді. Натаниел мен Каньенке өз ауылдарына оралғанда, мохоктар мен полковник Свен Куехлер бастаған гессендік жалдамалы әскерлер ауылға шабуыл жасап, Нонахкиді тұтқынға алғанын көреді. Олар Нонахкиді құтқарады, бірақ Куехлер мен оның бас әскері қашып кетеді, ал Ирокез конфедерациясы ыдырай бастайды. Натаниелдің ауылы отаршылдарды қолдайды, сондықтан Натаниел Бостонға барады, онда оның адамы Бридс-Хиллдегі британдықтардан қорғануға көмектеседі. Джордж Вашингтон басшылықты қолға алғаннан кейін, бірнеше жеңіліс отаршылдарды Делавэр өзенінен кері шегіндіреді, онда оларға Натаниел қосылады. Вашингтон кішкентай әскермен, соның ішінде Натаниелмен бірге Делавэр өзенін кесіп өтіп, Трентондағы гессендік лагерге шабуыл жасайды және Принстондағы армияның артқы жасағын жеңеді. Бұған Саратога шайқасындағы тағы бір жеңіс ілеседі. Алайда, армия Брэндивайн мен Германтаунда тағы да жеңіліске ұшырап, қысқы маусымды Вэлли-Форджда өткізуге мәжбүр болады, онда суықтан қатты қиындық көреді. Бұл Натаниелді отбасылық қордың көп бөлігін қыс бойы әскерді жабдықтауға жұмсауға итермелейді. Келесі сценарий – Мористаундағы ойдан шығарылған шайқас, онда Натаниел Куехлерден кек алу мүмкіндігіне ие болады, ол Мористаун қаласының Капитолий ғимаратын жоюға тырысады. Вашингтоннан алған артиллериялық жүкті пайдалана отырып, Натаниел гессендік әскердің қанатын айналып өтіп, Мористаунды босатады. Куехлер жеңіліске мойын бұрмай, Натаниелмен шайқасқа түсіп, қаза табады. Куехлердің өлімінен кейін Натаниел Чарльстон, Камден және Кингс-Маунтин шайқастарында болған деген аңыз бар. Жағдай өзгерген кезде француздықтар соғысқа қосылып, революционерлерге Йорктаунда жеңіске жетуге көмектеседі, онда Натаниел бірнеше редуттарды басып алуда маңызды рөл атқарады. Революция жеңіске жеткеннен кейін, Натаниел отбасылық байлығын соғысқа жұмсағандықтан кедей болып үйіне оралады, бірақ 1812 жылы қайтыс болғаннан кейін батыр ретінде еске алынады. Кампанияның эпилогында "Ескі Ақсақал" (құпиясы Морган Блэк) алғашқы кампанияның 1-ші және 3-ші актілеріндегі немересінің Йорктаундағы жеңісін тамашалайды.
2-ші акт: Көлеңке
1866 жылы Амелия Блэктің жартылай лакота ұлы Чейтон Блэк, әкесі ерте қайтыс болғандықтан оны есінде сақтамайтын, Бозман жолы бойындағы Falcon Railroad компаниясын батысқа қарай кеңейтеді, бірақ Қызыл Бұлт соғысының ортасында қалады. Ол сиу тайпасынан орман жолын қорғауға көмектеседі және Форт Ларамидің квартирмейстері, Америка Азамат соғысының қарт ардагері Уильям "Билли" Холммен дос болады. Он жыл өткен соң, 1876 жылы Чейтон батысқа оралып, енді шериф болған Холмпен қайта кездеседі. Холм оған Дакотаның Блэк Хиллзінде алтын ашу туралы хабарлайды. Көптеген кен лагерьлерін сиу шабуылдарынан қорғағаннан кейін Чейтон сиу басшысы Қызыл Шапанмен кездесіп, бейбітшілік шарты жасауға тырысады. Бірақ Холм мен бірнеше кеншілер Чейтон келіссөздер бастамас бұрын сиуларды тұзаққа түсіріп, бейбітшілікке үміттерді жояды. Шерифтің соғысқа шақыруына қарамастан, Чейтон Холмның жағында болып, жаңа форт үшін ағаш жинаған жұмысшыларын қорғайды. Форт салынғаннан кейін Холм Чейтонға ешқандай себепсіз сиу ауылын жоюға бұйрық береді. Чейтон бас тартады, Холмға қарсы шығып, сиу тайпасымен одақтасып, фортты қиратады, Холмды төбелерге қашуға мәжбүр етеді. Содан кейін Чейтон жаңа келген Джордж Армстронг Кастерді Холмды табуға бір күн беріп, оның бүкіл дау-жанжалдың түпкі себебі екенін түсіндіреді. Чейтон сиу киімдерін киіп, қан қызыл соғыс бояуымен бетін бояп, Қызыл Шапанмен бірге Холмды қуалайды және оны шахтада қоршайды. Холм Чейтонға қару тартады, бірақ Чейтон одан жылдам әрекет етеді, Холмды атып, оны ұнтақ бөшкелеріне сүріп, шахтаның тереңдігіне құлатып, жарылысқа ұшыратады. Содан кейін Чейтон генерал Кастерді сиу тайпасына шабуыл жасамауға көндіруге тырысады, бірақ Кастер бас тартады және Чейтонның кімнің жағында екенін анықтауын талап етеді, енді ол бейтарап бола алмайтынын айтады. Чейтон келіседі, Кастермен қоштасып, сиу тайпасының жағына шығады. Ол сиу және шайен тайпаларын біріктіруге көмектеседі және олармен бірге Кіші Бигхорн шайқасында шайқасады. Шайқастан кейін Амелия Блэк ұлын ешқашан көрмегенін айтады, бірақ ол Чейтонның 1890 жылы Вундид-Нидеде қаза болғанын, өзімен бірге оншама атты әскерді алып кеткенін немесе әйелі мен балаларымен Блэк Хиллзде ғұмырын өткізгенін естігенін айтады. Age of Empires III: Definitive Edition ойынында Чейтонның тарихы өзгертілді, ол Холммен бірге Азамат соғысында соғысқан. Чейтонның сиу тайпасынан шыққандығы, оның мызғыма көзқарастары күшейтілді; оның лакота туысы "Фрэнк" Уорбоннет Амелия мен Қызыл Шапанның рөлін алмастырады; ал барлық жаулар қылмыскерлермен ауыстырылды. Соңында Чейтон Фрэнктің алдында тайпасын да, Falcon компаниясын да тастап кетуді жоспарлап отырғанын айтады, бұл оның саяхатқа шығуға дайын екенін білдіреді.
Басқа нұсқалар
WarChiefs кеңейтуі Age of Empires III Complete Collection жинағымен бірге келді, оған Age of Empires III толық ойыны, The WarChiefs және екінші шыққан кеңейтуі The Asian Dynasties кірді. Бұл жинақ 2009 жылдың 15 қыркүйегінде АҚШ-та жарық көрді. Age of Empires III, The WarChiefs және The Asian Dynasties Mac OS X жүйесіне MacSoft компаниясы көшірді.
Қабылдау
The WarChiefs Computer Games Magazine журналының 2006 жылғы «Жылдың кеңейтілген ойыны» сыйлығына ие болды, бірақ бұл сыйлық ақыр соңында Warhammer 40,000: Dawn of War – Dark Crusade ойынына берілді. 10-шы жылдық интерактивті жетістіктер марапаттарында The WarChiefs «Жылдың компьютерлік ойыны» номинациясын алды, алайда бұл сыйлық The Elder Scrolls IV: Oblivion ойынына бұйырды.