Кіріспе

Қарлы шақтың машинасы (немесе егде жастағы адамның машинасы) – жас сатып алушыларға қарағанда егде жастағы сатып алушыларға көбірек ұнайтын автомобильдің стереотипі. Америка Құрама Штаттарының автомобиль индустриясында мұндай машиналарды сату қиын деп кеңінен есептеледі. Көптеген автокөлік өндірушілері өз машиналарын егде жастағы ұрпаққа арналған деп қабылдаудан құтылуға тырысты, себебі бұл жас сатып алушылардың көзінде бренд имиджіне нұқсан келтіреді.

Нарыққа бағытталған

Автомобиль өндіруші екі компанияның басшылары "Жас жігіттің көлігін қартқа сата аласың, бірақ қарттың көлігін жас жігітке сатпайсың" деген мақалмен байланысты. Линн А. Таунсенд, 1961 жылы Chrysler компаниясының президенті болған, және Семон Кнудсен, 1956 жылдың шілдесінде Pontiac компаниясының бас директоры болған. Кнудсен бұл философияны 1957 жылдан 1959 жылға дейін Pontiac-қа енгізген өзгерістер кезінде қолданды, бұл Bonneville-дің шығарылуымен басталды, ол Pontiac-тың "енді қарттардың машинасы емес" екенін АҚШ жұртшылығына жариялау мақсатын көздеді. Таунсендтің екі жасөспірім ұлы болды, олар 1961 жылы жарыс бағдарламасының инженерлік бөлімінің үйлестірушісі болған Гувердің айтуынша, Таунсенд президент лауазымына кіріскенде "әкесіне бұл өнімнің жастар арасында сұраныссыз екенін бірден жеткізді. Ол өнімнің жастарға сай еместігіне өте сезімтал болды". Таунсенд осы себепті 1961 жылдың қазан айында өнім желісінің имиджін өзгерту туралы директива берді.

Жарнама

Форд бұл мәтелді АҚШ-тағы Ford Focus жарнамасында пайдаланды. Бір жарнамада жастардың тобы машинаның артқы жағынан шығып, есіктерді ашуға мүмкіндік бермейтін тым тар тұраққа тоқтағаннан кейін көліктен түскені көрсетілді. Тағы бір жарнамада сол сияқты жастардың тобы, көлік теміржол өткелінен өтіп бара жатқанда, қолындағы кофе кеселерін қысып, алаңдаған күйде бейнеленді. Мюллер Фордтың "мүгедектігі немесе жасы бойынша шектеулері бар жүргізушілер үшін кіру-шығудың қаншалықты оңай екенін [ ] немесе олар үшін артық пайдасы бар басқа да мүмкіндіктерді көрсетуге болатын" екенін айтады, бірақ ол оны жасаудан бас тартты, себебі бұл қарт адамдарға ұнайтын мүмкіндіктерді жастарға сатуға талпыну болар еді. Ал Фордтың өткізген кампаниясы жастарға да, қарттарға да тартымды мүмкіндіктерді сатты. Honda көліктерін сатып алушылардың көпшілігі 40-60 жас аралығында болғанымен, көліктерді жарнамалау "жастарға тән қызметтерді және жастардың ойлау жолын бейнелейді" (American Honda ұлттық жарнама басқарушысының сөзімен). Oldsmobile автомобильдері 1990 жылдарға қарай "қарттардың машинасы" және "Buick көшірмесі" деп танылды. Джон Рок 1992 жылы бас директор болып тағайындалды және 1993 жылдың қаңтарына қарай жас сатып алушыларды тарту стратегиясын іске асыра бастады, ол (Рок сөзімен) "ескі брендтерді тастап, жаңаларын құру" және "Saturn сияқты" болудан тұрды. (2006 жылғы сұхбатта General Motors вице-президенті Роберт Лутц Сатурн үшін "халықтың бұрынғы пікірлерін жеңудің қажеті жоқ" деді, ал Buick "қарттар машинасы деген түсінік бұқаралық ақпарат құралдарымен үнемі нығайтылып келеді", бұл Сатурн сияқты брендті дамытуды жеңілдетеді.) Осы мақсатта, "Бұл сіздің әкеңіздің Oldsmobile-і емес" слоганымен ескі көлік туралы пікірді жоюға бағытталған жарнамалық кампания жасалды. Кассоф жарнамалық кампания сәтсіз аяқталғанын мәлімдеді және ол тіпті кері нәтиже беріп, бұрын Oldsmobile көліктерін ондай деп ойламаған адамдардың санасында қарттар машинасы туралы пікірді нығайтқан немесе тудырған болуы мүмкін деп санайды. GM 2004 жылы Oldsmobile-ді, ал 2010 жылы GM банкрот болғаннан кейін Saturn және Pontiac-ты кезең-кезеңмен тоқтатып, соңында Buick брендімен жас сатып алушыларды табысты қуып жете алды.

Қолжетімділік

Өндірушілер жас сатып алушыларды тартуға көбірек назар аударғандықтан, қарттарға қолайлы автомобильдердің таңдауы 2000-жылдардың басындағыдан азайды. Америка Құрама Штаттарында өндірушілер заманауи дизайнды іздейтін жүргізушілерді қызықтыратын стильді көліктермен, көбінесе жастарды тартатын шараларды демеушілік етеді. Өндірушілер көліктерін ескі буынға арналған деп есептелуінен қашады және осыған байланысты репутациядан сақтануға тырысады. Бұрын Buick, Cadillac және Lincoln Mercury сияқты брендтер егде жастағы сатып алушылар үшін ең танымал таңдау болған, бірақ қазір егде жастағы сатып алушыларға автомобильдерді сату көбінесе негізгі жабдықталған қарапайым көліктерге қарай ұлғайды.

Бейімделулер

Автомобиль өндірушілер көліктерді егде саяндарға қолайлы етуге бірте-бірте бейімделіп келеді, бірақ бұл мүмкіндіктер ең алдымен қарт жүргізушілерге арналған емес. Мысалы, үлкен есік тұтқалары мен жақсартылған жарықтандыру қарт жүргізушілерге пайдалы болса, жас жүргізушілер бұл өзгерістерді қартаюмен байланыстырмауы үшін олар көзге түріспейді. 2003 жылы Ford компаниясының эргономикалық бақылаушысы компанияның қарт адамдарға арналған көліктер жасамайтынын, себебі олар оларды сатып алмайтынын мәлімдеді. Оның орнына, жарықтандыруға немесе тұрақтап қоюға көмектесетін технологиялар сияқты шамалы өзгерістер барлық жастағы жүргізушілерге көмектесу үшін жасалған. Автомобиль өндірушілер қарт жүргізушілерге көмектесетін құрылғыларды жиі қосса да, бұл құрылғылардың қарт жүргізушілерге ыңғайсыздық тудыруы мүмкін екеніне көңіл жеткіліксіз бөлінеді.