Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үнді дінінің қасиетті кітаптары
Holy books of an Indian religion
Сикхтердің басты қасиетті кітабы – Ади Грант (Бірінші кітап), көбінесе Гуру Грант Сахиб деп аталады. Сикхтердің екінші маңызды кітабы – Дасам Грант. Бұл екеуі де Сикх гурулары жазған немесе олардың рұқсатымен жазылған мәтіндерден тұрады. Сикхизмде Шри Гуру Грант Сахиб немесе Ади Грант – тек қана кітап емес. Сикхтер бұл Грантты (қасиетті кітапты) тірі Гуру деп есептейді. Қасиетті мәтін 1430 беттен тұрады және Сикх дінінің гурулары айтқан сөздерімен қатар, индуизм және ислам сияқты басқа діндердің әулиелерінің де сөздерін қамтиды.
The principal Sikh scripture is the Adi Granth (First Scripture), more commonly called the Guru Granth Sahib. The second most important scripture of the Sikhs is the Dasam Granth. Both of these consist of text which was written or authorised by the Sikh Gurus. Within Sikhism the Sri Guru Granth Sahib or Adi Granth is more than just a scripture. Sikhs consider this Granth (holy book) to be a living Guru. The holy text spans 1430 pages and contains the actual words spoken by the Gurus of the Sikh religion and the words of various other Saints from other religions including Hinduism and Islam.
Бір
Сикхизмдегі "бир" сөзі (; басқаша "бирх" деп те жазылады) – сикхтік кітаптардың толық жинағын жеке бірлік ретінде білдіреді. "Бір" термині санскрит тіліндегі "вид" етістігінен туындаған, ол "күшті ету, нығайту, бекіту, немесе күшті, берік болу" мағынасын береді. Дегенмен, сикхтер арасында бұл термин қасиетті кітапты, әсіресе Гурбани немесе діни мәтіндері бар, орташа көлемдегі кітапты атау үшін қолданылатын болды. Олар 18-шы ғасырда кеңінен танымал болды, себебі мемлекет тарапынан сикхтерге жасалған қысым оларды үнемі көшіп-қонуға мәжбүр етті, ал кішкентай "гуткa" кітаптары осы жағдайда өте ыңғайлы болды.
The word 'bir' (; alternatively spelt as 'birh') in Sikhism refers to a complete volume of a Sikh scripture as an individual corpus. The term "Bir" is derived from the Sanskrit verb vīḍ which means "to make strong or firm, strengthen, fasten, or to be strong, firm or hard." However, amongst Sikhs the term evolved to refer to a sacred book, especially one containing Gurbani or scriptural texts and of a moderate size. They became popularized in the 18th century, when state enacted oppression of Sikhs forced them to be ever on the move and the portable nature of gutkas served well in this time.
Тіл және жазу
Сикх гурулары өз шығармаларында қолданған тілді атау үшін қолданылатын термин – Сант-Бхаша, Солтүстік Үндістанның әртүрлі аймақтық және тарихи диалекттерден сөздер алған құрама әдеби тілі. Гуру Аржан "Ади Грант" жинағын құрастырғанда, өзінен бұрынғыларының Гурмуки әрпін қолдануға шешім қабылдады. Оның мұндай қадам жасауының себебі, Минас сияқты діни бұрысшыл секталар бұрынғы гурулардың псевдонимдерін пайдаланып, өз шығармаларын қасиетті сикх жазбалары ретінде таратуға тырысқандықтары болды делінеді. Тағы бір пікір бойынша, ол 1642 жылы Хара Мангаттан (қазіргі Гужарат ауданында орналасқан) белгілі бір Банно деген адам дайындаған. Сонымен қатар, Лахори Бірі деп аталатын үшінші нұсқасы да болған.
The term used to label the language employed by the Sikh gurus in their compositions is Sant Bhasha, a composite literary language of North India that borrows vocabulary from a variety of regional and historical lects. Guru Arjan decided to employ the Gurmukhi script of his predecessors when he compiled the Adi Granth. The reason for him doing so has been said to have been that heretical sects, such as Minas, were using the pen names of earlier Gurus and attempting to circulate their compositions as sanctified Sikh writings. Another view is that it was prepared in 1642 by a certain Banno of Khara Mangat (located in modern day Gujrat district). There further existed a third recension, known as the Lahori Bir.
Сарбло Грант
Сарблох Грант (Пенджаби: ਸਰਬਲੋਹ ਗ੍ਰੰਥ, sarabalŝha grantha), сондай-ақ Манглачаран Пуран деп те аталады, – Гуру Гобинд Сингхтің, ақындардың және басқа да сикхтердің әртүрлі жазбаларын қамтитын көлемді кітап. Сарблох Грант сөзбе-сөз "барлық болат немесе темір Грант немесе кітап" дегенді білдіреді. Халса Махима осы Гранттың бір бөлігі болып табылады. Бұл Грантта Пант пен Гранттың қадір-қасиетін жырлайтын гимндер бар. Халса Махима – осы Гранттың Гуру Гобинд Сингхтің нағыз гимні.
The Sarbloh Granth (Punjabi: ਸਰਬਲੋਹ ਗ੍ਰੰਥ, sarabalŝha grantha) also called Manglacharan Puran, is a voluminous book contains collections of various writings of Guru Gobind Singh, Poets and other Sikhs. Sarbloh Granth literally means "the Granth or Scripture of all steel or iron". Khalsa Mahima is part of this Granth. This Granth contains hymns of greatness of Panth and Granth. Khalsa Mahima is authentic hymn of Guru Gobind Singh of this granth.
Қорғау
Тарихи сикх жазбаларының көптеген қолжазбалары жылдар бойы Панджабта және Үндістанның айналасындағы құпия "Ангита Сахиб" гурдвараларында кар-сева деген желеумен жүйелі түрде "күйдірілген" (толық жойылғанға дейін өртелген). Бұл практика тарихи қолжазбаларды жүйелі түрде жойып, оларды зерттеуге, мұрағаттауға, жөндеуге немесе болашақ ұрпақтарға сақтау мүмкіндігінен айырады деп сынға түседі. "Саткар Сабхалары" (немесе Саткар Комитеттері) деп аталатын ұйымдар тарихи қолжазбаларды дәстүрлі сақтаушыларынан ұрлап, оларды қайтарудан бас тартқан жағдайлар болды. SGPC сикх жазбаларының тарихи қолжазбаларын "қалпына келтіру" әдістерінің нашарлығы үшін сынға алынды.
Large amounts of historical Sikh scriptural manuscripts have been systematically "cremated" (burnt to destruction) over the years at secretive ‘Angitha Sahib’ gurdwaras in Punjab and around India under the guise of kar seva. This practice is criticized for systematically destroying historical manuscripts rendering them unable to be researched, archived, repaired, or conserved for future generations. There have been instances of so called Satkar Sabhas (or Satkar Committees) stealing historical manuscripts from their traditional custodians and refusing to return them. The SGPC has been criticized for the poor "restoration" methods it has conducted on historical manuscripts of Sikh scriptures.
Цифрландыру
Панжаб цифрлық кітапханасы Нанаксахи Трастымен бірлесіп, 2003 жылы сикх діни кітаптарын цифрландыруды бастады. Мыңдаған қолжазбалар цифрландырылып, Панжаб цифрлық кітапханасында онлайн қолжетімді. 2008 жылы басталған цифрландыру жұмыстары Сикх анықтамалық кітапханасында да жалғасуда, онда діни қолжазбалар мен басқа да әдебиеттер сканерленуде. 2023 жылдың 6 қыркүйегінде SGPC Амрицардағы Шри Гуру Рамдас кітапханасының қорында сақталған сикх әдебиеті мен діни кітаптарын цифрландыру жоспарларын жариялады. Цифрландырылған туындыларды жақын арада веб-сайт арқылы көпшілікке ұсыну жоспарлануда.
Panjab Digital Library in collaboration with the Nanakshahi Trust took up digitization of Sikh scriptures in 2003. Thousands of manuscripts have been digitized and are available online at Panjab Digital Library. Digitization efforts which began in 2008 are also ongoing at the Sikh Reference Library to scan the scriptural manuscripts and other literature held within its collection. On 6 September 2023, the SGPC announced plans to digitize Sikh literature and scriptures kept in the collection of Sri Guru Ramdas Library in Amritsar. There are plans to make the digitized works available to the public on a website in the near future.