Екінші дүниелік соғыстағы Швейфұрт-Регенсбург шабуылы
Schweinfurt–Regensburg mission
Екінші дүниежүзілік соғыстағы 1943 ж. АҚШ Әуе күштерінің стратегиялық бомбалау миссиясы: Швайнфурт-Регенсбург шабуылы, "Қаражұма" бомбалауы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1943 жылы АҚШ Әскери Әуе Күштерінің Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі стратегиялық бомбалау миссиясы, 14 қазанда Швайнфурт қаласына жасалған екінші "Қара бейсенбі" бомбалауы.
1943 US Army Air Forces strategic bombing mission during World War II
the "Black Thursday" second bombing of Schweinfurt on 14 October
Швайнфурт-Регенсбург миссиясы – 1943 жылдың 17 тамызында АҚШ Әскери Әуе Күштерінің Boeing B 17 Flying Fortress ауыр бомбалаушылары жүргізген Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі стратегиялық бомбалау миссиясы. Миссияның мақсаты – неміс авиация өнеркәсібін құлдырату болды; ол "екі есе шабуыл миссиясы" деп те аталды, себебі ол Luftwaffe-тің жауынгерлік реакциясын тарату үшін екі үлкен бомбалаушы күшін бөлек нысандарға шабуылдауды көздеді. Бұл сонымен қатар американдықтардың алғашқы шаттл миссиясы болды, онда миссияның толық немесе бір бөлігі басқа әуежайға қонды, содан кейін базаға оралудан бұрын тағы бір нысанды бомбалады. Құлайлы ауа райына байланысты бірнеше рет кешіктірілгеннен кейін, Сегізінші Әуе күшінде "No. 84" миссиясы деп белгіленген бұл операция, 8-ші әуе күштері жасаған алғашқы күндізгі рейдтің мерейтойына сәйкес келе ұшырылды. No. 84 миссиясы – 16 бомбалау тобының 376 бомбалаушысынан құралған, эскорттаушы ұшақтардың қашықтығынан тыс жердегі неміс ауыр өнеркәсібіне жасалған шабуыл. Миссия Регенсбург нысанына ауыр зақым келтірді, бірақ күш үшін өте ауыр шығынға әкелді – 60 бомбалаушы жоғалып кетті, ал көптегендері экономикалық тұрғыдан жөндеуге келмейтіндей зақымдалды. Осының салдарынан, 8-ші әуе күштері неміс өнеркәсібін қатты зақымдауы мүмкін екінші шабуылды дереу жалғастыра алмады. Екі айдан кейін Швайнфуртқа қайта шабуыл жасалғанда, ұшақтардың ұзақ қашықтықтағы эскорты мәселесі әлі шешілмеген еді және шығын одан да көп болды. Нәтижесінде, терең ену стратегиялық бомбалау бес айға тоқтатылды.
The Schweinfurt–Regensburg mission was a strategic bombing mission during World War II carried out by Boeing B 17 Flying Fortress heavy bombers of the US Army Air Forces on August 17, 1943. The mission was an ambitious plan to cripple the German aircraft industry; it was also known as the "double strike mission" because it entailed two large forces of bombers attacking separate targets in order to disperse fighter reaction by the Luftwaffe. It was also the first American shuttle mission, in which all or part of a mission landed at a different field and later bombed another target before returning to its base. After being postponed several times by unfavorable weather, the operation, known within the Eighth Air Force as "Mission No. 84", was flown on the anniversary of the first daylight raid by the Eighth Air Force. Mission No. 84 was a strike by 376 bombers of 16 bomb groups against German heavy industry well beyond the range of escorting fighters. The mission inflicted heavy damage on the Regensburg target, but at catastrophic loss to the force, with 60 bombers lost and many more damaged beyond economical repair. As a result, the Eighth Air Force was unable to follow up immediately with a second attack that might have seriously crippled German industry. When Schweinfurt was attacked again two months later, the lack of long range fighter escort had still not been addressed and losses were even higher. As a consequence, deep penetration strategic bombing was curtailed for five months.
Өмірбаян
Солтүстік Африканы басып алуға топтарды жұмсаудың нәтижесінде Англиядағы бомбалаушы күштер 1943 жылдың мамырына дейін төрт топ B-17 және екі топ B-24-тен тұрды. Сол кезде, және Операция Оверлордқа дайындық аясында Люфтвафені жою жөніндегі Pointblank директивасымен бірге, B-17 күштері төрт есеге ұлғайып, 1-ші және 3-ші бомбалаушы қанаттарына біріктірілді. Олардың үлкен көлеміне байланысты, жақын арада бомбалаушы дивизиялары деп қайта аталды. Барлық бастапқы B-17 топтарын қамтитын 1-ші бомбалаушы қанаты Англияның орталық бөлігінде орналасқан, ал 3-ші бомбалаушы қанатының базалары Шығыс Англияда болды. 1943 жылғы сәуір және шілде айларындағы Pointblank операциялары Бремен, Кассель және Ошерслебендегі Fw 190 өндірісіне толыққанды бағытталды. Бомбалаушы күштеріне ауыр шығын келгеніне қарамастан, шабуылдар Мессершмитт Bf 109 өндіретін нысандарға шабуыл жасауға жеткілікті нәтижелі болды. Bf 109 (және барлық неміс истребительдерінің шамамен жартысы) Регенсбургте және Австрияның Винер-Нойштадт қаласында өндірілді. Оларды жеткілікті күшпен шабуылдау үшін "Жоңғар операциясы" жоспарланды. Оған сәйкес, Ливияда орналасқан 9-шы әуе армиясының B-24 Liberator бомбалаушылары Винер-Нойштадттағы истребитель өндірісі зауыттарына, ал 8-ші әуе армиясының B-17 бомбалаушылары Регенсбургке шабуыл жасады. Бастапқы миссия күні 7 тамызға белгіленгені ауа райының нашар болуына байланысты орындалмады. 13 тамызда B-24 бомбалаушылары "Жеңімпаз операциясын" жүзеге асырды, бірақ 8-ші әуе армиясы әлі де қолайсыз ауа райы салдарынан қатыса алмады.
Because of diversions of groups to the invasion of North Africa, the bomber force in England had been limited in size to four groups of B 17s and two of B 24s until May 1943. At that time, and in conjunction with the Pointblank Directive to destroy the Luftwaffe in preparation for Operation Overlord, the B 17 force had expanded fourfold and was organized into the 1st and 3rd Bombardment Wings, which due to their large size were soon re designated Bomb Divisions. The 1st Bombardment Wing, which included all of the original B 17 groups, was based in the English Midlands while the 3rd Bombardment Wing stations were located in East Anglia. Pointblank operations in April and July 1943 had concentrated solely on the production of the Fw 190 at factories in Bremen, Kassel, and Oschersleben, and although serious losses to the bomber forces had occurred, the attacks had been successful enough to warrant attacking those manufacturing Messerschmitt Bf 109s. The production of Bf 109s (and almost half of all German fighters) was located in Regensburg and in Wiener Neustadt, Austria. To attack these in sufficient force, "Operation Juggler" was conceived, in which the fighter production plants in Wiener Neustadt were targeted for attack by B 24 Liberators of the Ninth Air Force based in Libya, and Regensburg by B 17s of the Eighth Air Force. The original mission date of August 7 could not be met because of bad weather, and the B 24s flew Operation Juggler on August 13 without participation by the Eighth Air Force, which was still hampered by unacceptable weather conditions.
Миссия жоспары
Шабуылдың өз бөлігін сәтті аяқтау үшін Сегізінші әуе күштері Германияның орталық бөлігіндегі және Регенсбургтегі нысаналарға шабуыл жасап, неміс әуе қорғанысын бөліп, шатастыруды шешті. 3-ші бомбалау қанаты, ұзақ қашықтыққа арналған «Токио (жанармай) бактерілерімен» жабдықталған B-17 ұшақтарын пайдаланып, Регенсбургтегі Мессершмитт Bf 109 зауыттарына шабуыл жасады, содан кейін Боне, Берто және Телергма (Француз Алжирі) базаларына ұшты. 1-ші бомбалау қанаты одан кейін солтүстік-шығысқа бұрылып, Швайнфурттағы шарлы подшипниктер зауыттарын бомбалады, онда подшипниктер өндірісінің барлығы дерлік шоғырланған еді, осылайша неміс истребительдерін жерде қайта қарулану және жанармай құю кезінде ұстап алды. Құлату бактерілерін түсініксіз себептермен қолданбағандықтан, шектеулі қашықтығына байланысты, P-47 Thunderbolt истребительдері бомбалаушыларды Бельгияның Юпен қаласына дейін ғана сүйемелдей алады, бұл екі нысанаға дейін шамамен бір сағаттық ұшу уақытын құрады. Сонымен қатар, екі қосымша шабуыл да жалпы миссия жоспарының бір бөлігіне енді. Біріншісі – диверсиялық шабуыл, ол француз және голланд жағалауларындағы үш нысананы бомбалауды қамтыды: Бриас-Суд және Марктегі неміс әуеайлақтарын американдық B-26 Marauder және Ұлыбритания Корольдік әуе күштерінің Mitchell орта бомбалаушылары, ал Дюнкерктегі басқа Mitchell бомбалаушылары, барлығы Регенсбург шабуылымен сәйкес келеді. Екіншісі – RAF-тың Hawker Typhoon истребительдерімен Поикс, Лилль-Вендевиль және Вонсдрехттегі Люфтваффе истребительдеріне жасалған шабуыл, диверсиялық шабуылмен бір мезгілде, ал Швайнфурт күштері қайтып келгенде Поикске екі топ B-26 ұшақтарымен шабуыл жасады. Дональд Миллер былай деп мәлімдейді: «ЛеМейдің күштері неміс қарсы шабуылының күшін қабылдауға тиіс болды, бұл Швайнфурт армадасына нысанаға жеңіл қарсылықпен жетуге мүмкіндік берді. ЛеМей Альп таулары арқылы қашып кеткеннен кейін, Швайнфурт күштері Англияға оралғанда Люфтваффе ашуына тап болады. Жоспар өте қарапайым: ЛеМей кіру жолында соғысады, ал Уильямс шығу жолында күреседі».
To successfully complete its portion of the attack, the Eighth Air Force decided to attack a target in central Germany as well as Regensburg to divide and confuse German air defenses. The 3rd Bombardment Wing, using B 17s equipped with "Tokyo (fuel) tanks" for longer range, would attack the Messerschmitt Bf 109 plants in Regensburg and then fly on to bases in Bône, Berteaux and Telergma (French Algeria). The 1st Bombardment Wing, following it, would turn northeast and bomb the ball bearing factories of Schweinfurt, where almost the entire production of bearings was centralized, and by doing so catch German fighter aircraft on the ground re arming and refueling. Because of limited range thanks to inexplicably not employing drop tanks, escorting P 47 Thunderbolt fighters would be able to protect the bombers only as far as Eupen, Belgium, which was roughly an hour's flying time from both of the targets. Two supporting attacks were also made a part of the overall mission plan. The first, a diversionary attack, involved the bombing of three locations along the French and Dutch coast: the German airfields at Bryas Sud and Marck by American B 26 Marauder and Royal Air Force Mitchell medium bombers, and the marshalling yards at Dunkirk by other Mitchells, all timed to coincide with the Regensburg strike. The second was a series of attacks on Luftwaffe fighter fields at Poix, Lille Vendeville, and Woensdrecht by Hawker Typhoons of the RAF simultaneous with the diversionary attack, and Poix by two groups of B 26s in the afternoon as the Schweinfurt force was returning. Donald Miller states: "LeMay's force was expected to take the brunt of the German counteroffensive, allowing the Schweinfurt armada to proceed to the target with only light resistance. With LeMay escaping over the Alps, the Schweinfurt force would be left to face the full fury of the Luftwaffe on its return to England. The plan was brutally simple: LeMay would fight his way in and Williams would fight his way out."
Ауа райының әсерінен кешіктірулер
Сегізінші Әуе күштерінің бомбалау операциялары миссия ұзақтығына бір-екі сағаттық көтерілу және құрамаларға жиналу уақытын қосып есептелді. Сонымен қатар, Регенсбург күшінің миссиясы он бір сағатқа созылуы күтілді, сондықтан командирлерде миссияны іске қосуға 90 минуттық "терезе" ғана болды, бұл 3-ші бомбалаушы қанатының B-17 бомбалаушыларына Солтүстік Африкаға күндіз жетуге мүмкіндік берді. 84-ші миссияны жоспарлауда миссияны тоқтатпай, шамамен 06:30 британдық қос жазғы уақытынан шамамен 08:00-ге дейін ұшуға болатын уақыт көрсетілді. 17 тамызда таңертең ұшқыштар ұшақтарына өткеннен кейін Англияны тұман жапты. Миссияның ұшып көтерілуі 08:00-ге дейін кешіктірілді, Шығыс Англиядағы тұман жеткілікті түрде тазарғаннан кейін 4-ші бомбалаушы қанаты аспаптарды қолданып ұшып шықты, олар осыған дейін жаттығу жасаған болатын. Екі нысанаға бірдей шабуыл жасау миссияның сәтті болуы үшін өте маңызды деп есептелді, бірақ Регенсбург күшіне ұшуға бұйрық берілді, тіпті 1-ші бомбалаушы қанаты қолайсыз ауа райынан базасында қалды. Мидлендс айманындағы тұман тазарыған кезде Регенсбург күші Нидерланды жағалауына жетіп, жауап беретін неміс истребительдерінің екінші күшке қонуға, қайта толықтануға және шабуыл жасауға жеткілікті уақыты бар екенін көрсетті. Осыдан кейін Швайнфурт күшінің іске қосылуы АҚШ-тың сүйемелдеуші истребительдеріне екінші сүйемелдеу миссиясы үшін қайта қарулану үшін базаға оралуға жеткілікті уақыт беру үшін кейінге шегерілді. Нәтижесінде, 1-ші қанат 3-ші қанаттан үш сағаттан астам қалып қойды.
Eighth Air Force bomber operations were calculated with one to two hours of climb and assembly into formations factored into mission lengths. In addition, the mission length for the Regensburg force was anticipated to be of eleven hours' duration, so that commanders had only a 90 minute "window" in which to launch the mission and still allow the 3rd Bombardment Wing B 17s to reach North Africa in daylight. Mission 84 planning indicated a takeoff window from dawn, approximately 06:30 British Double Summer Time, to approximately 08:00 without cancelling the mission. At dawn of August 17, after airmen had gone to their airplanes, England was covered in fog. The mission takeoff was delayed until 08:00, when the fog had cleared sufficiently over East Anglia to allow the 4th Bombardment Wing to take off using instruments, a technique they had practiced. Although attacking both targets simultaneously was deemed critical to success of the mission without prohibitive loss, the Regensburg force was ordered to take off, even though the 1st Bombardment Wing remained grounded at its bases by the adverse weather. By the time the fog had sufficiently cleared over the Midlands, the Regensburg force had already reached the coast of the Netherlands, which indicated that reacting German fighters would have sufficient time to land, replenish, and attack the second task force. Consequently, the launch of the Schweinfurt force was further delayed to allow US escort fighters sufficient time to return to base to rearm for a second escort mission. In all the 1st Wing was delayed more than three hours behind the 3rd Wing.
Салдары
Америкалықтар 17 тамыздағы екі нысанаға жасалған шабуылдан кейін 55 бомбалаушы ұшағы мен 552 экипаж мүшесінен айырылды. Олардың шамамен жартысы неміс тұтқынына алынды, ал 20-сы Швейцарияда интернировкаланды. Германия бақылауындағы аумақта, Швейцарияда немесе теңізге құлаған 60 ұшақ жоғалды, бес экипаж құтқарылды. Миссияны аяқтағаннан кейін базаға оралып келе жатқан бомбалаушыларда жеті адам қаза тауып, жиырма бірі жараланды. Бір миссияда 60 ұшақтың жоғалтылуы сол кездегі ең жоғары көрсеткіштің екі еседен асты. Тағы 55-тен 95-ке дейін ұшақ ауыр зақымдар алды. Олардың көпшілігі Солтүстік Африкада апатқа ұшырап, жөнделмеді. 56-шы истребитель тобының үш P-47 Thunderbolt және екі RAF Spitfire ұшағы Швайнфурт күштерін қорғауға тырысқанда атып түсірілді. Spitfire ұшқыштары 13 неміс ұшағын, ал P-47 ұшқыштары 19 ұшақты түсіргендерін мәлімдеді. Бомбалаушылардың қару-жарақтары 288 ұшақты түсіргендерін хабарлады, бірақ Люфтваффе деректері бойынша тек 25-27 ұшақ жоғалды. Регенсбургте Мессершмитт зауытының барлық алты негізгі цехы қиратылды немесе ауыр зақымдалды, сондай-ақ көптеген қосалқы құрылымдар, соның ішінде соңғы құрастыру цехы да зардап шекті. Швайнфурттағы бұзылулар азырақ болды, бірақ кең ауқымды болды. Екі ірі зауыт, Kugelfischer & Company және Vereinigte Kugellager Fabrik I, 80 тікелей соққыға ұшырады. Бес зауыттағы 35 000 шаршы метр ғимарат қирады, ал 100 000 шаршы метрден астам ғимарат өрттен зақымдалды. Kugelfischer зауытынан басқа барлық зауыттарда өрт сөндіруші заттар өндіріс процесінде қолданылатын машина майын тұтандырған кезде машиналарға ауыр зақым келтірілді. Альберт Шпеер өндірістің 34 пайызға төмендегенін хабарлады, бірақ өндірістің азайған көлемі мен подшипниктердің жоғалтылуы рейдтен кейін Германияда табылған үлкен қорымен толықтырылды. Өнеркәсіптің инфрақұрылымы тұрақты науқанға осал болғанымен, бір рейдпен толығымен жойылуға осал емес еді. Шпеер АҚШ Әуе күштері тамыздағы шабуылда жасаған екі үлкен қате – күшін бөлу және бірінші шабуылды қайталауға тырыспауы екенін айтты. Шабуыл кезінде 203 бейбіт тұрғын қаза тапты. Бұл шайқас неміс жеңісімен аяқталғанымен, американдық операцияның ауқымы мен масштабы, сондай-ақ британдықтар басқарған Гидра операциясы (1943) сол күні неміс әуе қолбасшылығын таң қалдырды; стресс келесі күні Люфтваффе штабының бастығы Ханс Ешонектің өзіне қол жұмсауына себеп болды. Швайнфурт миссиясы Германияға тереңдеп кіру рейдтерінің жеткілікті ұзақ мерзімді сүйемелдеусіз сәтсіздікке ұшырауын болжады. 1-ші бомбалаушы қанаты үш сағат отыз минут бойы неміс оккупациялаған аумақта болды, оның ішінде Германия үстінде өткен екі сағат он минут бойы ешқандай эскорттық қолдау алмады. 14 қазанда Швайнфуртқа жасалған екінші шабуыл кезінде шабуылдаушы күштің 20 пайыздан астамы (291 B-17-ден 60-ы) жоғалды, нәтижесінде терең рейдтер бес айға тоқтатылды.
The Americans listed 55 of their bombers with 552 crewmen as missing after the August 17 double target mission. About half of those became prisoners of war of the Germans and 20 were interned in Switzerland. Sixty aircraft were lost over German controlled territory, in Switzerland, or ditched at sea, with five crews rescued. Seven aircrew were killed aboard bombers returning to base having completed the mission, and twenty one were wounded. The 60 aircraft lost on a single mission more than doubled the highest previous loss at that time. There were also 55 to 95 additional aircraft badly damaged. Of those damaged, many were stranded in North Africa and never repaired. Three P 47 Thunderbolts of the 56th Fighter Group and two RAF Spitfires were shot down attempting to protect the Schweinfurt force. Spitfire pilots claimed 13 German fighters shot down and P 47 pilots claimed 19. Gunners on the bombers claimed 288 fighters shot down, but Luftwaffe records showed only 25 to 27 were lost. In Regensburg, all six main workshops of the Messerschmitt factory were destroyed or severely damaged, as were many supporting structures including the final assembly shop. In Schweinfurt, the destruction was less severe but still extensive. The two largest factories, Kugelfischer & Company and Vereinigte Kugellager Fabrik I, suffered 80 direct hits. 35,000 m2 (380,000 square feet) of buildings in the five factories were destroyed, and more than 100,000 m2 (1,000,000 square feet) suffered fire damage. All the factories except Kugelfischer had extensive fire damage to machinery when incendiaries ignited the machine oil used in the manufacturing process. Albert Speer reported an immediate 34 percent loss of production, but both the production shortfall and the actual loss of bearings were made up for by extensive surpluses found throughout Germany in the aftermath of the raid. The industry's infrastructure, while vulnerable to a sustained campaign, was not vulnerable to destruction by a single raid. Speer indicated that the two major flaws made by the USAAF in the August strike were first in dividing their force instead of all striking the ball bearing plants, and second, failing to follow up the first strike with repeated attacks. 203 civilians were also killed in the strike. While the battle resulted in a German victory, the scale and range of the American operation, along with the British led Operation Hydra (1943) in the same day, shocked the German air command; the stress contributed to the suicide of Luftwaffe Chief of Staff Hans Jeschonnek the next day. The Schweinfurt mission in particular foretold the failure of deep penetration raids of Germany without adequate long range escort. The 1st Bomb Wing was over German occupied territory for three hours and thirty minutes, of which two hours and ten minutes, including all of the time spent over Germany itself, saw no fighter support whatsoever. When the second attack on Schweinfurt came on October 14, the loss of more than 20% of the attacking force (60 out of 291 B 17s) resulted in the suspension of deep raids for five months.
Мұра
Миссия Беирн Лей мен Си Бартлеттің "Twelve O'Clock High" романында "Гамбруккен рейді" деп бейнеленді. Ол жоспарлаушылардың ниетін, екінші соққыға әуе қарсылығынсыз қос шабуыл жасау мақсатын қабылдамауға әкелген шешімдерді және әуеде болған оқиғаларды жеткілікті дәл көрсетеді. Малькольм Гладуэллтің осы аттас кітабында бұл Бомбалау мафиясының дәлдікпен бомбалау доктринасының сәтсіздігі ретінде де айтылады. Миссияның Швайнфурт бөлігі Джон Херсидің "Соғыс сүйіктісі" романының құрылымдық негізін құрайды. 1990 жылдардың басында рейд алғаш рет видео ойында, "Люфтваффе құпия қарулары" ойынында ойналатын миссия ретінде көрсетілді. 2024 жылдың ақпан айында рейд Apple TV+ телеарнасындағы "Ауаның иелері" сериалының 3-ші эпизодында бейнеленді.
The mission was enshrined in fiction as the "Hambrucken raid" in Beirne Lay and Sy Bartlett's novel, Twelve O'Clock High. It provides a reasonably accurate view of the thinking behind the planners' intention and the decisions that led to the abandonment of the goal of launching a double strike in such a way that the second strike would meet no aerial opposition; and of the action in the air itself. It is also cited as a failure of the Bomber Mafia's precision bombing doctrine, in the book by the same name by Malcolm Gladwell. The Schweinfurt portion of the mission also formed the framework for the novel The War Lover, by John Hersey. In the early 1990s, the raid was depicted for the first time in a video game, as a playable mission in Secret Weapons of the Luftwaffe. In February 2024, the raid was depicted in Episode 3 of Masters of the Air on Apple TV+.