Кіріспе

Лобх (Gurmukhi: ਲੋਭ Lōbha) – санскрит тілінен алынған сөз, ағылшын тілінен аударғанда "ашкөздік" деген мағына береді; бұл дүниелік мүлікке деген қатты құштарлық және материалдық заттарды иеленуге үнемі ден қою, әсіресе басқа біреуге тиесілі нәрсені иеленгісі келу. Бұл – адамның рухани жолына кедергі келтіретін сикх дініндегі бес жамандықтан бірі.

Сипаттама

Бұл адамзаттың табиғи инстинктісі, ол туған кезде сикхтер оны толыққанды айыптайды және адамды рухани жолда алға жылжудан тоқтатады. Сондай-ақ, бұл моральдық жақсартуға кедергі келтіреді деп есептеледі. «Ей, ашкөздік, сен ең жақсы адамдарды өз билігіңде ойнап, алдадың. Олардың саналары шашырап, әр бағытқа жүгіреді. Сен досқа да, құдайға да, әке-шешеге де, туған-туысқа да құрмет көрсетпейсің. Сен адамды істемеу керек нәрсені істеуге итересің.» Автор: Гуру Амар Дас, Еңбек: Гуру Грантх Сахиб, 1358-бет. Дереккөз: Харбанс Сингхтің «Сикхизм энциклопедиясы» (2-том: E–L).

Ашкөздік (Лобх) тағы бір бес ұрының бірі – Кааммен байланысты және оған тікелей қатысты. Егер ашкөздік – материалдық игіліктерге шектен тыс құштарлық болса, Каам – жыныстық құштарлық. Адамның ашкөздігі көбінесе басқа біреудің есебінен туындайды. Сикх дінінде бұл адамды өзімшіл және жекеге бағытталған етеді. Ол адамды діни және әлеуметтік міндеттерінен алшақтатады. Адам шексіз дүниелік байлыққа ие болуға ұмтылып, ашкөздікке беріліп, соқыр болып кетуі мүмкін. Сикхтер өмірдің жақсылықтарын пайдаланудың, бай болудың немесе басқалардың құрметіне ие болудың дұрыс емес деп санайды. Гурулар адам баласы Құдай бергеннің барлығын барынша пайдалануы керек деп үйреткен. Бірақ, егер адамның іс-қимылдары мен ойлары тек өмірдегі материалдық игіліктерге ғана бағытталса, ол Құдайға деген назарынан айырылып, азаттық пен құтылудан (Мукти) алшақтап кетеді. Ашкөздік (Лобх) мен дүниеқоңыздық, Құдайды емес, жеке тұлғаны мақтап, оның мақтаныш сезімін күшейтеді, нәпсіге (Хаумай) қуат береді. Сикхизмде байлық ашкөздік мақсаттары үшін емес, басқалардың игілігі үшін қолданылуы керек. Ашкөздік (Лобх) сананың тұрақтылығы мен тыныштығын жояды, оны адастырады. Ол «жалған сөйлеуге, қанаушылыққа және билікті теріс пайдалануға» әкеледі.