Кіріспе

Пифферо (piffero) немесе пиффаро – қос қамыспен тартатын музыкалық аспап, обой туысына жатады, конустық саңылауы бар (Сакс Хорнбостель санаты 422.112). Ол Италияның солтүстік-батысындағы Апеннин таулары мен аңғарларының аймағында орналасқан Кватро провинциясы дәстүріндегі музыканы ойнау үшін қолданылады, ол төрт провинцияның – Алессандрия, Генуя, Пьяченца және Павия – бөліктерін қамтиды. Ол сондай-ақ Оңтүстік Италияда жергілікті дәстүрге сәйкес әртүрлі саусақпен тарту әдістерімен таралған. Бұл аспап ортағасырлық шомның (shawm) ұрпағы және бомбарда (bombarde) туысына жатады. Пифферо қолданатын қамысы қола түтікшеге салынады, ал түтікше өзі пируетке (pirouette) орналасады. Бұл ерекшелік, Шығыс және ежелгі обойлармен ортақ болатын, Италияда бірегей. Пифферода сегіз дыбыс тесігі бар, олардың бірі, аспаптың артқы жағында, әдетте сол қолдың бас бармағымен жабылады және қоңыраумен аяқталады, онда қамыс тазалауға арналған әтештің құйрық қауырсыны орындау кезінде орналасады. Дәстүр бойынша Солтүстік Италияда оған Апеннин сыбызғысы (мюса – müsa) қосылған. ХХ ғасырдың басында мюсаның орнын музыканттар көбірек пайдалы деп тапқан аккордеон көп жағдайда иеленді. Дегенмен, ХХ ғасырдың соңына қарай сыбызғылар қайтадан танымал болды, және бүгінде пифферо көбінесе осы екі аспаптың бірімен немесе екеуімен бірге орындалады. Оңтүстік Италияда пиффероның басқа аймақтық атаулары – "чиаремелла" (ciaramella) немесе "пипита" (pipita). Ол әлі де Оңтүстік Италияның зампогна (Zampogna) аспабымен бірге ойналады, ол өзі бірнеше пифферолардан тұрады, олар бірге тізілген және ешкі терісінен жасалған қап арқылы ауамен қамтамасыз етіледі. Пифферомен байланысты, Сицилияда қолданылатын үлкен аспап – бифора (bifora) немесе пифара (pifara). Итальян тілінде пифферо ойнаушыны пифферай (pifferaio) немесе пиффераро (pifferaro) деп атайды.

Пифферо терминінің басқа қолданыстары

Пифферо кейде шалмалы аспаптар тобына жататын аспаптардың дыбысын имитациялайтын орган тізілімінің атауы ретінде қолданылады; ал Пиффаро (немесе: Фиффаро) – бұл орган тізілімінің атауы, сонымен қатар Voce Umana деп те аталады, оның дыбысы вибратомен ойналатын көлденең флейтаға ұқсайды. Итальян тіліндегі "пифферо" сөзі флейтаға да қатысты болуы мүмкін, мысалы, Майкл Хайднның До мажордағы симфониясында, Пергер 10 (Шерман, MH 188, Симфония № 18) пифферилерді пайдалану көзделген. Пиффаро – АҚШ-тағы Ренессанс музыкасына маманданған орындаушылар тобының атауы.