Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
1936 жылғы Франциядан Бірінші Сирия Республикасының тәуелсіздігі туралы келісім.
1936 agreement for independence of the First Syrian Republic from France
Франко-Сирия тәуелсіздік шарты, сондай-ақ Вьено келісімдері деп белгілі, Франция мен Сирия арасында Сирияның француз үстемдігінен тәуелсіздік алуын қамтамасыз ету мақсатымен жасалған шарт.
The Franco Syrian Treaty of Independence, also known as the Viénot Accords, was a treaty negotiated between France and Syria to provide for Syrian independence from French authority.
Тарих
1934 жылы Франция өз пайдасына басымдық берілген тәуелсіздік шартын қабылдауға тырысты. Ол біртіндеп тәуелсіздік беруге уәде берді, бірақ Сирия тауларын француздық бақылауда қалдырды. Сирияның сол кездегі мемлекет басшысы – француздың құлы болған Мұхаммед Әли Бәй әл-Абид еді. Осы шартқа қарсы күрестің жетекшісі жоғары дәрежелі ұлтшыл және парламентарий Хашим әл-Атасси болды, ол наразылық ретінде 60 күндік ереуіл шақырып, ұйымдастырды. Атассидің саяси коалициясы – Ұлттық блок, оның шақыруына халықтан зор қолдау тапты. Көтерілістер мен демонстрациялар өршіп, экономика тоқтап қалды. Жаңа Халық майданы басқарған француз үкіметі Ұлттық блокты сириялықтардың жалғыз заңды өкілі деп мойындауға келісіп, Хашим әл-Атассиді Париждегі тәуелсіздік келіссөздеріне шақырды. Ол 1936 жылдың 22 наурызында жоғары дәрежелі блок делегациясын басқарып сапарға шықты. Соның нәтижесінде жасалған шарт бойынша Сирияның тәуелсіздігі егеменді республика ретінде дереу танылды, толық азаттық 25 жыл ішінде кезең-кезеңімен берілуге тиіс болды. Шартта бұрын автономиясы болған друздар мен алауиттер аймақтарының Ұлы Сирия құрамына енуіне кепілдік берілді, бірақ Ливанға емес, Франция қараша айында осыған ұқсас шартқа қол қойды. Сондай-ақ, Францияның Сирияның ішкі істеріне араласуын шектеуге және Сириядағы француз әскерлерінің, қызметкерлерінің және әскери базаларының санын азайтуға уәде берілді. Қарсылығында, Сирия соғыс уақытында Францияны қолдауға, оның ішінде әуе кеңістігін пайдалануға, сондай-ақ Францияға Сирия аумағында екі әскери базаны сақтап қалуға рұқсат беруге міндеттенді. Басқа да саяси, экономикалық және мәдени шаралар да қарастырылды. Атасси 1936 жылдың 27 қыркүйегінде Сирияға қайтып оралып, қарашада Республика Президенті болып сайланды. Адольф Гитлердің күшейіп келе жатқан қаупі Францияны Таяу Шығыстағы колонияларын тастаса, нацистік Германияның алдынан қалудан сескендірді. Бұл, француз үкіметінің кейбір деңгейлеріндегі империалистік ұмтылыстармен бірге, Францияны өз уәделерін қайта қарастырып, шартты ратификациялаудан бас тартуға итермеледі. Сонымен қатар, Франция Александрет провинциясын Түркияға өткізді, оның аумағы шарт бойынша Сирияның бір бөлігі ретінде кепілдік берілген еді. Қақтығыстар қайтадан жанданды, Атасси отставкаға кетті, ал Сирияның тәуелсіздігі Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, 1946 жылы соңғы француз әскерлері эвакуацияланғанға дейін кейінге шегерілді.
In 1934, France attempted to impose a treaty of independence that was heavily prejudiced in its favor. It promised gradual independence but kept the Syrian Mountains under French control. The Syrian head of state at the time was a French puppet, Muhammad 'Ali Bay al 'Abid. Fierce opposition to this treaty was spearheaded by senior nationalist and parliamentarian Hashim al Atassi, who called for a sixty day strike in protest. Atassi's political coalition, the National Bloc, mobilized massive popular support for his call. Riots and demonstrations raged, and the economy came to a standstill. The new Popular Front led French government then agreed to recognize the National Bloc as the sole legitimate representative of the Syrian people and invited Hashim al Atassi to independence negotiations in Paris. He traveled there on 22 March 1936, heading a senior Bloc delegation. The resulting treaty called for immediate recognition of Syrian independence as a sovereign republic, with full emancipation granted gradually over a 25–year period. The treaty guaranteed incorporation of previously autonomous Druze and Alawite regions into Greater Syria, but not Lebanon, with which France signed a similar treaty in November. The treaty also promised curtailment of French intervention in Syrian domestic affairs as well as a reduction of French troops, personnel and military bases in Syria. In return, Syria pledged to support France in times of war, including the use of its air space, and to allow France to maintain two military bases on Syrian territory. Other political, economic and cultural provisions were included. Atassi returned to Syria in triumph on 27 September 1936 and was elected President of the Republic in November. The emerging threat of Adolf Hitler induced a fear of being outflanked by Nazi Germany if France relinquished its colonies in the Middle East. That, coupled with lingering imperialist inclinations in some levels of the French government, led France to reconsider its promises and refuse to ratify the treaty. Also, France ceded the province of Alexandretta, whose territory was guaranteed as part of Syria in the treaty, to Turkey. Riots again broke out, Atassi resigned, and Syrian independence was deferred until after World War II, when the last French troops evacuated in 1946.