Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Баск және Наварра символы
Basque and Navarrese symbol
Арано белтза (баск тілінде "қара бүркіт"; ол сонымен қатар алтын бүркіттің – Aquila chrysaetos – баск тіліндегі атауы) – сары фонда қара геральдикалық бүркітті бейнелейтін ежелгі баск және Наварра символы. Бүгінде оны көбінесе баск ұлтшылдары егемендік пен тәуелсіздіктің символы ретінде пайдаланады.
The arrano beltza (Basque, 'black eagle'; it is also the Basque name of the golden eagle, Aquila chrysaetos) is an ancient Basque and Navarre symbol depicting a black heraldic eagle upon a yellow background. Today, it is mostly used by Basque nationalists as a symbol of sovereignty and independence.
Тарих
Қара бүркіт бастапқыда Наварра королі Санчо VII-нің мөрі болған, бірақ кейіннен Наварра королі Санчо III-ге жатқызылды. Ол Арагон мен Кастилияны қосып алғанда, баск мәдениеті мен тілінің барлық аймақтарын, тіпті дәстүрлі кастилиялықтарды да өз тәжінің астына біріктірді, себебі оның мемлекеті Галисиядан Рибагорсаға дейін созылды. Баск ұлтшылдарының пікірінше, Санчо III-нің билігі – баск тілінде сөйлейтін аймақтарды бір тәуелсіз мемлекетте біріктіруге жасалған тарихи қадам. Испаниялықтар тарапынан қарағанда, бұл біртұтас Испания құруға жасалған алғашқы әрекеттердің бірі. Ескеріңіз, бұл жалау – мөрдің заманауи түсіндірілуі. 18 ғасырға дейін белгілі бір жалаулар болған жоқ, сол кезде Исла әке қазіргі елтаңбаның тізбектері мен тәжін бейнелейтін қызыл жалауды сипаттаған.
The black eagle was originally the seal of King Sancho VII of Navarre but was later attributed to Sancho III of Navarre who, when incorporating Aragon and Castile, had under his crown all the territories of Basque culture and language, including those traditionally Castilian, since his kingdom reached from Galicia to Ribagorça. From a Basque nationalist interpretation, the rule of Sancho III constitutes a historical precedent for the aspirations of the unification of the Basque speaking territories under one independent State. From a Spanish perspective, it is one of the first attempts at forming a unified Spain. Note that the flag is a modern interpretation of the seal. There are no known flags prior to the 18th century when Father Isla describes a crimson flag with the chains and crown of the modern coat of arms.
Қолданылуы
Бұл символды көбінесе «Эскер Абертзалеа» (баск солшылдары) деп аталатын топтар қолданады. Дегенмен, оны кейде испан ұлтшылдары да пайдаланады. Неофашистік идеологиясы бар кейбір испан ұлтшыл ұйымдары (әсіресе AUN) бірнеше рет «аррано белтса» символын қолданып, оны испан халқының бірлігінің белгісі ретінде көрсеткен. Олар бұл идеяны Санчо III христиандық Испанияның Леоннан Барселонаға дейінгі көп бөлігін басқарғанын және оның «Rex Hispanorum Regum», яғни «Испаниялықтардың патшаларының патшасы» деп аталғанын дәлелдеу арқылы негіздейді.
This symbol is used mostly by the so called Ezker Abertzalea (Basque leftists). However, it is occasionally used by Spanish nationalists. Some Spanish nationalist organisations of neo fascist character (specifically the AUN), have on a few occasions used the arrano beltza as well, presenting it as a symbol of Spanish unity. For this idea, they allege that Sancho III ruled most of Christian Spain, from León to Barcelona, and that he was cited as Rex Hispanorum Regum, that is, "King of the Kings of the Hispanians".