Кіріспе

Ағылшын жазушысы Дэниел Дефоның "Ұлыбритания аралы бойынша саяхат" кітабы – ағылшын жазушысы Дэниел Дефоның 1724 және 1727 жылдар аралығында үш томдық болып жарық көрген саяхаты туралы баяндамасы. "Робинзон Крузодан" басқа, "Саяхат" Дефоның он сегізінші ғасырдағы ең танымал және табысты туындысы болды. Пат Роджерс Дефоның "әдеби құралды (нақты және қиял арасындағы байланысты қамтамасыз ететін "саяхат" немесе "айналым") пайдалануы" туралы "Дефоның саяхатын ешкім бұрын болжамаған" деп айтады. Көптеген саяхаттарының және әскери қызметкер, кәсіпкер және тыңшы ретіндегі қызықты өмірінің арқасында Дефо, Британиядағы жерлер мен саяхаттарды сипаттағанда "шынайы факт пен жеке пікірлердің ең оңтайлы үйлесімін тапты".

Құрамы мен құрылымы

Тур шамамен Британияны аралап өтетін бірнеше турға немесе айналымдарға бөлінеді. 1-томда үш хат бар. Алғашқы екеуі – Эссекс, Колчестер, Харвич, Саффолк, Норфолк және Кембриджшир, сондай-ақ Кент жағалауы, Мейдстоун, Кентербери, Сассекс, Гэмпшир және Суррей арқылы жүретін толық айналымдар, екеуі де Лондонда басталып, Лондонда аяқталады. 3-хатта Жердің шетіне жасалған сапар, ал 4-хатта 2-томнан кері қайту жолы сипатталған. 5-хат Лондон мен сарайға арналған. 2-том 6 және 7-хаттармен аяқталады, оларда Англсиге және кері жол туралы айтылады. Соңында, 3-томда баяндаушы Трент немесе Мерсиден бастап Мидлендстен солтүстікке қарай баяу жылжуды жалғастырады, бұл 8-10-хаттарда көрсетілген. Шотландия 11-13-хаттар үшін үш ыңғайлы бөлікке бөлінген. Дефо бұл жерлердің бәріне міндетті түрде сапар шекпеген, және әрине, ол осы шығарманы жазып жатқанда немесе одан бұрын олар арқылы өтпеген; керісінше, ол өзінің бұрынғы саяхаттарына сүйенген, мүмкін саудагер болып жұмыс істеген кезінде немесе 18-ғасырдың басында саясаткер Роберт Харлиге қызмет еткенде, сондай-ақ кейде Уильям Камденнің «Британиясы» және Джон Стриптің Джон Стоудың «Лондонды зерттеуінің» жаңа нұсқасы сияқты басқа саяхат әдебиеттерінен шабыттанған немесе оларға сүйенген.

Жариялану тарихы

1724 және 1727 жылдар аралығында басылған алғашқы басылымнан кейін «Тур» бірнеше рет қайта басылды. Түпнұсқа басылымнан кейін он жыл өткен соң, баспагер және болашақ романист Сэмюэл Ричардсон құқықтарды алып, «Турдың» екінші басылымын шығарды, ол 1738 жылғы 13 қазанда маңызды өзгертулермен жарық көрді. Ол осы басылымдағы, сондай-ақ 1742, 1748, 1753 және 1761–62 жылдарғы келесі басылымдардағы түзетулердің біразына жауапты болды. Ричардсонның өмірбаяндары «Ричардсонның саяхат кітабымен айналысуы қызық емес, себебі ол өте аз саяхаттаған» десе, «Ричардсон түзетулер енгізген сайын, «Тур» саяхат кітабынан көбірек алыстай түседі» деп атап көрсетеді.