Кіріспе

Швеция Ямагучиге қарсы, сондай-ақ Марианна Уилсон немесе Мэри Энн Вонның ісі ретінде белгілі, халықаралық отбасылық құқықтағы өте күрделі шешім. Ол елу жылдан астам уақыттан бері әлі де шешілмеген заң мәселелерін қозғайды. Іс-шараның ресми атауы – Израиль Карл Густав Эуген Лагерфельт Ямагучи Масакацу және Ямагучи Хидекоға қарсы, немесе «Сәбиді беру туралы талап» ісі, № Wa 154, 1956 жылғы Йокогама аудандық соты (Йокогама Чихо саибан шо), 1956 жылдың 22 ақпанында бастау алды. 1956 жылдың 5 желтоқсанында сот айыпталушыларды сәбиді талапкерге беруге міндеттеді. 1958 жылдың 9 шілдесінде Токио Жоғарғы соты (№ Ne 2824) апелляциялық шағымды қабылдамады.

Іс

Бұл істі Швеция королінің атынан консул барон Карл Густав Лагерфельд, Жапонияда тұратын швециялық азаматтың қызы Мэри Энн Вон (сонымен қатар Марианна Уилсон деп те белгілі) үшін қамқорлық, өкілдік және азаматтық мәселелерін шешу үшін, сегіз жасар баланың де-факто қамқорлары Ямагучи отбасына қарсы талап ретінде көтерді. Іс 1956 жылы Йокогама аудандық сотында қаралып, 1958 жылы Токио жоғары сотына шағым түсірілгеннен кейін сақталды. Жауапкерлер Жапония Жоғарғы сотына шағымданбады, және қамқорлық Швеция Корольдігіне берілді. Мэри Энн Вон, енді Марианна Уилсон деп аталатын, швед азаматтығын алды және Жапониядағы Швеция елшілері Таге Грёнвалль және кейін Токиодағы елшілердің қамқорлығында қалды.

Ата-анасының ауру тарихы

Мэри Энн Вон 1949 жылдың 17 сәуірінде Жапонияның Йокогама қаласындағы Блафф ауруханасында Джеймс А. Вонның (7 мамыр 1925 ж. туған) және Вивьен Джой Уилсонның (2 қараша 1929 ж. туған) жалғыз баласы болып дүниеге келді. Оның әкесі – АҚШ азаматы, оккупацияланған Жапонияның АҚШ әскери әкімшілігімен шарт бойынша жұмыс істеген. Оның анасы – швед азаматы, Жапонияда үш буын бойы тұратын швед азаматтарының ұрпағы. Ол Джон Уилсон (капитан) және София Уилсон (құрметті әжесі Нака Ямазаки) арқылы, олардың кіші ұлы, профессор Джон Уилсон (әкесі) туыс.

Туу

Вонның жұмысының құпиялылығына байланысты, АҚШ әскери әкімшілігі Вонға Токиодағы АҚШ елшілігінде азаматтық некеге тұруға рұқсат бермеді. Вон мен Вивьен Уилсон 1948 жылдың 8 мамырында Жапонияның Йокогама қаласында діни рәсім бойынша үйленді. Мемлекеттік департамент Вонның әйеліне АҚШ-қа көшіп келуге рұқсат беру туралы өтінішін заңды азаматтық куәлік болмағандықтан қабылдамады. Осы кезде Жапония АҚШ заңдарымен оккупацияланған мемлекет еді. Сонымен қатар, Жапония дәстүрлі түрде шетелдіктердің некелерін мойындамайтын. Шетелдіктердің заңды косекисі, яғни жапондық отбасылық тіркемесі болмағандықтан, Жапонияда шетелдіктердің некелерін тіркеуге мүмкіндік болмады. Вон АҚШ-тың азаматтық қызметкері болғандықтан, оның некесі шетелдік әйелдерге үйленген АҚШ әскери қызметшілеріне қарастырылған иммиграция ережелеріне жатпады (қараңыз: соғыс келіншегі). Азаматтық неке болмағандықтан, Джеймс пен Вивьен АҚШ және Жапония билігінен мазақтауға ұшырады деген қауесет бар. Әйелі жүкті екенін білген соң, Вон жүкті әйелінің иммиграциясына рұқсат алу үшін АҚШ-қа қайтып келді. Ол Невада штатының сенаторы Патрик МакКарраннан көмек алды, ол Вивьен Джой Уилсонның АҚШ-қа көшіп келуіне және олардың некесін заңдастыруға рұқсат беретін жеке заң жобасын ұсынды; сондай-ақ Йокогамада дүниеге келген қызы Мэри Энн Вонды өзінің туған қызы деп мойындады. АҚШ Конгресі бұл жеке заң жобасын қабылдап, 1950 жылдың 5 тамызында заңға қол қойды (81-ші Конгресс, 2-ші сессия, 64-том, 2-бөлім, 596-тарау, Жеке заң 722, Вивьен Джой Уилсон және кәмелетке толмаған қызы Мэри Энн Вонға көмек көрсету үшін). Алайда, Вивьен Екінші дүниежүзілік соғыстың ауыр жағдайларынан әлсіреп, Джеймс Вонның болмаған кезінде туберкулезге шалдықты, ал Мэри Эннге күтімді Фуми атты қызбен тапсырды. Ол 1950 жылдың 5 тамызында, осы жеке заң жобасы қабылданған күні АҚШ-қа көшіп кетуге рұқсат алған күні қайтыс болды.

Ерте өмір

Анасы қайтыс болғаннан кейін Мэри Энн Вон профессор Джон Уилсонның қамқорлығына берілді, ал оның күтіміне Фуми Канеко (кейін Фуми Ямагучи) тартылды. Соғыстан кейінгі қиын жағдайларға байланысты Джон Уилсон 1952 жылы әйелі мен балаларымен Швецияға аттанды. Мэри Энн де олармен бірге баруы тиіс еді, бірақ күлкі жөтелдің таралуына байланысты ол келесі кемемен жол тартуға тиіс болды. Алайда, Ямагучи Мэри Эннмен бірге қашып кетіп, баланың құжаттарын жойды және оны Йокогаманың кедей аудандарында тастап кетілген американдық жетім ретінде өсірді. Джон Уилсон Мэри Эннді іздеуді жалғастырды, ал AJCAJAO (жапондық американдық жетімдерге көмектесу жөніндегі Америкалық бірлескен комитеті), Швецияның және Халықаралық Қызыл Кресттердің араласуымен 1955 жылы Йокогамада оны тауып анықтады. AJCAJAO оның Масакацу Ямагучи және оның әйелімен бірге Йокогамада тұрғанын анықтады. Швеция Корольдік елшілігінің консулы Ямагучи отбасымен қамқорлық мәселесін шешуге тырысты, бірақ нәтижеге қол жеткізе алмады. Содан кейін сот Вильсонның өкілі ретінде қамқорлыққа талап арыз берді. Фуми Канеконың айтуынша (Асахи Шинбун мен Шукан Шинчодағы сұхбатынан оқығанда), Вивиан Мэри Эннді өлім төсегінде оған сеніп тапсырған. Баланың ізделімі туралы ештеңе айтылмады, керісінше Фуми Канеко Мэри Эннді мектепке барар алдында тану үшін өзі Швеция елшілігіне жүгінгенін мәлімдеді.

Халық арасында танымал

Бұл іс Жапонияда кеңінен танымал болды, Ямагучи отбасына зор ұлттық қолдау көрсетілді, және «Канагава Шимбун», «Асахи Шимбун» және «Шукан Шинчо» сияқты жапондық басылымдарда, әсіресе жанжалды апталық журналдарда жарияланды. Бұл іс жапондық солшылдардың қызығушылығын тудырды және Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Жапониядағы американдықтарға қарсы ұлтшылдықтың маңызды орталығына айналды. АҚШ үкіметі іске қатысудан бас тартып, тарап ретінде немесе сотқа көмектесуші ретінде қатысуға ниет білдірмеді.

Кейінгі тарихы

Мэри Энн, қазір Марианна Уилсон деп танылады, Швецияның Жапониядағы елшісінің қамқорлығында болды және Чофу, Токиодағы ASIJ, Жапониядағы американдық мектебінде оқыды, 1960 жылдары бітірді. Өмірінің соңына дейін Ямагучи отбасына барып тұрды. Швеция азаматтығын сақтап, Швецияға көшіп, біраз уақыт Скандинавия әуе жолдары жүйесінде жұмыс істеді, содан кейін Жапонияға қайтып, Жапонияда тұрақты тұратын швед азаматы ретінде қоныстанды. Ол үйленген, бір ұлы бар және Токиода тұрады. Швециядағы Джон Уилсон отбасымен жақын байланыста болып қалады.