Кіріспе

Ресей православиелік епископ митрополит Филарет (дүниелік аты Василий Михайлович Дроздов; 26 желтоқсан 1782 – 1 желтоқсан 1867) – Мәскеу және Коломна митрополиті және 1821 жылдан 1867 жылға дейін 40 жылдан астам уақыт бойы Ресей православиелік шіркеуінің ең ықпалды тұлғасы болды. 1994 жылдың 13 қазанында қасиетті деп жарияланды және оның мерекесі жыл сайын 19 қарашада тойланады.

Өмір

Ол Коломна қаласында Василий Михайлович Дроздов болып дүниеге келді. Әкесі дін қызметкері болған. Василий Коломенск семинариясында, латын тілінде оқытылатын курстармен бірге білім алды, содан кейін Троице-Сергиева лаврасында оқыды. Оқуын аяқтаған соң бірден сондағы профессор болып тағайындалды. 1806 жылы лавраның уағызшысы болды, ал 1808 жылы монахқа тонып, Әулие Филарет Мейірімдінің құрметіне Филарет деп аталды. 1809 жылы Санкт-Петербургтегі Александр Невский лаврасының діни академиясында теология профессоры болып тағайындалды, 1811 жылы архимандрит, ал 1812 жылы директор болды. 1812 жылғы оқиғалар Филаретқа күшті әсер етті; ол орыстардың жеңісін моральдық себептермен түсіндірді және осы тақырыпта «Орыс сөзінің достары қоғамында» лекция оқыды. 1813 жылы Кутузовтың қазасына арналған танымал сөзін айтты. 1817 жылы монахтық антына кірді, жақын арада Реваль епископы, содан кейін Санкт-Петербург епископтық викарийі болып тағайындалды. 1819 жылы Тверь архиепискобы және Киелі Синод мүшесі болды. Келесі жылы Ярославль архиепискобы болды, ал 1821 жылы Мәскеуге ауыстырылды, 1826 жылы митрополит атанды. Алайда, оның батыл сөздері 1845 жылдан бастап Александр II таққа отырғанға дейін императордың наразылығына себеп болды. 1855 жылы ол өз епархиясының шегімен шектелді. Ол Александрдың крепостнойларды босату туралы жарлығын дайындаған деген пікір бар, сондай-ақ ол өз заманы мен елінің көрнекті уағызшыларының бірі ретінде танымал болды. Ол миссионер иеромонах Макарий (Глухарев) (1792–1847) рухани әкесі болды, ол 2000 жылы «Алтайдың елшісі» болғаны үшін қанондалды. Филарет ескі сенімділерге қатысты ең ауыр қылмыстарға жауапты болды, соның ішінде шіркеулерді заңсыз иелену және Белокриницкое келісімінің ескі сенімділердің әкімшілік және рухани орталығы болған Рогожское зиратындағы ғибадатханалардың есіктерін жабу. Филарет ескі сенімділердің иерархтары мен монахтарын түрмеге қамауға тікелей қатысты.

Шығармалары

Филарет Киелі кітаптың орыс тіліне аудармасын дайындаудағы маңызды тұлға болды (оның заманына дейін, жалпы халыққа оңай түсінікті емес, тек шіркеу славян тіліндегі нұсқа ғана қолданыста болды) және көптеген теологиялық және тарихи еңбектерді жазды, олар жиынтығында «Филаретика» деп белгілі. Олардың ішінде: «Греко-орыс шіркеуінің нағыз доктринасы туралы сенуші мен күмәнданбаушы арасындағы әңгіме» (Санкт-Петербург, 1815); «Қасиетті тарихтың қысқаша мазмұны» (1816); «Тек қана Жаратылысқа түсіндірме» (1816); «67-ші псаламды түсіндіруге жасалған әрекет» (1818); «Әртүрлі уақытта айтылған уағыздар» (1820); «Төрт Евангелиядан және Апостолдардың істерінен үзінділер, үйірме мектептерінде пайдалану үшін» (1820); «Христиандық катехизис» (1823); «Ескі өсиеттің тарихи кітаптарынан үзінділер» (1828–30); «Діни оқыту қағидалары» (1828); және «Уағыздардың жаңа жинағы» (1830–36). Филарет жас кезінен-ақ рухани өлеңдер жазды; оның Пушкинмен ақындық хат алмасуы кеңінен танымал.